Garant

Duurzaamheid en kunst kunnen elkaar inspireren. Kinderen kunnen kunstenaars inspireren en kunstenaars ons onderwijs. Deze elementen vormden het vertrekpunt van ARTECO. Met negen basisscholen uit Vlaanderen, negen basisscholen uit het Zuiden en negen kunstenaars uit het Zuiden werd er twee jaar lang gewerkt en gedacht over deze inspirerende thema’s.

Deze publicatie vertelt u hoe leerkrachten lessen kunnen maken over kunst en duurzaamheid. Er komen lessen aan bod waarmee u de cultuur, de leefwijze, een kunstwerk of een kunstenaar uit gelijk welk land uit het Zuiden kunt analyseren, lessen over duurzame ontwikkeling en lessen over communicatie met een school uit het Zuiden. Ten slotte vindt u negentien lessen die door de leerkrachten zijn gemaakt.

De Veerman bibliotheek nr. 8
De Veerman bibliotheek is een reeks over kunst, educatie en participatie.

Karel Moons kent de kunsteducatie als zijn binnenzak en werkt al jaren samen met het onderwijs. Hij bracht Djapo en de Veerman samen voor dit meer dan boeiende project.

Gezinnen zijn vandaag dynamisch, flexibel en divers, en dus stellen ze nieuwe eisen op het vlak van wonen. Jongvolwassenen nestelen zich in Hotel Mama. Boemerangkinderen keren na een scheiding terug naar het ouderlijke huis. Heel wat kinderen maar ook volwassenen in een LAT-relatie zijn woonnomaden die pendelen tussen twee huizen. Nieuw samengestelde gezinnen zijn de ene week met twee en de volgende met zes. De woonmarkt evolueert minder snel, de nieuwe gezinnen wonen vaak in traditionele woningen. Nieuwe trends zoals cohousing en kangoeroewonen zijn creatieve oplossingen die nog maar voor een minderheid haalbaar of aantrekkelijk zijn. Ook het woonbeleid hinkt achterop. Vele regels blijken het samenwonen of samenhuizen meer te bemoeilijken dan te bevorderen. De sleutel past niet meer op elke deur.
De auteurs geven analyses, visies en suggesties voor een actueler woon- en gezinsbeleid. Want het is tijd om ook in te spelen op de woonbehoeften van hedendaagse gezinnen, niet alleen op die van het traditionele gezin van de vorige eeuw.

Dirk Luyten is doctor in de sociale wetenschappen en master in de stedenbouw en ruimtelijke planning. Hij is lector gezinsbeleid aan de opleiding Gezinswetenschappen van Odisee en onderzoeker bij het kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen. Hij is zelfstandig beleidsadviseur woonbeleid (Studio Beleid).
Kathleen Emmery is master in de criminologie en coördinator van het kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen (Odisee). Ze doet onderzoek naar gezinsbeleid in Vlaanderen.
Inge Pasteels is senior onderzoeker bij het Centrum voor Longitudinaal en Levensloop Onderzoek van Universiteit Antwerpen en docent demografie in de opleiding Gezinswetenschappen van Odisee. Zij coördineert Scheiding in Vlaanderen en Families in Transitie, Transitie in Families, twee grootschalige interuniversitaire projecten.
Dirk Geldof is doctor in de politieke en sociale wetenschappen en bachelor in de wijsbegeerte. Hij doceert sociologie aan de opleiding Gezinswetenschappen van Odisee en is onderzoeker bij het kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen. Hij doceert eveneens aan de opleiding Sociaal Werk van de Karel de Grote Hogeschool en de opleiding Architectuur en Interieurarchitectuur van de Universiteit Antwerpen.

Research on student learning has undergone many changes in the last decade. In particular, the research methodology has advanced in many different ways on the level of complexity of data collection and rigor of data analyses. In the quantitative research perspective, many off-line and online measures and statistical analysis techniques have been further meticulously developed. In the qualitative research perspective, a broader range of data collection tools are applied. Also the use of mixed method data analysis is increasing. Although in some research strands on student learning, the mono method approach of quantitative research is still ‘the golden rule’, in other research strands we notify more methodological creativity in mixing research paradigms and designs which can be very fruitful advancements for further knowledge development. In this book we focus on the domain of research on learning patterns in which these methodological shifts are in rapid evolution. A variety of international research cases illustrating current practices of empirical research, is presented showing how different methods of research on student learning can be applied and be useful for future research. Benefits an boundaries of the research methods are critically discussed and future perspectives are proposed.

Vincent Donche is associate professor of research methods in education at the Faculty of Social Sciences of the University of Antwerp, Belgium and member of the research group EduBROn. His current research interests include cognitive, regulative and affective aspects of student learning, professional learning, academic integration and educational measurement.

Sven De Maeyer is associate professor at the Faculty of Social Sciences of the University of Antwerp, Belgium. His research focuses on methodological and statistical issues in educational research such as: (1) Research on Performance Assessment and Adaptive Comparative Judgment; (2) Research on Instrument and Test development; (3) Self-evaluation instruments for schools; (4) Longitudinal research / Multilevel and mixed effects models / Structural equation models; (5) Combination of applied linguistics and educational research.

David Gijbels is associate professor of learning and instruction at the Faculty of Social Sciences of the University of Antwerp, Belgium. His research focuses on learning and assessment in higher education and on the workplace.

Huub van den Bergh is a professor at the Utrecht Institute of Linguistics of the University of Utrecht, The Netherlands. He has been involved in many studies on reading, writing and teaching, ranging from small scale think-aloud studies to large scale assessments, and from highly controlled experiments to quasi-experimental and field studies.

Groeiboek is een hulpmiddel bij de uitbouw van een zorgbeleid in de kleuterschool. Het is ontwikkeld voor de kleuterleidster en het zorgteam om extra zorg te bieden aan de kleuters die dat nodig hebben. Het handelingsgericht samenwerken en het zorgcontinuüm is het kader van waaruit wordt gewerkt. Groeiboek situeert zich op het niveau van verhoogde zorg en uitbreiding van zorg. Het concretiseert deze niveaus, in aansluiting op de diagnostische protocollen.

De kleuterleidster signaleert haar bezorgdheid en maakt systematisch een analyse. Hiermee ontdekt ze de onderwijsbehoeften van de kleuter en komt ze tot doelgericht handelen. Verschillende hulpmiddelen, zoals een overzicht van mogelijke hypothesen, observatielijsten en ontwikkelingslijnen, helpen haar hierbij.

Groeiboek ondersteunt op deze manier de systematiek en de continuïteit van de extra zorg doorheen de kleuterschool. Dat leidt tot een gedeelde zorg met de ouders, de kleuterleidster, het zorgteam en de leerlingbegeleider.

Groeiboek bestaat uit vier delen: ‘Basisboek’, ‘Signaleren’ en ‘Analyse en handelen’. Deel 3: ‘Analyse en handelen’ bestaat uit aparte domeinboeken die het denkkader concretiseren en suggesties doen naar interventies. Dit is het domeinboek ‘Positieve ingesteldheid’.

De auteur van Groeiboek/Positieve ingesteldheid, Mieke Wouters is psycho-pedagogisch consulent in het vrij CLB regio Hasselt. Ze bedacht mee het concept voor Groeiboek en is mede-auteur van Basisboek, Signaleren en Analyse en Handelen. Ze werkte voor dit domeinboek samen met Reinilde Lambert, Coördinator Basisonderwijs van het Vrij Centrum voor Leerlingbegeleiding regio Gent en eindredacteur/coördinator van de Groeiboek-reeks voor de Vrije CLB-Koepel..

De voedingswetenschap is zeer complex. Boodschappen die bedacht zijn door marketingafdelingen van grote bedrijven en commerciële vermageringsdiëten, zaaien verwarring bij de consument.
De wetenschap wil er het fijne van weten. Wat is zeker waar en wat is zeker niet waar? Op welke vragen heeft de wetenschap tot dusver geen antwoord? Misschien is ze zich van bepaalde vragen nog niet eens bewust? De auteur wil zo veel mogelijk vragen beantwoorden, evidence based, zodat de antwoorden juist zijn. Daarmee maakt hij komaf met onverantwoorde beweringen van voedingsgoeroes, misplaatste acties van marketinglieden enz. Het boek is dan ook bestemd voor iedereen die betrouwbare informatie wil hebben.

Patrick Mullie studeerde voedings- en dieetleer aan de Regaschool in Leuven en epidemiologie aan de Universiteit Maastricht. Hij werd doctor in de biomedische wetenschappen aan de KU Leuven. Momenteel doceert hij aan de Vrije Universiteit Brussel en aan de Erasmushogeschool in Brussel. Daarnaast is hij onderzoeksdirecteur bij het Koningin Astrid Militair Hospitaal in Neder-over-Heembeek, expert bij de Hoge Gezondheidsraad van België en research director bij het International Prevention Research Institute in Lyon.

Tijdens het Grote Woononderzoek 2013 werden in Vlaanderen 10.000 gezinnen uitgebreid geïnterviewd over o.a. hun uitgaven voor wonen, de wijze van financiering, woonwensen en woongeschiedenis. Bovendien werden 5.000 woningen ook grondig gescreend volgens een methodiek gebaseerd op de kwaliteitsnormen van de Vlaamse overheid. Dit boek bundelt de voornaamste resultaten van het Grote Woononderzoek en plaatst deze binnen de ruimere context en historiek van de woningmarkt.
Tot de meest opvallende resultaten hoort de vaststelling dat naar schatting 1 miljoen Vlaamse woningen tekortkomingen vertoont waardoor ze bij een conformiteitsonderzoek wellicht niet zouden voldoen aan de Vlaamse normen. Nieuw is ook dat na een decennialange toename van het aandeel eigenaars onder de Vlaamse bevolking dit aandeel nu afneemt. Verder bevestigen de resultaten de gekende en toenemende betaalbaarheidsproblemen op de private huurmarkt. Dit boek is onmisbare lectuur voor wie zich een objectief beeld wenst te vormen van de Vlaamse woningmarkt anno 2013. Voor de overheid bieden de resultaten van het onderzoek een hulp om het beleid beter te richten op de voornaamste problemen.

Dit boek werd geschreven door auteurs van verschillende academische disciplines, die samenwerken binnen het Steunpunt Wonen.

Bij de recente uitbraak van ebola ontstond paniek. Toch eist de schijnbaar onschuldige seizoensgriep jaarlijks meer slachtoffers. Waarom laten dan niet alle patiënten uit risicogroepen zich vaccineren? Welke lessen kunnen we daaruit leren? En welke rol moeten wetenschappers spelen in het vermijden en aanpakken van deze ziektes?

Wetenschappers moeten beter communiceren op een open en transparante manier, beter samenwerken met beleidsmakers en zorgverleners en de bevolking juist informeren. Maar hoe moet dat dan?

De auteurs illustreren met voorbeelden en anekdotes hun vaststellingen en aanbevelingen, gebaseerd op hun jarenlange ervaring in het griepveld. Ze gaan in op kansen en valkuilen in de relatie met de pers, op het verantwoorden van onderzoek en de samenwerking met de farmaceutische industrie, op de risico’s op desinformatie, enzovoort.

Het boek is aldus een oproep naar wetenschappers, beleidsmakers, industrie en zorgverleners om hun verantwoordelijkheid op te nemen voor een duurzaam gezondheidsbeleid.

Met een voorwoord door Marc Van Ranst en Roel Coutinho.

PROF. DR. A.D.M.E. (AB) OSTERHAUS is hoogleraar virologie en virus discovery aan de Universiteit Utrecht en directeur van het nieuw opgerichte Center for Infection Medicine and Zoonoses Research in Hannover. Voordien was hij hoofd van het departement viroscience van het Erasmus MC in Rotterdam.

CHRIS VANLANGENDONCK is marketeer en communicatiewetenschapper. Ze staat aan het hoofd van Semiotics, een bureau dat wetenschappers, wetenschappelijke organisaties en academische instellingen begeleidt bij hun communicatie.

Ab Osterhaus is voorzitter van de European Scientific Working group on Influenza (ESWI), Chris Vanlangendonck is er verantwoordelijk voor de positionering en communicatie.

Het beroep van de leraar staat ter discussie. Hierbij spelen fundamentele vragen een rol.
- Kan het leraarschap beschreven en beoordeeld worden op grond van competentielijsten?
- Wordt het beroep van leraar in de nabije toekomst overbodig door educatieve computerprogramma’s?
- Hebben leraren zelf iets in te brengen in de vormgeving van hun beroep?

Zowel theoretisch als empirisch toont dit onderzoek aan dat een strikt zakelijkinstrumentele benadering onvoldoende recht doet aan de eigenheid van het leraarschap. De auteur pleit in dit kader voor een rehabilitatie van het woord roeping.

Zo blijkt uit een enquête dat veel leraren positieve associaties hebben bij roeping: zij associëren dit begrip met een zich aangesproken weten door jonge mensen. In het verlengde hiervan voelen leraren zich gedreven om bij te dragen aan de vorming van hun leerlingen. Een andere opvallende uitkomst is dat veel leraren spirituele associaties hebben bij hun leraarschap.
Ook uit de gehouden diepte-interviews blijkt dat er sprake is van roeping. Zo blijkt de inspiratiebron voor de inzet voor leerlingen in de eigen persoonlijke en professionele levensgeschiedenis te liggen. Deze beleving van het leraarschap draagt bij aan de persoonlijk-professionele ontwikkeling en kan als roeping gekenschetst worden. De analyses leiden tot een model van de professionaliteit, waarbinnen betekenisgeving en menswaardigheid centraal staan.

Zowel theoretisch als qua onderzoek biedt deze studie interessante ingangen voor iedere professional die een menswaardige professionaliteit nastreeft binnen sectoren zoals de gezondheidszorg, hulpverlening, overheid, onderwijs en politie.

Bill Banning is theoloog en werkzaam als docent en identiteitsbegeleider. Daarnaast publiceert hij op gebied van onderwijs en levensbeschouwing. Het essay Onderwijsdier in hart en nieren. Een persoonlijke visie op groei, professionaliteit en pedagogisch vermogen (2007) diende als persoonlijke voorstudie voor dit proefschrift.

Groeiboek is een hulpmiddel bij de uitbouw van een zorgbeleid in de kleuterschool. Het is ontwikkeld voor de kleuterleidster en het zorgteam om extra zorg te bieden aan de kleuters die dat nodig hebben. Het handelingsgericht samenwerken en het zorgcontinuüm is het kader van waaruit wordt gewerkt. Groeiboek situeert zich op het niveau van verhoogde zorg en uitbreiding van zorg. Het concretiseert deze niveaus, in aansluiting op de diagnostische protocollen.

De kleuterleidster signaleert haar bezorgdheid en maakt systematisch een analyse. Hiermee ontdekt ze de onderwijsbehoeften van de kleuter en komt ze tot doelgericht handelen. Verschillende hulpmiddelen, zoals een overzicht van mogelijke hypothesen, observatielijsten en ontwikkelingslijnen, helpen haar hierbij.

Groeiboek ondersteunt op deze manier de systematiek en de continuïteit van de extra zorg doorheen de kleuterschool. Dat leidt tot een gedeelde zorg met de ouders, de kleuterleidster, het zorgteam en de leerlingbegeleider.

Groeiboek bestaat uit vier delen: ‘Basisboek’, ‘Signaleren’, ‘Analyse en handelen’ en ‘Continuïteit van de gedeelde zorg’. Deel 3: ‘Analyse en handelen’ bestaat uit aparte domeinboeken die het denkkader concretiseren en suggesties doen naar interventies. Dit is het domeinboek ‘Zintuiglijke ontwikkeling en lichamelijke factoren’.

De auteur van Groeiboek/Zintuiglijke ontwikkeling en lichamelijke factoren, Chantal Devos, is CLB-arts in het Vrij Centrum voor Leerlingbegeleiding regio Gent. Ze werkte voor dit domeinboek samen met Reinilde Lambert, Coördinator Basisonderwijs van het Vrij Centrum voor Leerlingbegeleiding regio Gent en eindredacteur/coördinator van de Groeiboek-reeks.

De relatie tussen de gebouwde stad en stadscultuur wordt door denkers, zoals sociaal wetenschappers, en door de makers-ontwerpers van een stad, op uiteenlopende manieren verklaard en benaderd. Ondanks de professionele versnippering gebruiken beide disciplines ook vergelijkbare begrippen, die verwijzen naar mentale processen en suggereren dat de stad ‘een denkbeeld’ is. De psychologie van de stad laat, vanuit het perspectief van een stadswandeling, zien op welke manier het denkbeeld van de stad zich in ons hoofd nestelt. Hoe ‘werkt’ onze perceptie van de stad? Op welke manier slaan we ervaringen op in het geheugen? En welke betekenissen kennen we toe aan een stad? De gedragstechnologie van het brein leert dat onbewuste herinneringen vaak het beeld bepalen dat we van straten of buurten hebben. Het onbewuste zorgt er vaak voor dat menselijke keuzes niet gebaseerd zijn op rationeel, gecalculeerde inzichten. Het mag dus niet verbazen dat het ‘denkbeeld van de stad’ niet louter door ervaringen tijdens een stadswandeling tot stand komt, maar dat ook film, televisie, stripverhalen en andere visuele media hierbij een belangrijke rol spelen.
Dit boek gaat dieper in op de mentale processen die het denkbeeld van een stad bepalen. Het is een prikbord voor iedereen die onderzoek wil doen naar de stad en stedelijke cultuur. Uit recent psychologisch onderzoek blijkt dat de rol van het ‘onbewuste’ een prominentere plaats heeft in het menselijk functioneren dan voorheen werd gedacht. Dit onderzoek is ook gebaseerd op het principe van het ‘wilde denken’, waarbij het uitputtend observeren en systematisch inventariseren van betrekkingen en verbindingen in wijken en buurten met een fotocamera gebeurt.

Dr. Marina Meeuwisse werkt als docent en onderzoeker bij het Expertisecentrum Maatschappelijke Innovatie (EMI) van Hogeschool Rotterdam. Zij is gepromoveerd in de sociale agogiek aan de Vrije Universiteit Brussel. Daarvoor studeerde zij experimentele psychologie en mediapedagogiek aan de Universiteit Leiden. Zij is eveneens fotograaf.