Garant

Meer dan een eeuw geleden (1904) publiceerde Sigmund Freud zijn Psychopathologie van het alledaags leven. Met de titel van dit boek wordt dan ook eerbiedig op dat werk van Freud gezinspeeld. In de eerste verhandeling bedekt de auteur het canvas met primer en probeert hij belangrijke kenmerken van onze hedendaagse tijd te vatten. Deconstructie, globalisering, de mythes van jeugd en efficiëntie en de sacralisering van de liefde passeren de revue. In de tweede verhandeling staat hij stil bij de actuele geestelijke gezondheidszorg. Hij neemt in het bijzonder de verhouding tussen psychoanalyse en neurowetenschap onder de loep. Zo zag bij het begin van dit millennium de nieuwe discipline van de neuropsychoanalyse het licht. Zij tracht dan de kloof te dichten tussen verklaren en begrijpen. In de derde verhandeling keert hij spelenderwijs terug naar de tijdsgeest. Het blijkt dat we niet alleen gevoed, maar ook geconsumeerd worden door de cultuur die we zelf hebben gecreëerd. Het gemondialiseerde kapitalisme en de digitale technologie fungeren er als proces zonder subject waarin we ons vermalen voelen. Cultfilm The Matrix is een pakkende illustratie van deze economico- en technologica. In de laatste verhandeling zoomt de auteur in op de hedendaagse psychopathologie die een aktuaalpathologische wending neemt. Naast verslaving en divers ageergedrag uit ze zich onder andere in zelfverwonding. Die is (althans gedeeltelijk) te begrijpen als protest tegen micro- en macroculturele tekortkomingen.

Mark Kinet is psychiater, (klinisch) psychotherapeut en psychoanalyticus. Hij is coördinator van de boekenreeks Psychoanalytisch Actueel en bestuurslid van de Belgisch-Nederlandse Stichting Psychoanalyse en Cultuur. Hij is auteur van onder meer Freud & co in de psychiatrie. Klinisch-psychotherapeutisch perspectief, De wetenschap van de liefde en de kunst van de computeranalyse’ en Psychologie van de kunst. Een abecedarium. Hij (co)redigeerde talrijke publicaties over diverse psychoanalytische en/of culturele onderwerpen.

Aan de basis ligt de overtuiging dat ieder individu, gezin of samenlevingsvorm beschikt over een netwerk. Bij het optreden van medische, psychische, relationele problemen hebben mensen de neiging om zich te isoleren. Eigen Kracht-conferenties vertrekken van de hulpvrager en zijn netwerk en ondersteunt die bij het vergroten van zijn kring. Door het vergroten van de kring om iemand heen, vergroot ook het draagvlak en daarmee de slaagkansen voor de uitvoering van het plan.

Eigen Kracht-conferenties zijn een besluitvormingsmodel dat bepaalde burgerrechten wil garanderen: het recht van mensen om (opnieuw) eigenaar te worden van hun hulpvraag en op het behouden van de regie over mogelijke oplossingen. Door burgers te erkennen in hun positie als besluitvormers worden zij niet alleen geactiveerd, maar ontstaat er ook de mogelijkheid tot samenwerking tussen informele en formele zorg.

Door de focus niet te leggen op de problemen, maar op de kracht van de familie en het sociaal netwerk wijzigt de positie van de hulpvrager. Vermaatschappelijking van de zorg kan pas mogelijk worden wanneer de cliënt een andere positie kan innemen. Hij wordt van afhankelijke hulpvrager een persoon met versterkte mogelijkheden om keuzes te maken.

Mirjam Beyers (1962) heeft de algemene opleiding aan het HIG – Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen in Brussel gevolgd. Vanaf 1995 tot 2012 was zij bestuurslid en vrijwillig medewerker van de VVOC – Vlaamse Vereniging voor Ouders van Couveusekinderen. Sinds 2003 is ze betrokken bij de oprichting en ontwikkeling van Eigen Krachtconferenties in België (EK-c). Ze is medeverantwoordelijk voor beleid en voor de opleiding en coaching van de onafhankelijke Eigen Krachtcoördinatoren. EKC.be is partner van Campus Gelbergen.

Cahiers Campus Gelbergen

1. Eigen Kracht - conferenties, burgers aan de zet
2. Over leven in werk

In “Leidinggevende, wie ben je?” ontvouwen de auteurs een postmodern perspectief op leidinggeven. Het postmodernisme beziet de werkelijkheid als principieel chaotisch, waardoor planmatige en rationele oplossingen alleen niet langer toereikend zijn. De overmacht van logisch-rationele controlerende systemen is een probleem voor het onderwijs. Postmodernisten vragen aandacht voor het gegeven dat het individu tegenwoordig meer en meer op zichzelf is aangewezen. Zelfbevestiging en ontwikkeling van gevoelens van eigenwaarde houden verband met persoonlijke groei en welbevinden, in relatie tot de ander. Dit maakt ‘herschepping’ van het proces van leidinggeven hoogst noodzakelijk. Hiertoe worden in “Leidinggevende, wie ben je?” nieuwe basisprincipes ontwikkeld, resulterend in elf dimensies van excellent leiderschap. Aan de hand van onderzoeksdata, ontleend aan de Nederlandse en Vlaamse onderwijspraktijk, worden deze dimensies nader ingevuld.

Hoe kun je je innerlijke kompas gebruiken? Hoe kun je de dingen doen die bij je passen? Hoe richt je je professionele leven in op een manier waar je blij van wordt? De huidige dominante politieke beheersstructuur in het onderwijs biedt nauwelijks ruimte voor het stellen van dergelijke dieperliggende, existentiële en morele vragen van deze tijd. Toch is het van groot belang er in onze scholen aandacht aan te besteden. Iedere leidinggevende, van teamleider tot en met bestuurder, zal vooral een bemiddelaar moeten zijn van de ontwikkeling van anderen, niet door wegen vrij te maken, maar door anderen in staat te stellen hun wegen vrij te maken. De leidinggevende speelt met de kern van zijn persoon-zijn een belangrijke rol. Hij is zijn eigen instrument.

“Leidinggevende, wie ben je?” volgt op “Denk aan je mensen” (Van den Berg, 2007) en “Onderwijsinnovatie: geen verzegelde lippen meer” (Van den Berg, 2009). Rode draad in deze studies is de zoektocht naar onderwijs dat meer in overeenstemming is met de kenmerken van menselijke ontwikkeling. Samen vormen de studies een trilogie over onderwijs en innovatie ervan.

Dolf van den Berg is emeritus hoogleraar Onderwijskunde aan de Radboud Universiteit te Nijmegen en als kerndocent verbonden aan TiasNimbas Business School van de Universiteit te Tilburg.

Luc Stevens is emeritus hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit Utrecht en founding father van het NIVOZ. Hij ontwikkelde de succesvolle NIVOZ-trajecten Pedagogisch Leiderschap en Pedagogische Tact. Sinds 2008 is hij hoogleraar aan de Open Universiteit.

Roland Vandenberghe is hoogleraar emeritus van de KU Leuven. Hij was het hoofd van het Centrum voor Onderwijsbeleid en –vernieuwing. Hij promoveerde in 1970 op een onderzoek over onderwijsvernieuwing in het Secundair Beroepsonderwijs. In 2010 werd hij Professor ad Honorem de la Facultad de Ciencias Humanas van de Universidad Catolica, Damaso A. Larranga in Montevideo.

Tom Brocks is vanaf 2006 werkzaam als rector van het Titus Brandsmalyceum in Oss. Zijn onderwijsloopbaan is gestart in 1978 binnen het vmbo. Daar is hij werkzaam geweest als docent aardrijkskunde, leerlingbegeleider, brugklasleider en locatiedirecteur.

Ingrid van Weert is teamleider atheneum en gymnasium onderbouw van het Titus Brandsmalyceum in Oss. Zij geeft leiding aan een team van 20 mentoren en docenten. Samen geven zij vorm aan het onderwijs op het TBL: ontwikkelen van de masterclasses, vormgeven van reflectiegesprekken tussen mentoren en leerlingen, begeleiding van hoogbegaafde leerlingen, bijstellen van de ondersteuningsstructuur.

Peter de Roode Peter is onderwijskundige, voormalig trainingsmanager van McDonald’s en heeft vele jaren ervaring opgedaan als consultant en is auteur van diverse managementboeken. Als zelfstandig organisatieadviseur begeleidt hij zowel profit als nonprofit organisaties met verandertrajecten. Hij is als docent verbonden aan twee business scholen.

Ton van Roosmalen is onderwijskundige en werkt ruim 12 jaar als senior adviseur bij KPC Groep in ’s-Hertogenbosch. Hij begeleidt, coacht en adviseert individuele schoolleiders en bestuurders binnen het Voortgezet Onderwijs.

Arie Olthof is onderwijssocioloog. Sinds 1997 ondersteunt hij vanuit zijn eigen bureau schoolbesturen en -directies bij de ontwikkeling van beleid en organisatie.

Er is geen religie die de laatste decennia zo in het licht staat als de islam. Gevreesd en gehaat door sommigen, begeerd door anderen. Zij blijft fascineren en is voortdurend onderwerp van gesprek.

Dit boek geeft een uitgebreid overzicht van belangrijke thema’s en discussies die spelen rond het islamitisch godsdienstonderwijs.

Wat zijn de doelstellingen van islamitische geloofsopvoeding en van islamitisch godsdienstonderwijs, in het bijzonder in de Nederlandse en Belgische context? Hoe kunnen deze doelstellingen het beste worden gerealiseerd? Wat betekent dit voor de huidige en volgende generatie moslims en voor de westerse samenleving waarin zij wonen?

De auteurs analyseren onder meer diverse ‘knopen’ in het beleid, ten aanzien van godsdienstonderwijs op school, de belangen van betrokken partijen, de implicaties van afzonderlijke islamitische scholen …

Kortom, deze uitgave is van belang voor iedereen die met godsdienstonderricht, levensbeschouwing, onderwijs en opvoeding van moslimjongeren te maken heeft.

"Dit boek is met recht een ''goede gids'' genoemd voor iedereen, moslim en niet-moslim, die te maken heeft met, of geïnteresseerd is in islamitisch godsdienstonderwijs in het bijzonder of religieus onderwijs in het algemeen."
Al Nisa - Islamitisch maandblad voor vrouwen (jrg. 32, nr. 12, blz. 30)

Dr. Arslan Karagül is in Ünye (Turkije) geboren. Hij woont sinds 1983 in Amsterdam. Na het Imam-Hatip Lyceum en de Theologische opleiding aan de Universiteit van Samsun wordt hij als mufti in dienst gesteld in Tasova-Turkije. In deze hoedanigheid voltooit hij de verdere training van Diyanet voor mufti’s en predikanten in Istanbul-Haseki. Na zijn masteropleiding aan de Universiteit van Amsterdam promoveert hij op islamitisch godsdienstonderwijs aan deze universiteit. Hij is nu docent Islamitische Geestelijke Verzorging en Pedagogiek aan het Centrum voor Islamitische Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Dr. Stella van de Wetering is in Nijmegen geboren. Zij studeerde Arabische taal en letterkunde, richting Islam aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is gepromoveerd aan de Universiteit Utrecht op Onderwijs in de Eigen Taal en Cultuur aan Marokkaanse Kinderen in Nederland. Het OETC als resultante van een maatschappelijk krachtenspel. Vanuit het Centrum voor Interreligieus Leren bij de Vakgroep Sociaal-wetenschappenlijke vakken van de Faculteit der Godgeleerdheid te Utrecht verrichtte zij onderzoek naar de levensbeschouwelijke beleving van basisschoolleerlingen en de manier waarop scholen omgaan met morele en levensbeschouwelijke vorming van deze leerlingen. Nu is zij docent Arabisch en Islamitische Pedagogiek en Didactiek bij de tweedegraads lerarenopleiding Islam-Godsdienst van de Hogeschool Inholland in Amsterdam en is zij docent Arabisch aan het Centrum voor Islamitische Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Waarom kan meer informatie leiden tot minder communicatie? Waarom is gebrek aan ‘echte’ communicatie de meest gehoorde klacht bij organisaties en in het bedrijfsleven? Waarom ontstaan er zo veel communicatiestoringen en emotionele conflicten? Welke opportuniteiten kunnen verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke hersenen bieden? Wat gebeurt er in onze hersenen als we communiceren? Wat is het echte belang van emoties in interpersoonlijke relaties en in onze intermenselijke communicatie?

Emosan is een baanbrekend en grensverleggend boek dat vanuit recent wetenschappelijk onderzoek rond de werking van de hersenen en het belang van emoties en gevoel, nieuwe en vaak spectaculaire inzichten biedt en de effectiviteit verhoogt van onze dagelijkse communicatie, zowel in onze persoonlijke relaties als in onze communicatie binnen een bedrijfs- of organisatieomgeving. Emosan bevat het woord ‘emotie’, terwijl ‘san’ in het Japans ‘respect’ betekent. Emosan staat dus voor respect voor onze eigen emoties en die van onze gesprekspartners. Neurocommunicatie wordt in dit boek gedefinieerd als het aanpassen van onze manier van communiceren aan wat er onbewust gebeurt in de hersenen van onze gesprekspartner op het moment dat we met hem of haar communiceren.

Emosan. Emotie en neurocommunicatie biedt vanuit het emosan-referentiekader een praktische tool om op basis van ons gevoel snel de emoties van onze gesprekspartner te herkennen en ons op een emotioneel-effectieve manier aan te passen, zodat communicatiestoringen en emotionele conflicten tot een minimum herleid worden en beide gesprekspartners er een goed gevoel aan overhouden.

Christian Henrard is civiel (burgerlijk) ingenieur en MBA (KU Leuven). Al meer dan 25 jaar is hij actief als management consultant. Hij startte zijn carrière in marketing en sales bij Unilever en BP Nutrition. Een van de deelnemers aan zijn Emosan-workshops omschreef hem als: “Een hersenresearcher die toevallig ook management consultant is.”

Het is opmerkelijk dat vele vrouwen zich in de dertiende eeuw mystiek ontplooiden, en dit deden in een periode waarin de door mannen gedomineerde kerk zich in toenemende mate autoritair opstelde tegenover afwijkende meningen, die zij bestempelde als ketterijen. In dit religieuze spanningsveld leefde en schreef Hadewijch.

Welke plaats heeft zij ingenomen in de historische context van haar tijd? Was de vita apostolica voor haar de weg van Christus en zijn apostelen of de voorgeschreven weg, de weg die door de kerk van Rome toegeschreven werd aan Christus en zijn apostelen? Het conventionele beeld van Hadewijch in de huidige literatuur wordt overwegend bepaald door de twaalfde-eeuwse opvattingen over de bruidsmystiek van Bernardus van Clairvaux. Er wordt een onbekende maar vrome begijn verondersteld die literair hoogstaande en smachtende werken schreef, maar wel binnen een kerkelijke orthodoxe omkadering.

Het andere beeld van de magistra Hadewijch, dat in deze studie op basis van een uitgebreid historisch onderzoek voor het voetlicht wordt gebracht, past naadloos binnen de intellectuele en religieuze ontwikkelingen van haar tijd, de dertiende eeuw. Het geeft een vernieuwend inzicht in deze geëmancipeerde en geletterde middeleeuwse vrouw en de eigenzinnige gezichtspunten in haar geloof en liefde tot God, haar onstuitbare minne. Haar spirituele leidraad was de zoektocht naar volmaaktheid en de weg naar het hemelse Jeruzalem, geopenbaard door Johannes en verder uitgelegd door de apocalyptische mysticus Joachim van Fiore, en door haar in haar geschriften verklaard.

Maar wie was Hadewijch eigenlijk? Hoe heeft zij haar kennis opgedaan? Waar heeft zij geleefd? In dit boek wordt een gedeelte van de sluier opgelicht.

Rudi Malfliet is professor emeritus Natuurkunde aan de Universiteit Groningen en historicus. Hij is auteur van een historische studie over Van den vos Reynaerde.