Garant

Het antwoord op de vraag ''Is thuiszorg nog langer wenselijk -haalbaar -verantwoord?'' is niet zomaar te geven. Zowel bij de familieleden als bij de professionele hulpverleners is dit een emotioneel geladen problematiek en heeft men de neiging om in zwart-wit termen te spreken over thuiszorg en residentiële zorg. Daarom deze checklist. Het doel is een individueel en gezamenlijk bewustwordingsproces op gang te brengen en te ondersteunen voor iedereen die bij deze problematiek betrokken is. De checklist is opgevat als een aankruislijst: De gebruiker kan aanstippen welke elementen meespelen in zijn concrete situatie. De lijst staat stil bij vier aspecten die van belang zijn: I) Een analyse van het probleem (de ''feiten''); 2) Welke mogelijkheden of alternatieven zijn er?; 3) Het afwegen van motieven en gevoelens die meespelen; 4) Het afwegen van de onderliggende waarden. In de bijhorende handleiding worden de nodige instructies gegeven voor het gebruik van de checklist. Tenslotte is er ook nog een checklist opgenomen i. v.m. de vragen die men bij een verkennend contact zou moeten stellen. Deze publicatie is in eerste instantie toegespitst op dementerende bejaarden, maar is evenzeer in tal van andere situaties bruikbaar. FOTON is de thuiszorgdienst van Familiezorg WestVlaanderen.

Het is zowat een dertigtal jaar geleden dat in het Nederlandse taalgebied nog een overzichtswerk verscheen i. v.m. gezinspedagogiek. Opvattingen en praktijken inzake gezin en opvoeding zijn de laatste decennia echter fundamenteel veranderd en ook ten aanzien van het pedagogisch onderzoek en theorievorming hebben zich grondige wijzigingen voorgedaan. Met de publicatie van dit boek maken de auteurs de actuele opvoedingswetenschappelijke inzichten in de ouder-kindrelatie toegankelijk en beschikbaar voor een ruimer publiek. Gezinspedagogiek biedt een inleiding in de actuele tendensen inzake de praktijk, het onderzoek en de theorie van de gezinsopvoeding. In dit eerste deel worden een aantal theoretische perspectieven op gezinsopvoeding en de ouder -kindrelatie geschetst en wor den de resultaten van onderzoek betreffende een aantal actuele thema''s voorgesteld. Zo wordt ingegaan op de complexiteit van de gezinsopvoeding, de relationele-ethische dynamiek van het ouderschap en de zorg in het gezin. Vaderschap, roldoorbrekend opvoeden, de rol van de grootouders, de betekenis van kinderopvang, het opvoeden van een meerling, opvoeden na medisch begeleide bevruchting, opvoedingsvragen in nieuw-samengestelde gezinnen en gezinsopvoeding en probleemgedrag van jongeren zijn thema ''s die aan bod komen. Ook wordt een synthese gebracht van de meest recente surveygegevens van de gezinnen in Vlaanderen. Het tweede volume (ISBN 90-5350-927-5, verschijnt in januari 2000) zal volledig gewijd zijn aan de praktijk en theorie inzake opvoedingsen gezinsondersteuning. Deze publicatie is een gemeenschappelijk initiatief van het Centrum voor Gezinspedagogiek van de KU Leuven en het Centrum voor Gezinswetenschappelijk te Brussel. De auteurs zijn allen actief in het wetenschappen onderzoek en onderwijs of in het beleid en de praktijk inzake gezinsopvoeding. Het boek is uitermate geschikt voor gebruik in universitaire opleidingen en ander hoger onderwijs, post-academisch onderwijs en navorming.

Lieve V ANDEMEULEBROECKE is hoogleraar en hoofd van het Centrum voor Gezinspedagogiek van de KU Leuven. Hans VAN CROMBRUGGE doceert pedagogiek aan het Centrum voor Gezinswetenschappen in Brussel. Jan GERRIS is hoogleraar en hoofd van de Afdeling Gezinspedagogiek van de KU Nijmegen.

Kinderen leren zwemmen is niet eenvoudig. Dit boek gaat over het didactisch handelen bij zwemlessen, over zwemspecifieke kennis en onderwijsvaardigheden in een zwembad. Zowel de didactische theorie als de praktijk worden uit de doeken gedaan. Een sterk met voorbeelden gestoffeerd denkkader geeft een bepaalde richting aan bij het voorbereiden en geven van zwemlessen. Vanuit een aantal didactische principes kunnen de zwemlessen in het lager en secundair onderwijs efficiënter worden georganiseerd. Praktijkgericht geeft Leren zwemmen een concrete aanpak van schoolslag en crawl in de lagere school. De voorgestelde opbouw voor het aanleren van een eerste zwemslag is ook van toepassing voor de zweminitiatie buiten schoolverband. Voor de gevorderde zwemmers bevat het boek zowel oefenstof tot het verbeteren van schoolslag en crawl als zwemtechnische achtergrondinformatie. Het boek is geschreven zowel voor de toekomstige leraar als voor de leraar die op de hoogte wenst te blijven van vernieuwde inzichten in het zwemonderwijs.

Zijn ouders, door de natuurlijke band die ze hebben, de beste opvoeders voor hun kind of zijn ze dat juist niet, omdat ze het vreemde in hun kind niet willen erkennen? Op welke wijze is de pedagogiek omgesprongen met enerzijds de verwantschapsband en anderzijds het mens-zijn op zich van het kind? Hoe heeft de pedagogiek deze spanning ervaren en verwoord? En hoe heeft ze die spanning betrokken op de opvoedingsproblematiek? In dit boek wordt ingegaan op deze vragen. De leidende gedachte door de verschillende hoofdstukken is dat de werking van het gezin als opvoedingsmilieu gebonden is aan een bepaalde gezinsnorm: het burgerlijk gezinsideaal. Diverse theorieën en denkers uit tweehonderd jaar modern denken over opvoeding en gezin passeren de revue. Achtereenvolgens wordt de pedagogiek van Rousseau, Pestallozi, Frobel en Schleiermacher besproken. Vervolgens worden twee heel verschillende gezinspedagogieken uit deze eeuw vergeleken: die van Kriekemans en Fink. Een laatste hoofdstuk bekijkt hoe met de onvoorspelbaarheid en openheid van de hedendaagse ''postmoderne'' gezinsvormen wordt omgegaan in gezinswetenschappelijke theorieën die stabiliteit en geborgenheid in het gezin erg waarderen-

Hans VAN CROMBRUGGE doceert aan het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen in Brussel.

De bedoeling van de auteur is managers op een praktische manier leren om te gaan met jaarrekeningen, ratio''s en kosten. Om dat te bereiken worden financiële beleidsinstrumenten aangereikt, aangevuld met meer theorie waar dat nodig is. Het boek bestaat uit drie delen. Het eerste deel neemt de basisbegrippen van financieel management onder de loep. Die worden gei1lustreerd aan de hand van de balans en de resultatenrekening van een hypothetisch bedrijfFinanciële begrippen, zoals solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit, worden in het tweede deel uitgespit. Ook aan de begrippen ''winst'' en ''kasstromen'' wordt ruim aandacht besteedHet derde deel tenslotte handelt over kosten en kostentheorie, fundamenteelom het aspect ''kostenmanagement'' beter te begrijpen. Elke onderneming moet immers beschikken over een perfect uitgebouwd registratiesysteem van opbrengsten en kosten. Alleen met een goed systeem van kostprijscalculatie kan het winstverloop worden gevolgd en kunnen de juiste beslissingen worden genomen. Dit boek is een basiswerk dat de manager in staat moet stellen om op een zelfstandige manier het bedrijf op financieel gebied te volgen. Daarenboven Iaat het hem toe om als volwaardig gesprekspartner op te treden tegenover de accountant en de bedrijfsrevisor.

Ludo POELAERT is senior management consultant bij Team Consult Belgium en gastlector aan de Erasmushogeschool. in Brussel.

Instellingen voor jeugdhulpverlening moeten de kwaliteit van hun handelen zichtbaar maken en optimaliseren. De afgelopen jaren is er op verschillende fronten gewerkt aan een betrekkelijk nieuw concept in het kwaliteitsde : planmatig handelen. Zowel vanuit theoretisch-onderzoeksmatige invalshoek als vanuit de praktijk zijn werkwijzen ontwikkeld die het hulpverlenend handelen ten behoeve van jeugdigen en hun omgeving een meer systematisch, planmatig karakter geven. Dat wil zeggen dat hulpverleners op grond van gedegen diagnostiek hulp bieden, dat genomen beslissingen en gemaakte keuzen transparant zijn en naar professionele maatstaven verantwoord kunnen worden, dat aan de uitvoering van de hulp een uitgewerkt plan ten grondslag ligt, dat de voortgang van de hulpverlening nauwgezet wordt gevolgd en geëvalueerdDit handboek biedt een overzicht van de kennis en de inzichten die momenteel voorhanden zijn met betrekking tot deze nieuwe benadering. Het is bestemd voor iedereen die werkzaam is in de jeugdzorg of bijzondere jeugdbijstand en voor wie daarvoor in opleiding is.

Wilfred Ruprecht Bion (1897-1979) was ongetwijfeld de meest creatieve volgeling van Melanie Klein. Zijn ''ervaringen met groepen'' veranderden het landschap van groepstherapie en -dynamica. Als psychoanalyticus bestudeerde hij vooral het ontstaan van het menselijke denken en de stoornissen ervan in de psychose. Alfaen beta-elementen, alfa-functie en rêverie, K-, Hen L-Iinks, pre-concepties, container en contained, psychoanalytische elementen en transformaties, de beruchte ''grid'', en tenslotte het opschorten van herinnering, verlangen en begrijpen in de sessies, om in contact te komen met het mysterieuze, bijna mystieke ''0'', zijn zoveel begrippen die niet meer zijn weg te denken uit de psychoanalytische theorie en praktijk. In dit boek belichten een aantal auteurs, die tot diverse psychoanalytische ''scholen'' of verenigingen behoren,belangrijke aspecten van het uiterst rijke oeuvre van Bion of ze laten zich in hun bijdrage door zijnwerk inspireren.

lef DEHING is psychiater in Brussel en leeranalyticus vafi de Belgische School voor Iungiaanse Psychoanalyse.

SMOG - Spreken Met Ondersteuning van Gebaren is een communicatiewijze die gebruikt wordt bij mensen die beperkingen ondervinden in het zich uiten door middel van spraak. Door spreken te combineren met een beperkt aantal gestandaardiseerde gebaren kunnen deze mensen hun meningen, wensen en behoeften duidelijker kenbaar maken en zo een beter contact met hun omgeving realiseren. Het sociale verkeer wordt hierdoor een stuk toegankelijker.

Dit handboek legt uit hoe SMOG werd ontwikkeld, waarom het werkt en hoe het in individuele en groepsbegeleiding kan worden ingepast.

Soms zijn kinderen bang, voor inbrekers, in het donker, ... Soms worden kinderen gepest, om allerlei redenen ofblijkbaar zonder reden, ...Soms hebben kinderen veel verdriet, omdat opa gestorven is en zij niet weten waar hij nu is, ... Soms kunnen kinderen het goed vinden met hun nieuwe papa, maar voetballen met hun echte papa is toch leuker, ... Soms vinden kinderen de buurman heel aardig, maar dan begint hij met spelletjes die niet prettig zijn ...Kinderen kunnen met veel geconfronteerd worden. Op sommige dingen moeten ze wellicht worden voorbereid, andere dingen moeten misschien bespreekbaar worden gemaakt . In dit boek staan vijf verhalen voor en over kinderen, verhalen over angst, pesten, dood, echtscheiding en seksueel misbruik. Elk verhaal wordt voorafgegaan door een toelichting voor grote mensen met kort en helder algemene informatie over het onderwerp van het verhaal. Het boek is bedoeld als een hulpmiddel voor volwassenen om deze thema''s met kinderen bespreekbaar te maken. Tegelijk bevorderen dergelijke gesprekken de kwaliteit van de communicatie tussen volwassenen en kinderen, de (opvoedings)relatie ten goede. Het boek is bestemd voor ouders en andere opvoeders, dus ook voor leerkrachten en hulpverleners.

Welke status en plaats(en) heeft het gezin in therapie ? Welk gezin wordt bedoeld: het interne en/ of externe gezin, het vroegere en/ of huidige gezin, en in welke verhouding(en) tot elkaar en tot de therapeut? In dit boek denken vijf psychoanalytische therapeuten na over de manier waarop het gezin in hun praktijk verschijnt. Er zijn bijdragen over het omgaan met gezinnen die een kind melden voor therapie, over transgenerationele overdracht van psychische problemen, over de invloed van de culturele context op migrantengezinnen en over het epistemisch statuut van het gezin in de psychoanalyse.

Jan CAMBIEN, psychiater-psychoanalyticus, is verbonden aan het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg Cidar Merksem, het Universitair Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg Leuven en de Interaktie Akademie Antwerpen. Gaston CLUCKERS is hoofd van het Centrum voor Kinderpsychotherapie en hoogleraar aan de KU Leuven.

In dit voor iedereen toegankelijke boek komt het hele scala van psychiatrische beelden aan bod: aanpassingsstoornissen, angststoornissen, post-traumatische stoornissen, stemmingstoornissen, schizofrenie, persoonlijkheidsstoornissen, meervoudige persoonlijkheid, dwangziekte enz. Ook specifieke ouderenen kinderpsychiatrie komen ruim aan bod. De visie van de auteurs is vooral gegroeid uit hun eigen groepspraktijk. Ze wordt bepaald door : hechte samenwerking, meer menselijkheid, inzet, blijven zoeken naar eenheid tussen lichaam en geest, evenwicht tussen pillen en praten, tussen psychische, sociale, existentiële, biologische en lichamelijke invalshoeken. Het eerste deel" ging over de diagnose, het nu te verschijnen tweede deel gaat over de behandeling. Mede door de vele levendige getuigenissen wordt alles erg helder voorgesteld.

Arnoud TANGHE, biologisch psychiater, en Paul VANHAEREN, psycholoog-psychotherapeut, coördineren een groepspraktijk in Vlaanderen en in Nederland.