Van leraren wordt verwacht dat zij hun leerlingen brengen tot het verwerven van nieuwe en steeds complexere vaardigheden. In zekere zin kunnen zij beschouwd worden als programmeurs van gedrag. Nu is het zo dat in schoolse middens er heel veel aandacht gaat naar vorm en inhoud van de ''gedragsprogramma''s'', maar dat er weinig geweten is over de hardware, met name de hersenen, waarmee zal moeten worden gewerkt. Dit is des te verwonderlijker in een tijd waarin alle leraren kennis dienen te hebben van de ''bijzondere onderwijsbehoeften'' die bij sommige leerlingen bestaan.

De uitgangsvraag bij het schrijven van dit boek is dan ook geweest: Wat moeten leraren en leerlingbegeleiders weten over de menselijke hersenen? Om hierop een antwoord te geven, gaan we kort in op groei en bouw van de hersenen als orgaan. In, een voor leraren veel spannender, volgend deel kijken we naar wat op dit ogenblik geweten is over het functioneren van de hersenen. We doen dit op drie manieren. Vooreerst kijken we naar het hersenweefsel: welke structurele of chemische afwijkingen kunnen het bestaan van leer- en ontwikkelingsstoornissen verklaren? Ten tweede worden basisprincipes van enkele (oude en recente) medische beeldvormingtechnieken verklaard, om vervolgens een overzicht te geven van belangrijke, wetenschappelijke studies die helpen aan te tonen hoe anders de hersenen van leer- en ontwikkelingsgestoorde kinderen en volwassenen werken. Sommigen hebben echter geen hoge pet op van medische beeldvorming. Zij kijken veel liever naar wat mensen doen en hoe ze het doen en of daar patronen in te herkennen zijn. Daarom gaan we in een derde deel in op enkele beroemde, zoniet beruchte, stellingen die gebaseerd zijn op ''gelijktijdig optredende gedragssymptomen''.

Dit boek is bedoeld als inleiding. Medische voorkennis is niet vereist. Tekst en figuren leveren voldoende bouwstenen om tot een onderbouwde visie te komen. Voor vele leraren is dit een kennismaking met het boeiend domein van de neuropsychologie. Voor clinici kan dit een geactualiseerde opfrissing zijn.

Peter van Vugt is doctor in de Medische Wetenschappen. Hij publiceert over neuropsychologische onderwerpen (o.a. aphasia, autism, dyscalculia, dyslexia, hallucinosis, hemispatial neglect, learning disabilities, MCDD, migraine, tactile agnosia, temporal lobe epilepsy). Als licentiaat in de Romaanse filologie heeft hij ook onderwijservaring. Hij heeft ruime expertise als begeleider van nascholingen. Verder is hij lid van verschillende wetenschappelijke verenigingen en is hij adviseur bij verenigingen van ouders die kinderen hebben met leerstoornissen.

De harmonie en akkoordenleer van de jazz en aanverwante muziekvormen is een zeer veelomvattend fenomeen. Het gaat hierbij om de muziek die zijn oorsprong heeft in de samensmelting van de Afrikaanse en de Europese muziekculturen op het Amerikaanse continent. Kenmerkend voor deze muziekvormen is de cultuur van improvisatie en interpretatie. Een melodisch gegeven, door de componist voorzien van een summier harmonisch raamwerk en slechts genoteerd met enkele akkoordsymbolen, moet door de uitvoerende musicus of arrangeur, in dit boek beiden verenigd in de pianist, tot een compleet muzikaal geheel worden uitgewerkt op basis van eigen interpretatie; overigens zonder daarbij het stijlkenmerk van de compositie of de ideeën van de componist geweld aan te doen. Daarvoor zijn niet alleen kennis en inzicht, maar ook een grote mate van creativiteit noodzakelijk.

Het doel van dit boek is een complexe, maar uiterst interessante materie op een zeer praktische wijze te benaderen en toegankelijk te maken, gericht op de toepassing ervan aan de piano. Gekozen is voor een methodische, opbouwende, sterk op de speelpraktijk gerichte aanpak. De vele voorbeelden bieden de speler een bron van informatie. De oefeningen waarborgen een gedegen en brede ontwikkeling, maar nodigen de speler ook uit tot een fascinerende zoektocht en vormen een uitdaging voor zijn creativiteit. Voor een beter inzicht wordt waar dat nodig is enige theoretische onderbouwing gegeven.

Het boek is bedoeld voor wie zich, uit hoofde van studie of beroep of uit interesse, wil bekwamen in de praktische toepassing van de harmonie en akkoordenleer van de jazz en de daaraan gerelateerde muziekvormen. Het reikt ideeën aan, inspireert tot nieuwe ontdekkingen en zet aan tot verdere ontplooiing.

Rob van der Linden is componist, pianist en arrangeur. Hij verrichtte baanbrekend pionierswerk voor de introductie van jazz en aanverwante muziekstijlen als erkende studierichting aan de Nederlandse muziekscholen en conservatoria. Hij was ruim 20 jaar hoofdvakdocent aan het Rotterdams Conservatorium.

Kinderen beter leren communiceren is een therapieprogramma dat zich richt op kinderen met een talige leeftijd vanaf twee jaar die moeite hebben met het verwoorden van hun intenties. Het is in eerste instantie ontwikkeld voor kinderen met een stoornis in het autistisch spectrum, maar de beschreven werkwijze is ook geschikt voor andere kinderen met taalontwikkelingsstoornissen die problemen ondervinden bij het uiten van hun bedoelingen middels taal.

Het programma bestaat uit een theoretisch en praktisch deel. Het theoretische deel bevat een verantwoording van het programma, waarin theoretische achtergronden betreffende communicatieve functies beschreven worden en het gebruik van het programma wordt toegelicht. In het praktische deel worden situaties beschreven die de logopedist, maar ook leerkracht, begeleider en ouders helpen om de communicatieve mogelijkheden van het kind te optimaliseren. Aan de hand van een observatielijst kan in beeld worden gebracht met welke communicatieve functies een kind moeite heeft. De functies in deze observatielijst zijn in het therapieprogramma vertaald naar praktische situaties waarin de betreffende communicatieve functie kan worden gestimuleerd. Deze situaties werden uitgetekend, u vindt ze op de bijgevoegde cd-rom.
Voor kinderen met een stoornis in het autistisch spectrum worden interventies beschreven die zinvol zijn gebleken om deze kinderen te helpen in het gebruik van het gewenste communicatieve gedrag. Om generalisatie naar de dagelijkse omgeving van het kind te bevorderen, zijn per communicatieve functie tevens adviezen voor overdracht naar de thuis- en klassensituatie opgenomen.

Freda Kingma-van den Hoogen, logopedist en psycholinguïst, is coördinator taal bij de afdeling Expertise van Regionaal Expertisecentrum Noord-Nederland en verzorgt cursussen op het gebied van autisme en taalontwikkelingsstoornissen.

Mythen en riten behoren tot de meest complexe en raadselachtige voortbrengselen van de mens. De moderne, sterk door de Verlichting getekende maatschappij is er in grote mate van overtuigd dat zij definitief met deze enigmatische producten van de cultuur heeft afgerekend. Ze zouden nutteloze overblijfsels zijn uit een voorbijgestreefde fase van de culturele evolutie. Toch blijven velen geïntrigeerd door de bevreemdende verhalen die men mythen noemt en de vormelijke en wijdingsvolle handelingen die bekend staan als riten. Wat zijn mythen en riten nu eigenlijk? Hoe verhouden zij zich tot elkaar? Wat kan men zeggen over hun toekomst en de toekomst van de godsdienst in het algemeen? Dit boek benadert mythen en riten vanuit een antropologisch-wetenschappelijk standpunt. Niet vanuit de vooronderstellingen van de gelovige of atheïst.

Valeer Neckebrouck, doctor in de sociale en culturele antropologie en doctor in de theologie, deed jarenlang etnografisch onderzoek in Afrika en Latijns-Amerika. Hij doceerde aan de Universiteit van Tilburg, de K.U. Leuven en aan de Universidad Intercontinental van Mexico-stad.