Gedragsproblemen bij jongeren met psychiatrische stoornissen. Best practice handelingsplannen voor de praktijk van alledag

Kinderen en jeugdigen met ernstige gedragsproblemen trekken een zware wissel op hun
omgeving. Zowel ouders, leraren als hulpverleners in de jeugdzorg zitten geregeld met hun
handen in het haar. Doorsnee pedagogische kwaliteiten blijken onvoldoende effect te hebben,
zéker wanneer het jongeren met psychiatrische problematiek in combinatie met stevige
gedragsproblemen betreft, waarbij de gezinsstructuur ernstig ontregeld is. Oorzaak en gevolg
van de gedragsproblemen zijn dan vaak lastig te ontrafelen.
De ontregelde omgevingsstructuur heeft vervolgens weer een negatief effect op de gedachten,
gevoelens en relatiedefinitie van de jongere waardoor zijn negatieve visie op de omgeving
dieper bevestigd raakt en de oppositie steeds heviger wordt. Een negatieve spiraal waar met
de beste intenties maar moeizaam uit te komen is, en de prognoses niet zonnig blijken te zijn.

In dit boek wordt de uit onderzoek gebleken effectieve behandeling vertaald naar de alledaagse
praktijk op groepen, in scholen en in samenwerking met de ouders. Per hoofdstuk worden
‘best practice’ handelingsplannen en beroepscompetenties gepresenteerd.
Er wordt gebruik gemaakt van de PES-structuur om de problematiek, de oorzakelijke factoren
en de symptomatologie inzichtelijk te maken.
De Rumba/Smart-eisen worden per behandelaanpak beschreven om de te bereiken zorgresultaten
op professionele wijze te vertalen naar de praktijk van alledag.
Ook wordt er gebruik gemaakt van het dialoogmodel om samen met de jongere (afhankelijk
van leeftijd en problematiek), ouders, leraren en hulpverleners een eenduidige krachten- en
probleemanalyse op te stellen als verklaring van de gedragsproblemen. Zo komt men tot een
eenduidige empowerment-aanpak, zowel op de groep, op school als thuis. Een absolute voorwaarde
in de behandeling/begeleiding van deze doelgroep.

Giel Vaessen werkte als verpleegkundige/groepswerker in de kinder- en jeugdpsychiatrie
van de Mondriaan Zorggroep te Heerlen. Hij werkt er nu als behandelcoördinator, gezinstherapeut
en teamleider. Daarnaast geeft hij cursussen aan ouderverenigingen, leraren en hulpverleners
in de jeugdzorg.