In dit boek staan voorbeelden van betere onderwijspraktijk. De kern van dit boek wordtgevormd door de hoofdstukken waarin tien studenten van de opleiding tot Master SpecialEducational Needs ‘hun verhaal’ vertellen. Verhalen die aantonen dat beter onderwijs groeitin de praktijk. “Bij actieonderzoek doen leerkrachten onderzoek naar de problemen envraagstukken van hun eigen onderwijspraktijk en ontwerpen hier oplossingen voor. Niemandkent immers zijn klaslokaal beter dan de leerkracht die er elke dag in werkt.” (Cornelissen,2009). Met de invoering van de bachelor-masterstructuur heeft het praktijkgericht onderzoekaan Nederlandse hogescholen een grote vlucht genomen.

Omdat onderwijs en opleiden voor onderwijs altijd beter kan, wordt in dit boek ookgerapporteerd over de constructie van een vragenlijst die in kaart brengt wat studenten lerenvan het doen van praktijkgericht onderzoek. Hiertoe zijn de alumni 2011 van de Master SEN bijFontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg benaderd. Een onderzoek dat een stevigebasis legt voor de IPPOD. De vragenlijst die meer kijk moet bieden op de impact en het procesvan praktijkgericht onderzoek. Uit een eerste peiling komen al kansen naar voren om nogmeer bij te dragen aan een reflectief-onderzoekende houding bij onderwijsprofessionals. Eenhouding die ten grondslag ligt aan een duurzame verbetering van het onderwijs.

Op weg naar de invoering van Passend onderwijs worden termen als ‘onderwijszorg’ en‘zorgleerling’ in de beleidsstukken steeds meer vervangen door ‘onderwijsondersteuning’ en‘leerling met extra ondersteuningsbehoefte’. Ook begrippen als schoolondersteuningsprofiel,de ondersteuningsstructuur van het samenwerkingsverband, ondersteuningsvoorzieningen,ondersteuningsplan, ondersteuningsmiddelen, basisondersteuning (was basiszorg) enspeciale ondersteuning (was zware zorg) doen hun intrede. Het medisch model maakt steedsmeer plaats voor het burgerschapsdenken. Het zijn die inzichten die in de opleiding tot MasterSEN groeien. Ook in die zin biedt dit boek tekenen van ontwikkeling in een tijdsgewricht vanmerkbare maatschappelijke veranderingen. Het wijst erop dat Fontys OSO daar klaar voor is.

Joost Kentson (voorzitter de Onderwijscoöperatie) over de Master SEN:“Als je investeert in scholing dan gaat daarmee de kwaliteit van de mensen omhoog. Dat is eenéén-op-één-relatie. De invulling van je werk wordt daarmee anders.”

Opbrengstgericht werken krijgt veel aandacht in Nederland. Een verklaring hiervoor is dat te veel kinderen na groep 8 met een te laag niveau voor technisch lezen de basisschool verlaten. Door opbrengstgericht werken wordt op een planmatige wijze met evidence based gebleken aanpakken gewerkt aan het verbeteren van de leesresultaten.

In het werkboek worden technisch lezen en opbrengstgericht werken sterk aan elkaar gekoppeld. Waarom? Niet goed leren technisch lezen heeft voor een kind ingrijpende negatieve gevolgen, zowel voor de schoolloopbaan als het latere maatschappelijk functioneren. In een kenniseconomie, zoals Nederland die wil zijn, is leesvaardigheid een belangrijke sleutel om te kunnen participeren in de samenleving.Het is daarom van belang, dat alle kinderen vlotte en vloeiende lezers worden.

Vlot lezen betekent dat ze woorden automatisch, zonder bewuste aandacht kunnen lezen, zodat ze al hun aandacht op de inhoud van de tekst – het begrijpen – kunnen richten. Vloeiend lezen houdt in dat als de leerlingen een tekst hardop lezen, ze dit met de juiste accenten en faseringen doen, zodat voor de omgeving duidelijk is, dat de leerlingen de tekst ook begrijpen.

In het project GoLeWe – Goesting in Leren en Werken werktenzeven hogescholen, twee universitaire onderzoekscentra en vijfmiddelbare scholen uit de grensbrede regio Vlaanderen-Nederlandsamen. Het beeld dat deze projectpartners voor ogen hebben,is dat jongeren er zin in hebben om naar school te gaan en teleren. En later als ze afgestudeerd zijn: zin hebben en voldoeningvinden in hun werk.

Het Vlaamse woord ‘goesting’ drukt uit dat jezin in iets hebt vanuit je hart (je gevoel gaat er naar uit), je handen(die al gaan kriebelen) en vanuit een buikgevoel (een verlangen).Het hoofd volgt dan ook: je bent dan ook mentaal ingesteldop de dingen waarvoor je goesting hebt. Als je goesting hebt inje leren en werken, dan ben je gemotiveerd en enthousiast enzit je in je flow. Jongeren moeten hun kwaliteiten kunnen uitbouwentot competenties die nodig zijn in de maatschappij en in hetwerkveld. Jongafgestudeerden moeten werk vinden dat aansluitbij hun eigen mogelijkheden, motivatie en ambities.

Het boek behandelt thema’s omtrent de overgang naar hogeronderwijs, leren in het hoger onderwijs en samenwerking tussenhoger onderwijs en werkveld. Het inspireert onderwijsverantwoordelijken,coördinatoren, begeleiders, leraren en docentenvan middelbaar en hoger onderwijs en verantwoordelijken vanbedrijven en organisaties die overtuigd zijn van het belang vaneen nauwere samenwerking tussen onderwijs en werkveld.

In dit essay staat de ervaring van ‘iets maken’ centraal:

Wat gebeurt er als iemand tekent, beeldhouwt, schildert of boetseert?

Welke krachten beïnvloeden de maker, die een portret schildert?

Nooit eerder werd de dynamiek van het beeldend proces op een onderzoekendemanier beschreven. De schrijvers vonden woorden voor een bedrijvig proces, dat zich meestal stilzwijgend voltrekt.

Aan de orde komt onder anderen:

wat er gebeurt er in handen die beeldend werken.

wat is dat bijzondere moment van schepping, als de maker er iets in gaat zien.

de wisselwerking tussen de zintuigen, de handeling en de beelden die in het brein opkomen.

scheppingsverhalen, mythologische vertellingen en de invloed van onze door digitale technologie bewogen samenleving.

Het proces van de creatieve dadendrang wordt beschreven vanuit filosofischeperspectieven. Enkele thema’s zijn: orde en chaos; esthetiek en ethiek; de rol vankennen, kunnen en vergeten.

De kennis van ‘iets maken’ is gebaseerd op de praktijk van ruim 60 jaar beeldendetherapie. In eerste instantie is ‘iets maken’ geschreven voor beeldend therapeuten,docenten beeldende vorming en beeldend kunstenaars, kortom professionals enstudenten in het beeldend vakgebied.

De impressionistische, soms poëtische stijl van dit boek maakt ‘iets maken’ leesbaarvoor eenieder, die meer wil weten van wat er gebeurt, als iemand de handenin de klei steekt en iets maakt.

De economische wetenschap is een empirisch-wiskundige wetenschap. Derechtvaardiging van de kennis binnen deze wetenschap is immers afhankelijkvan empirische observaties en tegelijk worden de theorieën op een wiskundigemanier geformuleerd. Een econoom wordt dan ook verwacht in staat te zijn eeneconomisch probleem op een wiskundige wijze te kunnen formuleren en opte lossen en de oplossing te toetsen aan de realiteit aan de hand van geobserveerdedata. Om aan deze doelstellingen tegemoet te komen, is in een opleidingin de economische wetenschappen een basisscholing in wiskunde, statistiek eneconometrie opgenomen.

Dit studieboek biedt hierbij een gepaste introductie tot de statistiek. Deel 1loodst de lezer door de beschrijvende statistiek en behandelt het verzamelen enzinvol voorstellen en samenvatten van data. Deel 2 is een introductie tot kansrekenen.Elke statistische analyse steunt immers op het kansrekenen. Deel 3 sluitaf met statistische besluitvorming. Met behulp van een statistisch model wordenwetenschappelijke conclusies uit de data gehaald. Economische voorbeeldenbegeleiden de aangebrachte materie. Bij elk deel zijn er tientallen oefeningenvoorzien. Een basiskennis van optimalisatie- en integratietechnieken volstaat. Zokan de praktische betekenis van het kansrekenen en de (univariatie) statistiekverzoend worden met een zeker inzicht in de meer theoretische concepten.

Autisme en psychoanalytische psychotherapie: het is allerminst een evidente combinatie.

Redenen waarom je autisme ver weg zou houden van vroegere - en soms ook actuele -psychoanalysehebben alles te maken met achterhaalde ideeën over ijskastmoeders die autisme veroorzaken enmet autisten die via psychoanalyse van hun autisme genezen zouden kunnen worden.Het negeren van recentere psychoanalytische inzichten met betrekking tot autisme is terugte voeren tot het grote misverstand dat de psychoanalytische theorievorming en praktijk in ditdomein zijn blijven stilstaan na Bettelheim. Tevens gaat men er vaak van uit dat de psychoanalyseniets meer zou kunnen betekenen voor mensen met autisme sinds we weten dat autisme alsontwikkelingsstoornis een biologische basis heeft.

Ondanks dit ‘weten’ blijft autisme in zijn diverse vormen een groot raadsel en een complexe opgavebinnen de huidige hulpverlening. De behandeling ervan vereist zonder twijfel een multidisciplinaireaanpak. Naast een grondige diagnostiek zijn de begeleiding van ouders, schoolse en pedagogischeondersteuning van kinderen met autisme, van hun gezinnen en leerkrachten van essentieel belang.

Ook wanneer een problematiek biologisch gegrond is, dient er te worden nagedacht over belevingen betekenisgeving. De klinische praktijk moet de mogelijkheden van relatie en communicatieverder in kaart brengen. Het autistisch syndroom beïnvloedt fundamenteel de wijze van in dewereld staan, met andere woorden de wijze om zichzelf en de anderen (niet?) te beleven, een‘zelfbeeld’ (niet?) te hebben, ervaringen (niet?) op te zoeken, te vrezen, te vermijden. Hoe de zelfenlichaamsbeleving van de personen met autisme begrijpen en helpen ontwikkelen ? Hoe hunprimitieve angsten beter verstaan en helpen dragen ?

Bij kinderen en jongeren met autisme kan een aanvullende inbreng van psychoanalytische therapieeen zinvolle bijdrage zijn om te proberen hen één of enkele stappen dichter te brengen bij dewereld van menselijke relaties en communicatie.

Ook bij psychoanalytische therapeuten zijn velen nog weinig vertrouwd met deze thematiek,terwijl zij er in hun praktijk meer en meer mee worden geconfronteerd.

Dit boek wil ‘van binnenuit’, door en voor psychoanalytische psychotherapeuten, een inkijk biedenin denk- en werkwijzen van psychoanalytische psychotherapeuten, onder wie de vermaarde AnneAlvarez.

Met bijdragen van Anne Alvarez, Britta Blomberg, Jos De Backer, Filip De Volder, Ilse Theys,Ludi Van Bouwel en Jan Van Camp.

Dit verhaal onthult de manipulaties, de censuur en de hypocrisie binnen de Verenigde Naties,haar mensenrechtenraden, haar wereldconferenties. Het vertelt waarom en hoe de UniverseleVerklaring van de Rechten van de Mens in de jaren 1947-1948 is geschreven. Hoe toenal twee kampen tegenover elkaar stonden. Landen en individuen die lessen trokken uit dewaanzin van de Tweede Wereldoorlog door universele rechten voor elke wereldburger af tekondigen tegenover de machthebbers van landen die nooit dulden dat de internationale gemeenschapzich inlaat met hun zaken, ook niet wanneer het over foltering, vrije meningsuitingof de strijd tegen armoede gaat: de soevereinisten. Plus zij die hun goddelijke wettensteeds boven menselijke afspraken stellen: moslimlanden verenigd in de Organisatie van deIslamitische Conferentie. En de Heilige Stoel. In dit verhaal intolerante gelovigen genoemd.

Het boek gaat over censuur in de vn wanneer ngo’s en hoge vn-functionarissen de mondwordt gesnoerd als zij schendingen van mensenrechten aanklagen. Over manipulatie wanneerbelangrijke elementen uit de Universele Verklaring quasi stiekem uit de verdragen enteksten geschrapt worden, zoals het recht om van godsdienst te veranderen. Over hypocrisiewanneer landen die de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens al meer dan zestigjaar verwerpen én systematisch schenden, toch zetelen in de Mensenrechtenraad om er teoordelen over mensenrechten in andere landen.

De praktijken van censuur, manipulatie enhypocrisie worden hard gemaakt met teksten en citaten van soevereinisten en intolerantegelovigen zelf. Zo wordt de eerste Nederlandse vertaling van de Verklaring van de Rechtenvan de Mens in Islam – onderworpen aan de sharia – naast de Universele Verklaring gelegd:een onthullende vergelijking. Zo worden de landen die deel uitmaken van de Mensenrechtenraad,getoetst op hun democratisch gehalte. Ontwikkelingen binnen de vn beïnvloedende wereldgebeurtenissen buiten de vn-vergaderzalen. Het verloop van de affaire-Rushdieen de zaak van de Deense cartoons illustreren dit.

Tegenover deze nefaste ontwikkelingenpleit het boek voor weerstand. Weerstand omdat vele mensen wereldwijd slachtoffer zijnvan grove en systematische schendingen. Weerstand omdat onder meer de Arabische Lenteen de groeiende oppositie in China aantonen dat de Universele Verklaring echt universeel is.

CIVITAS gaat over ‘samen leven’, over de wijzen waarop mensen de maatschappij hebben ingericht.

De auteurs hebben er vanuit hun jarenlange ervaring voor gekozen om niet meteen met de deur in huis te vallen, maar eerst de tijd te nemen om met een opbouw van het vak te beginnen. Je gaat trede voor trede een trap op. Je komt steeds op nieuwe verdiepingen en dat levert diepgaande vergezichten op. Op deze manier leer je langzamerhand om maatschappelijke fenomenen te doorzien.

Dit werkboek helpt je bij het trede voor trede opgaan van die trap en bij het verkennen van de verdiepingen. Je vindt in dit werkboek opdrachten waarmee je kunt nagaan of je de teksten van CIVITAS goed begrepen en onthouden hebt.

De opdrachten van CIVITAS zijn afwisselend. Laat je verrassen door de vragen. Antwoord altijd alsof je het tegen iemand hebt die dit vak niet kent. Zo zorg je ervoor dat je beantwoording compleet is. Als je in staat bent het een ander uit te leggen, dan blijkt dat je inzicht verworven hebt in de wijze waarop onze samenleving is ingericht.

Deze opgavenbundel hoort bij het basisboek Civitas. Er is ook een docentenhandleiding en een opgavenbundel vwo verkrijgbaar.

De antwoorden bij de opgavenbundels zijn voor leraren te verkrijgen door een mail te sturen naar h.philippens@planet.nl.
Vermeld daarin uw naam en uw school, het mailadres van de administratie en het telefoonnummer van de school. Geef ook aan of het om de havo of de vwo-antwoorden gaat.
Na verificatie zullen dan de bestanden met antwoorden worden opgestuurd naar de administratiemail ter attentie van de leraar.

Dit onderbouwd praktijkboek kijkt vanuit verschillende perspectieven naar het werken met beginassessmentsin het hoger onderwijs. In het boek is de realiteit niet uit de weggegaan. Het boek geeft dan ook niet alleen antwoorden op theoretische vragenals welke richtlijnen best in acht genomen worden wanneer een beginassessmentontwikkeld wordt en hoe de antwoorden op de vragen in het beginassessmentkunnen geanalyseerd worden. Ook hele praktische vragen komenaan bod en krijgen een eerlijk antwoord: hoe kunnen lectoren en beleidsmakersermee aan de slag, wat zijn de valkuilen, effecten, toekomstperspectieven en watvinden studenten er eigenlijk van?

Dit boek is het resultaat van een unieke samenwerking tussen lectoren, onderzoekers,beleidsmakers én studenten van het Departement Lerarenopleidingvan de Karel de Grote Hogeschool en de master Opleidings- en Onderwijswetenschappenvan de Universiteit Antwerpen.

GPRC – Guaranteed Peer Reviewed Content

Zowat alle organisaties, zowel in de profit als in de social profit, opereren in een veranderende,turbulente omgeving. Staande blijven is een kwestie van het produceren enaanbieden van kwaliteitsvolle goederen en diensten, die in grote mate kennisintensief zijn.Medewerkers zijn dan ook “kenniswerkers” aan wie steeds meer en hogere eisen qua competentiesen blijvende ontwikkeling worden gesteld. Hen aantrekken en vooral hen goedinzetten en houden, vereist dat werkend leren en lerend werken dagelijks hand in handgaan. Dat op een geïntegreerde wijze tot stand brengen in een hedendaagse organisatie isde uitdaging van een strategisch ingebed leer- en VTO-beleid – Vorming, Training, Opleiding.

Werk maken van leren biedt een visie en aanpak voor het voeren van een strategisch leer-enVTO-beleid.
Zo komen onder meer aan bod:

• competentie- en talentmanagement
  
• kennismanagement
  
• redenen om te investeren in VTO
  
• duurzame leerpatronen
  
• VTO-beleidsplannen voor organisaties en medewerkers
  
• optimalisering van opleidingen en het bevorderen van werkplekleren
  

Het boek is een praktische gids voor wie betrokken is bij het beleid vanleren en VTO in organisaties: o.a. directies, VTO-coördinatoren, personeelsverantwoordelijkenen opleidingsmanagers. Het biedt een leidraad voor het opstarten en verder optimaliserenvan het leren binnen de eigen organisatie. Daarbij combineert het een wetenschappelijkonderbouwde benadering met een grote vertrouwdheid met de dagelijkse praktijk.

Ruim tachtig jaar geleden en precies midden in het interbellum verscheen een vanFreuds meest gelezen essays: Het onbehagen in de cultuur (1929/1930). De boodschapis nogal pessimistisch: ‘Het oogmerk dat de mens ‘gelukkig’ is, komt in het plan van de‘schepping’ niet voor.’

Freud beklemtoont herhaaldelijk het transhistorisch karakter vandit onbehagen. Het is toe te schrijven aan onbewuste schuldgevoelens als onvermijdelijknevenproduct van de cultuur. De menselijke conditie heeft onvermijdelijkte lijden onder de tegenstelling tussen beschaving en seksualiteit. Bovendien zijn eronderliggende en interne spanningsverhoudingen tussen libido en zelfbehoud, lustprincipeen realiteitsprincipe, liefde en destructie, Eros en Thanatos.

De prijs die wevoor onze cultuur betalen is het verlies van geluk dat het gevolg is van (onbewust)schuldgevoel. Een tragische visie op de menselijke conditie is en blijft tot vandaagkenmerkend voor de psychoanalytische visie. Een categoraal onderscheid tussen normaalen abnormaal bestaat niet, psychopathologie is voornamelijk te begrijpen als deuitvergroting van algemeen menselijke problemen, de mens is innerlijk verdeeld enleeft in een niet op te heffen disharmonie met zichzelf en met de natuur.

In dit boekkomen verschillende (cultuur)filosofische en psychoanalytische stemmen aan hetwoord die Freuds tekst tegen het licht houden van de actuele psychoanalyse en dehedendaagse cultuur. Versnellingsstress, globalisering, consumptiekapitalisme, postmodernisme,neoliberalisme en meritocratie, de cultus van de zelfonthulling, virtuelerealiteit, simulatie en cyborgatie zijn slechts enkele van de huidige gegevens. Wat valter dientengevolge over het nieuwe onbehagen te zeggen? Neemt het ten gevolgevan gewijzigde culturele omstandigheden en gevoeligheden andere gedaanten aan?

Met bijdragen van Lieven De Cauter, Marc De Kesel, Joke J. Hermsen, DominiekHoens, Sjef Houppermans, Mark Kinet, Michel Thys, Paul Verhaeghe, Peter Verstraten.