Garant

Het traditionele kerngezin met twee biologische ouders en hun kind(eren) kunnen we niet langer zien als de norm. De titel van dit boek verwijst dan ook naar de diversiteit in gezinnen impliciet naar de opvoeding die gepaard gaat met vele veranderingen en aanpassingen in gezinnen. Deze publicatie schetst een actuele stand van zaken omtrent de ouder-kindrelatie binnen specifieke gezinsomstandigheden.

Onder meer de volgende thema’s komen aan bod: vaders, opvoeding van meerdere kinderen, het opvoeden van meerlingen, kinderopvang en de professionaliteitsdiscussie, opvoeding in islamitische allochtone gezinnen, scheiding en opvoeding, adoptie en de ouder-kindrelatie, opvoeding na medisch begeleide bevruchting en door lesbische moeders.

Verschillende experten hebben deze topics vanuit wetenschappelijk of beleidsmatig oogpunt uigediept. Overzichten van recent onderzoek, beleidsvisies en verwijzingen naar de pedagogische praktijk bieden een voedingsbodem voor kritische reflectie en discussie over deze maatschappelijk relevante onderwerpen.

Het boek is prima geschikt voor gebruik in het hoger beroepsonderwijs, universitaire opleidingen en bijscholingen. Ook een ruimer publiek met interesse voor gezin en opvoeding vindt er zijn gading in.

Prof. dr. Karla Van Leeuwen doceert aan de KU Leuven en is er onderzoeker bij de Onderzoekseenheid Gezins- en Orthopedagogiek.

Dr. Hans Van Crombrugge is hoofdlector aan het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen van de Hogeschool-Universiteit Brussel.

Het ''uit huis gaan'' van een kind is voor ouders vaak een ingrijpend gebeuren, maar het is meestal een logische stap in ieders leven. Voor ouders van een kind met een ernstige meervoudige beperking is dit echter een ingewikkeld proces dat vele vragen oproept.

Waarom uit huis?

Hoe besluit je wat het goede moment is?

Voor welke huisvesting kies je?

Welke factoren spelen een rol bij die keuze?

Hoe bereid je je kind voor op de verhuizing?

Hoe weet je of je kind zich daar goed bij voelt?

Hoe stel je je de samenwerking met professionals voor?

Voor dit boek werden zeven ouderparen, van wie het kind met een ernstige meervoudige beperking net het huis is uit gegaan, uitgebreid geïnterviewd over dit proces van thuis naar uit huis.

De verhalen geven een concreet beeld van hun ervaringen, vanaf de periode dat ze wisten dat er ‘iets’ met hun kind aan de hand was tot aan het moment van de verhuizing. Het hele scala aan zorgen voor een kind met een ernstige meervoudige beperking komt aan bod, en ook de mooie en de minder leuke momenten.

Ouders vinden verschillende dingen belangrijk in de zorg voor hun kind en in de samenwerking met professionals. Verwachtingen zijn verschillend, ervaringen persoonlijk. Duidelijk is dat deze ouders gewoon willen wat alle ouders willen: dat hun kind gelukkig wordt.


Carla Vlaskamp is hoogleraar orthopedagogiek, met bijzondere aandacht voor kinderen met ernstige meervoudige beperkingen, aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Jorien Luijkx is docent en promovenda aan de Rijksuniversiteit Groningen.

"De ervaringen van de gezinnen zijn ontroerend mooi weergegeven."
Zin in Zorg (jrg. 14, nr. 4, blz. 16)

Er zijn al tal van sociologische, historische en culturele analyses gemaakt van hoe het komt dat ouders in postindustriële, westerse samenlevingen een vaak overweldigende reeks van adviezen te verwerken krijgen over hoe hun kinderen op te voeden.

Tegelijk bestaan er ook verschillende filosofische analyses van de juridische, morele en politieke kwesties omtrent vraagstukken rond voortplanting, de rechten van kinderen en de plichten van ouders, alsook een aantal filosofische beschouwingen over de verschuivingen in opvattingen over het kind en de ouder-kindrelaties.

Deze publicatie heeft oog voor deze literatuur, maar is toch beduidend anders. De auteurs bieden een filosofisch georiënterende lezing van de alledaagse ervaringen van ouder-zijn en van de bijhorende overwegingen, oordelen en dilemma’s. In de exploratie van de ethische en conceptuele vragen die verbonden zijn aan de ouder- kindrelatie, laten ze de onherleidbare filosofische rijkdom van deze relatie zien.

Daarmee leveren ze een belangrijk tegengewicht voor de al te empirische en grotendeels psychologische focus van een groot deel van de hedendaagse literatuur over opvoeden. Ze gebruiken daarbij voorbeelden en beschrijvingen vanuit een eerstepersoonsperspectief en tonen zo een aantal beperkingen aan van de wijze waarop vandaag doorgaans over ‘ouderschap’ gedacht en gesproken wordt.

Tegelijk openen ze zo een ruimte om over opvoeding en ouder-kindrelatie op een andere manier na te denken dan in de termen die vandaag dominant zijn.

Judith Suissa is docent wijsgerige pedagogiek aan het Institute of Education, University of London.
Stefan Ramaekers is verbonden aan het Laboratorium voor Educatie en Samenleving van de KU Leuven en doceert er onder meer over wijsgerige pedagogiek en interpretatieve benaderingen van het pedagogisch onderzoek.

Spraakapraxie is een complexe neurogene communicatiestoornis die, zeker in combinatie met afasie, frequent voorkomt. Dit handboek combineert evidence based informatie met klinische ervaring.

Eerst wordt het concept spraakapraxie gedefinieerd en worden de voornaamste symptomen geïllustreerd. Dan komen de diagnostische criteria, de beschikbare diagnostische instrumenten en de differentiële diagnostiek met andere neurogene communicatiestoornissen aan bod. De integrale stimulatiemethode en de principes van motorisch leren vormen de fundamenten van het behandelingsconcept, dat concreet vorm krijgt in verschillende therapiemethodes, zoals de Sound Production Treatment, Melodic Intonation Therapy en Speech-Music Therapy for Aphasia. Aan de hand van het ICF-model en een getuigenis wordt tenslotte de psychosociale impact van de stoornis behandeld.

Het handboek bevat meer dan 40 verwerkingsopdrachten en 50 kaders met klinisch bruikbaar materiaal.

GPRC – Guaranteed Peer Reviewed Content

Frank Paemeleire is verbonden aan de Logopedische Dienst van het Algemeen Ziekenhuis Maria-Middelares in Gent en hij is lector aan de opleiding Professionele Bachelor in de Logopedie en de Audiologie van de Arteveldehogeschool in Gent.

"(...) een compleet overzicht van de huidige stand van zaken met betrekking tot alle aspecten van spraakapraxie bij volwassenen, met een duidelijke visie van de auteur. Een must voor iedereen die werkt met mensen met deze verworven aandoening!"
Logopedie (NL), jrg. 85, nr. 3, blz. 30

"We haalden er veel nieuwe inzichten en tips uit en ons inziens hoort het thuis op elke boekenplank van collega's die personen met neurogene stoornissen behandelen alsook diegenen die collega in wording zijn."
Logopedie - VVL, mei-juni 2013, blz. 70-71

In deze publicatie wordt de muziektherapeutische praktijk in de revalidatie in Nederland en België beschreven. Recente klinische ontwikkelingen uit de diverse praktijken zijn hier toegevoegd, zoals de behandeling van motorische, cognitieve en spraak- en taalstoornissen bij volwassenen, chronische pijn, ernstige meervoudige beperkingen bij kinderen, kanker en muziekblessures. Nieuw is ook de aandacht voor de sterk toegenomen kennis over de werking van muziek op de hersenen en de consequenties daarvan voor de klinische praktijk.

Met behulp van deze kennis zullen muziektherapeuten steeds beter in staat zijn de resultaten van hun muziektherapeutische interventies bij kinderen en volwassenen met wetenschappelijke onderzoeksresultaten te onderbouwen. De ontwikkeling van speciaal ontworpen elektronische muziekinstrumenten en het gebruik van de computer met randapparatuur en software heeft de laatste jaren een hoge vlucht genomen. Ook zijn de mogelijkheden van aanpassingen aan muziekinstrumenten nog verder uitgebreid.

"een aanrader voor elke muziektherapeut"
Tijdschrift voor vaktherapie, jrg. 9,nr. 4, blz. 49

Madeleen de Bruijn (red.) ontwikkelde de toepassing van muziektherapie in de revalidatie van kinderen en volwassenen in Nederland vanuit haar praktijk bij Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag. Ze heeft over dit onderwerp veel publicaties op haar naam staan en heeft regelmatig voordrachten gehouden in binnen- en buitenland. Momenteel is ze betrokken bij een onderzoek naar de effecten van de door haar mee ontwikkelde en inmiddels al veel toegepaste methode Speech-Music Therapy for Aphasia, in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen en het Leids Universitair Medische Centrum.

Heel wat kinderen met dyslexie ontwikkelen ook psychische klachten, zoals een negatief zelfbeeld, faalangst, depressiviteit, problemen met leeftijdsgenoten… Of ze die inderdaad ontwikkelen, heeft te maken met hoe zijzelf en hun omgeving omgaan met de problematiek. Daarom is het aangewezen om bij kinderen met dyslexie psycho-educatie in de behandeling op te nemen. Met de juiste inzichten zal de dyslexie minder belemmerend werken op andere domeinen. Ook de omgeving, zoals de ouders, heeft daar baat bij. Ze kunnen vanuit een helpende attitude het kind ondersteunen.

Het doel van de psycho-educatie is de motivatie, de inzet en de actieve medewerking van het kind te verhogen, wat leidt tot betere resultaten van de behandeling.
Het kind moet een stevige basis verwerven om gedurende zijn hele leven adequaat met zijn dyslexie om te gaan.

Deze werkmap is geconcipieerd voor beginnende lezers die ervaren dat het leren lezen moeizaam verloopt en voor wie leerkrachten en andere begeleiders aandringen op bijkomende hulp.

Nadja Brocatus, logopediste-stottertherapeute, is verbonden aan het Centrum voor Ambulante Revalidatie in Oostakker. Naast stotteren behandelt zij complexe leerstoornissen en ADHD. Ze doceert ook aan de Afstudeerrichting Logopedie van de Arteveldehogeschool in Gent.

Kathleen Vermeersch, logopediste, is verbonden aan hetzelfde Centrum. Ze is gespecialiseerd in de behandeling van complexe leerstoornissen en dyslexie. Daarnaast werkt ze in een groepsprivépraktijk in Nazareth.

"Zowel de onderbouw als de werkbladen zijn heel degelijk uitgewerkt. De zorgverlener kan meteen aan de slag."
Logopedie (jrg. 25, nr. 6, blz. 66)

Dit boek biedt de lezer een recent overzicht van opvattingen, theorieën en modellen van orthopedagogische hulpverlening en de consequenties daarvan voor de praktijk. Het geeft een beeld van de identiteit van de orthopedagogiek als discipline. Het historisch overzicht van ontwikkelingen in Nederland en Vlaanderen maakt duidelijk welke opvattingen, ook uit andere disciplines, hun stempel hebben gedrukt op de huidige orthopedagogische werkvelden. De rol van theorieën voor de praktijk, zowel in klinisch werk als in wetenschappelijk onderzoek, wordt besproken. Het hele boek nodigt uit om kritisch na te denken over de keuze van standpunten en over de wetenschappelijke verantwoording van kennis die wordt aangeboden.

Het geheel gereviseerde boek staat een handelingsgerichte orthopedagogiek voor. Het gaat om kennis die de professional (als ‘scientist-practitioner’) nodig heeft in de hulpverlening bij problemen die zich in de opvoeding voordoen, waarbij vooral – al is dat niet per definitie het geval – sprake is van ernstige ontwikkelingsproblemen. De aard van de herziening en de uitbreiding van de verschillende thema’s waren aanleiding om niet langer van een ‘inleiding’ te spreken, hoezeer het boek ook als zodanig bruikbaar blijft.

Wied Ruijssenaars studeerde orthopedagogiek in Nijmegen, met een bijzondere aandacht voor leerproblemen. Na zijn promotie in 1984 op een onderzoek naar leertests vervulde hij van 1987-1993 een leeropdracht aan de KULeuven en van 1993 tot 2003 was hij hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit Leiden. Sinds 2004 is hij hoogleraar Orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, gericht op personen met beperkingen.

Peter van den Bergh is werkzaam bij de Afdeling Orthopedagogiek van de Universiteit Leiden, met name op het gebied van de jeugd- en pleegzorg. Hij is gepromoveerd op de opnamebesluitvorming van kinderen in residentiële voorzieningen. Tevens heeft hij een eigen psychologische/pedagogische praktijk. Hij is BIG-geregistreerd (GZ-psycholoog) en beëdigd als getuige-deskundige voor de rechtbank. Hij heeft diverse bestuursfuncties bekleed binnen en buiten de universiteit.

Annemieke van Drenth is docent en onderzoeker bij de Afdeling Orthopedagogiek van de Universiteit Leiden. Zij is in 1991 gepromoveerd op een proefschrift over de geschiedenis van de zorg voor meisjes in fabrieken in Nederland. De afgelopen jaren heeft haar onderzoek zich toegespitst op de geschiedenis van de orthopedagogiek. Tevens levert zij bijgedragen aan de ontwikkeling in het domein van ‘history of disability’.

In dit boek worden de resultaten gepresenteerd van een grootschalig onderzoek naar segregatie in het basisonderwijs in drie Vlaamse steden. Een primeur, want eerder onderzoek hiernaar is schaars. Segregatie wordt niet alleen beschreven en gemeten, maar ook onderzocht naar zijn oorzaken en gevolgen.

De resultaten worden bovendien op een aangenaam leesbare manier voorgesteld aan de lezer. Naast deze wetenschappelijke bevindingen wordt dit boek verrijkt met reflecties van practici, beleidsmakers en andere wetenschappers in het onderwijsveld. Kortom, dit boek geeft gefundeerde én genuanceerde antwoorden op vele vragen met betrekking tot segregatie in het onderwijs.

Orhan Agirdag is doctor in de sociologie. Hij is momenteel als post-doctoraal onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep CuDOS van de Gentse Universiteit, en als Fulbright en Belgian American Educational Foundation fellow verbonden aan University of California, Los Angeles. Zijn werk over onderwijsongelijkheid, meertaligheid en schoolsegregatie is gepubliceerd in tal van internationale journals.

Ward Nouwen is Master in de Sociologie en is momenteel als onderzoeksmedewerker verbonden aan de Universiteit Antwerpen, Centrum voor Migratie en Interculturele Studies. Tijdens het onderzoeksproject naar segregatie in het basisonderwijs werkte hij tevens als onderzoeker aan de KULeuven, meer bepaald aan het onderzoeksinstituut HIVA.

Paul Mahieu is doctor in de politieke en sociale wetenschappen. Hij is voorzitter van het Instituut voor Onderwijs en Informatiewetenschappen. Zijn onderzoek situeert zich op het snijvlak tussen maatschappelijke ontwikkelingen en schoolbeleid. Tussen 2003 en 2011 was hij voorzitter van het Lokaal Overlegplatform basisonderwijs in Antwerpen.

Piet Van Avermaet is verbonden aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent. Hij doceert er “multiculturalismestudies”. Momenteel is hij directeur van het Steunpunt Diversiteit & Leren van de UGent. Zijn expertise en onderzoeksinteresses omvatten ondermeer diversiteit en sociale ongelijkheid in onderwijs, onderwijslinguïstiek, multicultureel en meertalig onderwijs, taal en integratie, sociolinguïstiek en taaltoetsing.

Mieke Van Houtte is doctor in de sociologie. Ze is als hoofddocent verbonden aan de Vakgroep Sociologie (UGent), en ze staat aan het hoofd van de onderzoeksgroep CuDOS (Cultural Diversity: Opportunities & Socialisation). Ze is sinds 2009 ook voorzitter van de Vereniging voor Sociologie (VVS). In haar werk focust ze op de invloed van schoolkenmerken op de prestaties en het welbevinden van jongeren, met bijzondere aandacht voor seksuele en socioculturele minderheden.

Anneloes Vandenbroucke is doctor in de psychologie en als onderzoeksleider verbonden aan de HIVA onderzoeksgroep Onderwijs en Levenslang Leren (KULeuven). Zij doet onderzoek naar sociale ongelijkheid binnen het onderwijs en naar de positie van leerlingen met een migratieachtergrond in het bijzonder.

In dit boek staan voorbeelden van betere onderwijspraktijk. De kern van dit boek wordt gevormd door de hoofdstukken waarin tien studenten van de opleiding tot Master Special Educational Needs ‘hun verhaal’ vertellen. Verhalen die aantonen dat beter onderwijs groeit in de praktijk. “Bij actieonderzoek doen leerkrachten onderzoek naar de problemen en vraagstukken van hun eigen onderwijspraktijk en ontwerpen hier oplossingen voor. Niemand kent immers zijn klaslokaal beter dan de leerkracht die er elke dag in werkt.” (Cornelissen, 2009). Met de invoering van de bachelor-masterstructuur heeft het praktijkgericht onderzoek aan Nederlandse hogescholen een grote vlucht genomen.

Omdat onderwijs en opleiden voor onderwijs altijd beter kan, wordt in dit boek ook gerapporteerd over de constructie van een vragenlijst die in kaart brengt wat studenten leren van het doen van praktijkgericht onderzoek. Hiertoe zijn de alumni 2011 van de Master SEN bij Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg benaderd. Een onderzoek dat een stevige basis legt voor de IPPOD. De vragenlijst die meer kijk moet bieden op de impact en het proces van praktijkgericht onderzoek. Uit een eerste peiling komen al kansen naar voren om nog meer bij te dragen aan een reflectief-onderzoekende houding bij onderwijsprofessionals. Een houding die ten grondslag ligt aan een duurzame verbetering van het onderwijs.

Op weg naar de invoering van Passend onderwijs worden termen als ‘onderwijszorg’ en ‘zorgleerling’ in de beleidsstukken steeds meer vervangen door ‘onderwijsondersteuning’ en ‘leerling met extra ondersteuningsbehoefte’. Ook begrippen als schoolondersteuningsprofiel, de ondersteuningsstructuur van het samenwerkingsverband, ondersteuningsvoorzieningen, ondersteuningsplan, ondersteuningsmiddelen, basisondersteuning (was basiszorg) en speciale ondersteuning (was zware zorg) doen hun intrede. Het medisch model maakt steeds meer plaats voor het burgerschapsdenken. Het zijn die inzichten die in de opleiding tot Master SEN groeien. Ook in die zin biedt dit boek tekenen van ontwikkeling in een tijdsgewricht van merkbare maatschappelijke veranderingen. Het wijst erop dat Fontys OSO daar klaar voor is.

Joost Kentson (voorzitter de Onderwijscoöperatie) over de Master SEN: “Als je investeert in scholing dan gaat daarmee de kwaliteit van de mensen omhoog. Dat is een één-op-één-relatie. De invulling van je werk wordt daarmee anders.”

Opbrengstgericht werken krijgt veel aandacht in Nederland. Een verklaring hiervoor is dat te veel kinderen na groep 8 met een te laag niveau voor technisch lezen de basisschool verlaten. Door opbrengstgericht werken wordt op een planmatige wijze met evidence based gebleken aanpakken gewerkt aan het verbeteren van de leesresultaten.

In het werkboek worden technisch lezen en opbrengstgericht werken sterk aan elkaar gekoppeld. Waarom? Niet goed leren technisch lezen heeft voor een kind ingrijpende negatieve gevolgen, zowel voor de schoolloopbaan als het latere maatschappelijk functioneren. In een kenniseconomie, zoals Nederland die wil zijn, is leesvaardigheid een belangrijke sleutel om te kunnen participeren in de samenleving.Het is daarom van belang, dat alle kinderen vlotte en vloeiende lezers worden.

Vlot lezen betekent dat ze woorden automatisch, zonder bewuste aandacht kunnen lezen, zodat ze al hun aandacht op de inhoud van de tekst – het begrijpen – kunnen richten. Vloeiend lezen houdt in dat als de leerlingen een tekst hardop lezen, ze dit met de juiste accenten en faseringen doen, zodat voor de omgeving duidelijk is, dat de leerlingen de tekst ook begrijpen.

Dr. Kees Vernooy is als lector verbonden aan de hogeschool Edith Stein.Drs. Richard Vollenbroek is docent Nederlands aan de hogeschool Edith Stein.Trees van der Hoogt is docent Nederlands aan de hogeschool Edith Stein.

Bij Garant verscheen ook zijn boek Elk kind een lezer.

In het project GoLeWe – Goesting in Leren en Werken werkten zeven hogescholen, twee universitaire onderzoekscentra en vijf middelbare scholen uit de grensbrede regio Vlaanderen-Nederland samen. Het beeld dat deze projectpartners voor ogen hebben, is dat jongeren er zin in hebben om naar school te gaan en te leren. En later als ze afgestudeerd zijn: zin hebben en voldoening vinden in hun werk.

Het Vlaamse woord ‘goesting’ drukt uit dat je zin in iets hebt vanuit je hart (je gevoel gaat er naar uit), je handen (die al gaan kriebelen) en vanuit een buikgevoel (een verlangen). Het hoofd volgt dan ook: je bent dan ook mentaal ingesteld op de dingen waarvoor je goesting hebt. Als je goesting hebt in je leren en werken, dan ben je gemotiveerd en enthousiast en zit je in je flow. Jongeren moeten hun kwaliteiten kunnen uitbouwen tot competenties die nodig zijn in de maatschappij en in het werkveld. Jongafgestudeerden moeten werk vinden dat aansluit bij hun eigen mogelijkheden, motivatie en ambities.

Het boek behandelt thema’s omtrent de overgang naar hoger onderwijs, leren in het hoger onderwijs en samenwerking tussen hoger onderwijs en werkveld. Het inspireert onderwijsverantwoordelijken, coördinatoren, begeleiders, leraren en docenten van middelbaar en hoger onderwijs en verantwoordelijken van bedrijven en organisaties die overtuigd zijn van het belang van een nauwere samenwerking tussen onderwijs en werkveld.

Herman Van de Mosselaer is diensthoofd Onderwijs en onderzoek aan de Plantijn Hogeschool in Antwerpen. Hij was projectcoördinator van GoLeWe. Peter Van Petegem is hoogleraar aan het Instituut voor Onderwijs- en Informatiewetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Hij leidt er ook de onderzoeksgroep EduBROn en het ECHO – Expertisecentrum Hoger Onderwijs. Diana van Dijk is docent communicatieve vaardigheden aan NHTV – Internationaal hoger onderwijs in Breda. Liesbeth Michiels was projectcoördinator GoLeWe voor de Provinciale Hogeschool Limburg in Hasselt en leercoach in het Departement Beeldende Kunst van deze hogeschool. Nu is zij stafmedewerker onderwijs bij het Sint-Ursula-Instituut in O.-L.-V.-Waver.

In dit essay staat de ervaring van ‘iets maken’ centraal:

Wat gebeurt er als iemand tekent, beeldhouwt, schildert of boetseert?

Welke krachten beïnvloeden de maker, die een portret schildert?

Nooit eerder werd de dynamiek van het beeldend proces op een onderzoekende manier beschreven. De schrijvers vonden woorden voor een bedrijvig proces, dat zich meestal stilzwijgend voltrekt.

Aan de orde komt onder anderen:

wat er gebeurt er in handen die beeldend werken.

wat is dat bijzondere moment van schepping, als de maker er iets in gaat zien.

de wisselwerking tussen de zintuigen, de handeling en de beelden die in het brein opkomen.

scheppingsverhalen, mythologische vertellingen en de invloed van onze door digitale technologie bewogen samenleving.

Het proces van de creatieve dadendrang wordt beschreven vanuit filosofische perspectieven. Enkele thema’s zijn: orde en chaos; esthetiek en ethiek; de rol van kennen, kunnen en vergeten.

De kennis van ‘iets maken’ is gebaseerd op de praktijk van ruim 60 jaar beeldende therapie. In eerste instantie is ‘iets maken’ geschreven voor beeldend therapeuten, docenten beeldende vorming en beeldend kunstenaars, kortom professionals en studenten in het beeldend vakgebied.

De impressionistische, soms poëtische stijl van dit boek maakt ‘iets maken’ leesbaar voor eenieder, die meer wil weten van wat er gebeurt, als iemand de handen in de klei steekt en iets maakt.



Heidi Muijen (1959) is filosoof, beeldend therapeut, trainer, supervisor en coach. Betrokken bij een aantal master opleidingen begeleidingskunde en arts therapies. Zij heeft een eigen praktijk voor levenskunst: Thymia (www.thymia.nl) en www.menskenjezelf.nl.

Louis van Marissing (1951) is beeldend kunstenaar, beeldend therapeut, trainer, supervisor en coach. In Amsterdam heeft hij een eigen praktijk: PER FORM (www.louisvanmarissing.nl).

‘iets maken’ werd geschreven ter gelegenheid van het lustrum van de Nederlandse Vereniging voor Beeldende Therapie.