Dit boek behandelt de adolescentie in de kunst. Adolescentie in fictie wordt benaderd als een complex taalspel. In deze studie vertelt de auteur op hoogst oorspronkelijke wijze, met behulp van een methodiek genaamd Art Based Learning, hoe we door het bestuderen van kunst heel veel kunnen leren over de schoonheid, het ‘anders-zijn’ van de adolescent. De poëtische kant, het afwijkende karakter van de adolescent, staat daarbij centraal; niet als probleem, maar als verworvenheid. Uitgebreid wordt ingegaan op de fictieve biografie Orlando: Virginia Woolfs icoon van de eeuwige adolescent. Orlando leeft 400 jaar en transformeert van man naar vrouw. Zij/hij is een estheet, een minnaar, een mysticus, een rebel, een nomade, een queer, een performer. De relatie wordt steeds gelegd met de hedendaagse kunst en cultuur: van een film als Dear Wendy tot de muziek van Kurt Cobain. De prikkelende multidisciplinaire aanpak maakt het boek geschikt voor alle studenten/docenten in de humaniora: kunst, pedagogiek zowel als filosofie. Het is verder bedoeld voor iedere geïnteresseerde in het esthetisch spel dat adolescentie heet.

Jeroen Lutters (1959) is cultuurhistoricus en als onderzoeker verbonden aan het Kenniscentrum Educatie van de Hogeschool Utrecht. Hij doceert regelmatig aan verschillende kunstacademies in Nederland. Hij is voorzitter van het bestuur van het Bernard Lievegoed College for Liberal Arts (voorheen Vrije Hogeschool).

Geweld bestaat in vele vormen, in de maatschappij en ook op school. Deze uitgave reikt opvoeders, leerkrachten, studenten van de lerarenopleidingen en van het sociaal- agogisch werk en hun docenten, leerlingbegeleiders en sociale veldwerkers een helpende hand bij geweldpreventie op school. Het eerste deel geeft een grondig inzicht in de verschillende geweldsvormen en in de manieren waarop daartegen in is te gaan. Het tweede deel bevat een vurig pleidooi voor een ‘geweldige’ school die richting, ruimte, structuur, vrijheid, ondersteuning en positieve bekrachtiging biedt aan ieder lid van de schoolgemeenschap.

De ‘geweldige’ school moet een ‘kindrijpe’ school zijn: voor heel het kind en elk kind; een ‘warme’ school, een school voor het hart; een ‘brede’ school, die de socialisering van de leerlingen hoog in het vaandel draagt; een ‘goede’ school, waarin opvoedend onderwijs centraal staat, en een ‘geweldarme’ school, die in haar curriculum erg veel aandacht schenkt aan het vredesonderwijs en de vredeseducatie.

Hoe is een dergelijke, ‘geweldige’ school te realiseren?

Roger Boonen doceerde onderwijskunde, intercultureel onderwijs en vredeseducatie aan het Departement Lerarenopleiding van de Karel de Grote-Hogeschool in Antwerpen. Hij is ere-hoofdredacteur van het tijdschrift School- en klaspraktijk. Hij heeft ook diverse pedagogisch- didactische publicaties op zijn naam.

Heel wat mensen willen hun artikels gepubliceerd zien op de opiniepagina’s van kranten, weekbladen of in tijdschriften.
Zeker wetenschappers, (lokale) politici, studenten, bestuursleden van verenigingen of beginnende opiniemakers hebben vaak goede ideeën, maar ondervinden moeite om die overtuigend op papier te krijgen.

Een publiek aanspreken, geboeid houden en overtuigen is immers een vak apart en wie de knepen ervan niet beheerst, verliest zijn lezers.

Dit boek is gemaakt om mensen te helpen bij het schrijven van opinies. Stap voor stap leert het hoe men een publiek erbij houdt, hoe een verhaal opgebouwd wordt en welke structuur efficiënt werkt. Een beetje theorie schept inzicht, maar het boek is vooral een praktisch instrument dat elke schrijver, ook de geoefende, op weg helpt naar de opiniepagina.

Bas Jongenelen is docent Nederlands aan de Lerarenopleiding van Fontys-Hogescholen in Tilburg.

Het is geen eenvoudige opgave om in deze verwarrende tijden een spirituele thuishaven te vinden. Het traditionele ''kolenbrandersgeloof'' verdwijnt, maar het rabiate atheïsme stoot ook tegen de borst... Het nieuwetijdsdenken lijkt over zijn hoogtepunt heen. De georganiseerde kerken hebben de grootste moeite om hun structuren overeind te houden. De humanistische verenigingen moeten het stellen met een kleine kudde. De vrijmetselaars hebben zich ommuurd met oninneembare wallen.
Waar haalt de postmoderne mens voortaan nog voedsel voor de ziel, en de kracht om nieuwe vormen van solidariteit uit te bouwen? Hoe zal hij/ zij gestalte geven aan de grote overgangsmomenten in het leven: geboorte, huwelijk, overlijden en nog zoveel andere ingrijpende gebeurtenissen die een bewust levend individu niet ongemerkt wil laten voorbijgaan?

Religieus agnosticisme kan een antwoord bieden. Het richt zich tot de zoekende mens die geen behoefte heeft aan absolute antwoorden, en die een vragend bestaan durft te leiden, met veel ruimte voor introspectie, intuïtie, reflectie, openhartige discussie, bezinning, meditatie en gerichtheid op het transcendente.
De auteur belicht zijn eigen zoektocht en houdt een pleidooi voor een vorm van spiritualiteit die intellectueel relevant is en sociaal progressief, vanuit de keuze voor ''open religie'', ''meervoudige religieuze verbondenheid'' en ''actief pluralisme''.

Religieus agnosticisme is uiteraard geen doctrine, maar veeleer een voorzichtige hypothese die steun en soelaas kan bieden voor wie zich aangezogen voelt door het eventuele geheim achter de zichtbare werkelijkheid.

Jan Verachtert studeerde Filosofie, Theologie en Romaanse filologie.

Meer dan ooit is een diploma of getuigschrift een noodzakelijk toegangsticket tot de arbeidsmarkt en als dusdanig in grote mate bepalend voor iemands latere sociale positie en levenskwaliteit. Diploma’s worden toegekend na een langdurig proces van opleiding, kanalisering en selectie. En hoewel we er van uitgaan dat dit sorteerproces georganiseerd wordt op basis van meritocratische principes – talent, inzet en verdienste – stellen onderzoekers steeds weer vast dat bepaalde groepen systematisch buiten de prijzen vallen en zonder diploma (‘ongekwalificeerd’) het onderwijs verlaten. De kansen zijn dus toch niet gelijk verdeeld in het onderwijs.

Het Tweedekansonderwijs en de Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap bieden volwassenen die de middelbare school zonder diploma verlieten de mogelijkheid alsnog dat diploma te behalen. Het stijgende succes van beide instellingen illustreert niet alleen het toenemende belang van diploma’s, maar het wijst ook op een aantal blijvende gebreken van het traditionele, reguliere onderwijssysteem.

Wat is het profiel van deze herkansers? 1.183 deelnemers aan het Tweedekansonderwijs en 1.032 mensen die hun kans waagden via de Examencommissie werden ondervraagd: Wie zijn ze? Hoe verliep hun schoolloopbaan? Waarom stopten ze destijds met studeren? Waarom waagden ze een tweede kans? Waarom verkiezen ze het ene systeem boven het andere? Welke hinderpalen ondervonden ze bij hun studies? Wat verwachten ze na het behalen van hun diploma?

Het onderzoek leert dat het Tweedekansonderwijs en de Examencommissie verschillende publieken bereiken. Een vergelijking met een groep jongvolwassenen die geen diploma haalden, maar nooit herkansten, wijst bovendien op een aantal specifieke kenmerken van de herkansers. Rijst de vraag of het Tweedekansonderwijs en de Examencommissie erin slagen de ongelijkheid van kansen in het onderwijs (gedeeltelijk) recht te trekken? Of zijn de kansen op het herkansen ook ongelijk verdeeld?

Er werden ook diepgaande gesprekken gevoerd met 25 herkansers en niet-herkansers. Deze beklijvende verhalen belichten aspecten van het onderwijssysteem die zelden aan bod komen.

Ignace Glorieux, Ryfka Heyman, Maaike Taelman en Yolis Van Dorsselaer zijn verbonden aan de Onderzoeksgroep TOR van de Vakgroep Sociologie van de Vrije Universiteit Brussel. Marc Jegers is verbonden aan de Vakgroep Micro-economie van de profit en de non-profit sector van de Vrije Universiteit Brussel.

Hoe kunnen schoolbegeleiders adequaat toegerust worden in het opzetten en uitvoeren van kwaliteitszorgtrajecten? Het handboek geeft hierop een antwoord vanuit praktijkervaringen in regulier en speciaal onderwijs, en richt zich op de school en de schoolbegeleiders.

In het eerste deel worden de resultaten van de kwaliteitstrajecten zowel in perspectief van de school als van de schoolbegeleiders in kaart gebracht. Ook wordt de betekenis van de uitgevoerde kwaliteitstrajecten voor de taakstelling, rollen en competenties van een schoolbegeleider verhelderd. Het tweede deel legt een relatie tussen kwaliteitszorg, schoolontwikkeling en schoolbeleid als tripartiete eenheid en geeft alle kennisinformatie die een schoolbegeleider nodig heeft voor het effectief begeleiden van kwaliteitstrajecten. De hoofdstukken worden telkens afgewisseld met procesbeschrijvingen van de uitgevoerde kwaliteitstrajecten. Dit maakt het boek ook zeer bruikbaar voor scholen zelf.

Deze uitgave maakt deel uit van een project van LEOZ – Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg, een initiatief van WOSO – Werkverband Opleidingen Speciaal Onderwijs.

Onderzoek heeft een belangrijke positie gekregen in het onderwijs op de hogeschool. Een basisvoorwaarde voor goed praktijkonderzoek is het ontwikkelen van een onderzoekende houding.

Dit boek geeft meer inzicht in de onderzoekende houding en bevat tips over het trainen van die houding. Ook worden er voorbeelden gegeven van opdrachten en aanwijzingen voor de organisatorische inbedding. Het boek is in de eerste plaats bedoeld voor docenten en onderwijsmanagers van educatieve opleidingen, maar is eveneens bruikbaar in andere sociaalculturele opleidingen.

Deze uitgave maakt deel uit van een project van LEOZ – Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg, een initiatief van WOSO – Werkverband Opleidingen Speciaal Onderwijs.

Frits Harinck, psycholoog, is verbonden aan de Hogeschool Windesheim, waar hij betrokken is bij het opzetten van een masteropleiding en het ontwikkelen van modules praktijkonderzoek.
Jos Kienhuis, orthopedagoog, is docent bij Fontys OSO – Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg.
Ton de Wit, orthopedagoog, doceert aan het Seminarium voor Orthopedagogiek, Hogeschool Utrecht.

Willem Elsschot (1882-1960) behoort tot de klassieken van de Nederlandse literatuur. Romans als Lijmen, Kaas en Het Dwaallicht hebben de status van tijdloze meesterwerken verworven. Toch stond Elsschot ook met beide voeten in het literaire leven van zijn tijd. Dit boek laat zien hoe hij gangbare literatuuropvattingen, bekende genres en eigentijdse thema’s overnam en naar zijn hand zette. Een aandachtige herlezing van zijn romandebuut Villa des Roses, zijn enige dorpsroman De Verlossing en de familieverhalen Tsjip en Pensioen werpt een nieuw licht op zijn veelgeroemde stijl en zijn ironische wereldbeeld. Een reconstructie van het kritische debat daarover maakt duidelijk dat Elsschots werk tijdens de eerste decennia van de twintigste eeuw de inzet was van levendige discussies onder traditionele en vooruitstrevende critici. Het bekende beeld van Elsschot als de Antwerpse burger en zakenman die zijn persoonlijke ervaringen boekstaaft, wordt hier grondig bijgesteld. Willem Elsschot komt uit deze studie naar voren als een schrijver met een doordachte visie op literatuur, die in geestige en vernuftig opgezette verhalen vraagtekens plaatst bij conventionele denkschema’s en waardepatronen.

Koen Rymenants is coördinator wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke dienstverlening bij de centrale administratie van de Artesis Hogeschool Antwerpen. Daarvoor was hij onderzoeker aan de subfaculteit Literatuurwetenschap van de KU Leuven, waar hij in 2004 promoveerde op een proefschrift over Willem Elsschot. Hij publiceert over moderne en hedendaagse literatuur in Nederland en Vlaanderen. Daarnaast is hij redacteur van het tijdschrift Spiegel der Letteren en bestuurslid van het Willem Elsschot Genootschap.

Reeks Academisch Literair

1. Een hoopje vuil in de feestzaal. Facetten van het proza van Willem Elsschot
   K. Rymenants
2. Gedeelde kennis. Literatuur en wetenschap in Nederland van Darwin tot Einstein (1860-1920)
   M. Kemperink
3. De retoriek van waanzin. Taalhandelingen, onbetrouwbaarheid, delirium en de waanzinnige ik-verteller
   L. Bernaerts
4. Geestelijke lenigheid. De relatie tussen literatuur en natuurwetenschap in het werk van Frederik van Eeden en Felix Ortt, 1880-1930
   L. Vermeer
5. Het discours van de kritiek
   P. Verstraeten
6. Celan auseinandergeschrieben
   C. De Strycker
7. Lezer, er zijn ook Belgen
   F. Van Renssen
8. Overleven in verhalen: van ooggetuigen naar 'jonge wilden'. Joodse schrijvers over de Shoah
   E. Ibsch

In dit handboek worden lerarenopleiders die als consultant/ adviseur willen gaan werken, voorzien van basiskennis om dat voor een traject voor integrale leerlingenzorg te doen. Naast deze basiskennis van integrale leerlingenzorg wordt integrale leerlingenzorg ook in het perspectief van een schoolontwikkelingstraject geplaatst en wordt uitgelegd hoe je het gekozen traject in de praktijk uit kunt voeren (implementatie) en welke algemene en specifieke competenties je daarvoor nodig hebt.

Deze uitgave maakt deel uit van een project van LEOZ – Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg, een initiatief van WOSO – Werkverband Opleidingen Speciaal Onderwijs.

Jacques Fanchamps is projectleider bij het Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg van de WOSOinstellingen.
Robert Jansen is opleider en ontwikkelaar bij Windesheim OSO – Opleidingen Speciaal Onderwijs en begeleidt daar ook studenten in praktijkonderzoek.
Ton van der Linden heeft een eigen bureau voor onderwijs en tekstschrijven. Voordien was hij leraar en mentor in het (speciaal) onderwijs, directeur van een VO-school en vakdidacticus bij een lerarenopleiding.
Arjen van der Vinne is zelfstandig kinder- en jeugdpsycholoog en consultant voor het onderwijs.

‘Hun goed recht’ beschrijft op welke wijze het onderwijs aan leerlingen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen ‘passend’ gemaakt kan worden.

Ieder kind, ongeacht de ernst en aard van de beperkingen heeft ‘recht op onderwijs’! Toen dat recht in Nederland in 2003 na het wegvallen van de ‘ondergrens’ uit de indicatiecriteria feitelijk ontstond, stond het onderwijs voor de enorme opdracht om ‘passend onderwijs’ voor kinderen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen te ontwikkelen (z.e.v.m.b.).

De Emiliusschool in Son en Breugel is die uitdagende opdracht vanaf 2003 aangegaan. Voor de leerlingen met z.e.v.m.b. is binnen de school nu een compleet curriculum beschikbaar. Niet gebaseerd op, maar aanvullend aan de kerndoelen die binnen het speciaal onderwijs al gehanteerd worden.
Ook werd een nieuw sjabloon Onderwijs – Zorgplan ontwikkeld: nóg nadrukkelijker en gedetailleerder dan voor de leerlingen met meervoudige beperkingen al het geval is, staan hierin de kindkenmerken, structurele begeleidingskenmerken, ondersteuningsbehoeften (pervasive support) en handelingsplanning centraal.

Er zijn nu twee onderwijsvaklokalen voor multisensorische activering van ieder ongeveer 100m2, inclusief een blacklightruimte van zo’n 15 m2. Het motorisch therapielokaal werd omgetoverd tot een ‘bewegingservaringsruimte’. Daarmee zijn de mogelijkheden gerealiseerd om aan alle ontwikkelde leerlijnen binnen een ontwikkelingsgerichte schoolomgeving te kunnen werken.

Dit is een boek over de diepe overtuiging dat naar school gaan een recht is en dat passend onderwijs beschikbaar moet komen voor ieder kind in Nederland, ongeacht de ernst en aard van de beperkingen.
En dat is ‘hun goed recht’!

Cor van Hoof is als adjunct-directeur en John van Dijen is als bestuurder/directeur verbonden aan de Emiliusschool in Son en Breugel. De Emiliusschool is een school voor speciaal onderwijs (cluster 3) voor kinderen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen.

Seksualiteit en de representatie ervan zijn alomtegenwoordig in onze samenleving. Vooral via televisie en internet stromen allerlei beelden en opvattingen over seksualiteit onze levens binnen. Hoe gaan wij daarmee om? Wat zijn de gevolgen ervan? In dit boek maken negen seksuologen beschouwingen over de hedendaagse ‘seksualisering’ van de maatschappij. Op basis van recent wetenschappelijk onderzoek wordt inzicht gegeven in het effect van de media op seksueel actieve jongeren, de voor- en nadelen van pornografie voor gebruikers, welke verklaringen er vandaag de dag gangbaar zijn voor seksverslaving en welke theorieën over lust en liefde er momenteel worden aangehangen.

Dit boek biedt echter meer dan zomaar een stand van zaken. Het fungeert ook als een signaal, als een reactie tegen het huidige klimaat van seksuele ‘ongeremdheid’ dat onze media belaagt. Zonder de klok te willen terugdraaien, willen de auteurs sensibiliseren, bepaalde problemen aankaarten en ze bespreekbaar maken. De titel verwijst naar het initiatief van de VVS – Vlaamse Vereniging voor Seksuologie, die op Valentijnsdag 2008 de actie ‘Warme seks en hete chocolade’ op het getouw zette. In de media wordt steeds ‘hete’ seks opgediend. De vereniging houdt met deze slagzin een pleidooi voor ‘warme en innige’ seks.

Ilse Penne, voorzitter van de VVS, schreef dit boek samen met Koen Baeten, An De Lamper, Gerard Gielen, Peter Leusink, Katelijne Michielsen, Hilde Toelen, Alexander Witpas en Luc Zwaenepoel.