Garant

Het begin van de 21ste eeuw is getekend door een golf van terreur. Het versplintert het ooit gewaande westerse veiligheidsgevoel en het genereert angst. Een nieuwe angst die anderzijds bevestigd wordt door een totaal andere bedreiging: de nabije overstroming van de aarde en haar rijkdommen. Alarmerende milieurapporten volgen elkaar in ijltempo op. Verdragen als Kyoto, afspraken als de Copenhagen akkoorden, conferenties rond Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen `bevelen'' dat we de onomkeerbare destructie van de aarde moeten stoppen. Maar wie zijn `wij'' en wie neemt hier het gezag het roer van het wereldschip 180° te keren? Was er begin jaren `70 een eerste golf van milieubewustzijn waar te nemen, nu zijn we inmiddels aan een volgende reflectie toe, een reflectie over de vergaande effecten van de economische voortgang. Op dit moment lijkt er geen alternatief te bestaan voor het kapitalistische economisch model. Alternatieve modellen zoals de planeconomie of de coöperatieve economie zijn van het toneel verdwenen of schuiven in de richting van het kapitalistische model (China). Maar het objectief van eeuwige economische groei lijkt wegens zijn rampzalige ecologische voetafdruk niet veralgemeenbaar voor de hele wereld. Zeker niet wanneer we bedenken dat de explosieve groei-economieën China en India gelijkaardige consumptiepatronen beginnen te vertonen als het westen met alle gevolgen vandien. Is er een alternatief denkbaar?
Ethische en ecologische reflecties zijn aan een verdere verdieping toe met vragen als: hoe willen we leven, nu en straks? Hoe moet het bedrijfsleven er dan uit zien? Wie heeft wel en wie geen toegang tot kennis, industrie en welvaart? En in welke verhouding staat dat alles tot het algemeen welzijn, tot menselijk geluk?

Suzan Langenberg en Wim Vandekerckhove zijn bestuurslid van het Vlaams Netwerk voor Zakenethiek en zijn beide actief in zowel het praktische als academische pleidooi voor een kritisch-ethische benadering van het onder-nemen `tout court'.

De residentiële hulpverlening aan kinderen en adolescenten kende de laatste decennia een enorme ontwikkeling. In plaats van een verzorgende of gezinsvervangende functie, kreeg ze veeleer een therapeutische opdracht. Men verwacht dat ze nieuwe groeikansen kan bieden aan kinderen die in hun ontwikkeling vastgelopen zijn. Centraal hierin staat het gebruik maken van gewone dagdagelijkse ervaringen, het zgn. therapeutische milieu. Hoe kan een instellingsteam deze opgave realiseren? Wat zijn de belangrijkste oriëntatiepunten bij de behandeling? Welke valkuilen zal men vermijden? Hoe kan men de gebruikte methodiek in therapeutisch perspectief plaatsen? Kunnen kritische incidenten ook tot een verdieping van de behandeling leiden? De titel van het boek, "Tussen één en allen", wijst op de spanning die vaak opgeroepen wordt tussen het beluisteren van het kind en de werkelijkheid van elke dag. De ontmoeting tussen het kind en de hulpverlener wordt er als de kern van de behandeling gezien. Dit is evenwel vaak een doelstelling op langere termijn. Intussen moet het kind ook zijn verweer en wantrouwen kunnen uitdrukken. De behandeling kent in deze zin een procesmatig verloop. Hierbij wordt enkel een beroep gedaan op gewone middelen. In een tijd van gesofisticeerde methodieken klinkt dit als een verfrissende boodschap. In een eenvoudige taal en aan de hand van talloze voorbeelden verdedigt de auteur de methodiek van het residentiële werk vanuit een psycho-dynamisch standpunt.

Wilfried SMIS, doctor in de psychologie, is verbonden aan "De Berkjes", een Observatie- en Behandelingscentrum in Brugge.

Tegenover de eigentijdse kunst heersen overwegend reacties van onwennigheid tot vijandigheid. Toch is het fenomeen er en blijft het de opdracht zich er over te bezinnen.
Rozen in de knop reflectereert over de kunst van 1970 tot heden. Aan de hand van een aantal concrete werken dialogeert de auteur met deze kunst.
Het “metafysische” is de grote leidraad door het boek. Ons tijdperk heeft zichzelf uitgeroepen tot postmetafysisch. Een eerste vraag is: wat betekent dat? Het blijkt dat de kunst met al haar vezels verbonden is met dit einde van de metafysica. Zij werpt derhalve een verhelderend licht op wie wij thans zijn. En niet alleen dat. De hedendaagse kunst draagt zelf actief bij tot de bevrijding van eenduidige denkwijzen en waarheden. Maar is een postmetafysische mens wel mogelijk of wenselijk? Een kunst die zich blijvend wil handhaven in het ametafysische, is wellicht tenslotte uitzichtloos. Net zoals een a-metafysiche cultuur onleefbaar zou kunnen zijn. Mogelijk ligt de toekomst erin dat het metafysische, na de dood van de metafysica, opnieuw voorzichtig een weg kan zoeken. Ook daarvan zijn zekere sporen te ontdekken in de actuele kunst. Geven we die een kans of blijven we liever volharden in de “metafysische paranoia” die het Westen kenmerkt?