Seksualiteit en intimiteit zijn bespreekbare onderwerpen geworden voor mensen met een verstandelijke beperking. Hun seksuele behoeftes worden onderkend.
In de praktijk blijkt dat het praten over seks met mensen met een verstandelijke beperking voor veel cliëntbegeleiders toch niet vanzelfsprekend is. Welke woorden gebruiken, welke onderwerpen bespreken, in welke volgorde moet dat,…?
Uit onderzoek blijkt dat mensen met een verstandelijke beperking een achterstand in kennis hebben, dat ze niet weten hoe ze seksualiteit moeten waarderen en in de praktijk kunnen vormgeven.

Praten over seks is een methode voor cliëntbegeleiders en bestaat uit een Begeleidersboek en een Werkmap voor cliënten. Het centrale onderwerp is seksualiteit in de breedste zin van het woord: van lichaamsbesef tot geslachtsgemeenschap. Met deze methode kan maatwerk aan mensen met een matige tot lichte verstandelijke beperking worden geleverd, omdat hun beleving en ervaring een vertrekpunt is. De methode biedt een logisch aanbod van thema’s met een basisgedeelte en een facultatief gedeelte. Het materiaal geeft op een aansprekende en begrijpelijke manier uitleg over de verschillende onderwerpen in relatie tot seksualiteit. Het Begeleidersboek geeft per thema een heldere instructie. De Werkmap bevat per thema werkbladen om het verder uit te diepen. De bijgeleverde tekeningen en stickers dragen bij tot het zo veel mogelijk visualiseren van de onderwerpen.

De methode is geschreven voor cliëntbegeleiders, omdat hiermee seksualiteit een normaal onderdeel kan worden van de ondersteuning en begeleiding. Het doel van de methode is om de cliënt zich bewust te laten worden van eigen wensen, interesse en mogelijkheden en om informatie, waarden en normen, grenzen en regels op maat aangereikt te krijgen. Zo kan een positief zelfbeeld worden ontwikkeld en kan een positieve houding tegenover seksualiteit gestimuleerd worden.

Paulien van Doorn, seksuoloog, is verbonden aan De Plaatse, Eindhoven en de Kempen, een woon- en werkorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking.
Anja Janssen, GZ-psycholoog, heeft een eigen praktijk in ’s-Hertogenbosch. Beiden zijn gespecialiseerd op het gebied van seksualiteit en intimiteit, vooral bij mensen met een verstandelijke beperking.

Tien jaar geleden werd Arduin een zelfstandige organisatie. Voor de voormalige inrichtingen “Vijvervreugd”, het kinderdagcentrum “Akka” en het dagverblijf voor ouderen “De Windroos” werd een nieuwe visie op wonen ontwikkeld. De emancipatie en zelfbepaling van de mens met een verstandelijke beperking werden nadrukkelijk als belangrijkste uitgangspunt genomen om te komen tot een verbetering van de kwaliteit van bestaan.
Deze uitgave schetst de evolutie van Arduin: van de problematische beginsituatie, over de vraag wat de taak moet zijn van de orthopedagogiek, naar de vraagstelling van het onderzoek en de keuze voor actie-onderzoek. De essentieelste dimensies van de kwaliteit van bestaan worden in deze evolutie geformuleerd als: inclusie, zelfbepaling en persoonlijke ontwikkeling. Dit impliceert een omslag in het denken over mensen met een verstandelijke beperking. De nadruk wordt nu gelegd op de vraag welke soort ondersteuning een individu nodig heeft om een beter leven te kunnen leiden.
De conclusie dat de beste aangepaste zorgen leiden naar de ontmanteling van de instelling zette een proces in van fundamentele veranderingen. Arduin wordt gepresenteerd als een voorbeeld van hoe een grote organisatie de omslag maakte van kwaliteit van zorg naar kwaliteit van bestaan.

Jos van Loon is orthopedagoog en manager inhoudelijke ondersteuning bij Stichting Arduin in Goes. Hij promoveerde aan de Universiteit Gent met onderhavig proefschrift.

Verkeer, vervoer en mobiliteit zijn alledaagse begrippen geworden. Allen hebben we er meestal dagelijks mee te maken. We hebben het nodig om ons te verplaatsen van en naar de universiteit of het werk, naar de winkel of de bioscoop. Eveneens hebben de ondernemingen behoefte aan het transporteren van hun goederen. Tussen tien en twintig procent van de economische inspanningen en tijdbesteding van een land heeft op een of andere manier met vervoer te maken.

We worden echter ook regelmatig geconfronteerd met de problemen van het verkeer zoals files, luchtvervuiling, ongevallen en dergelijke meer. Er zijn dus grote uitdagingen in de verkeers- en vervoerssector om deze negatieve externe effecten te kunnen beheersen.

Hiervoor is het nodig de interacties tussen de verschillende aspecten van het verkeer goed te kennen. Een multidisciplinaire aanpak is hierbij noodzakelijk. Vaak wordt de verkeersproblematiek eenzijdig benaderd. Nieuwe wegen of hogere brandstofprijzen zullen de problemen niet oplossen. Een integrale aanpak, waar zowel civiele, aandrijftechnische als wetgevende, psychologische en socio-economische aspecten in vervat zitten, is een absolute vereiste.

Het eerste deel van het boek spitst zich toe op het personenvervoer vanuit een verkeerskundig standpunt. In het tweede deel komt het goederentransport en logistiek management aan bod.

Door het boek worden aspecten die naar voren zijn gekomen tijdens de leerstoel Willy Calewaert (academiejaar 2003-2004) alsook de onderzoeksresultaten van beide auteurs verweven.

Dit boek omvat zowel het personenvervoer als het goederenvervoer en geeft aan welke de nieuwe tendensen in deze domeinen zijn.

Prof. dr. ir. Joeri Van Mierlo doceert Verkeerskunde en Milieuvriendelijke voertuigen aan de Vrije Universiteit Brussel. Zijn onderzoeksspecialisatie bij de vakgroep Elektrotechniek en Energietechniek in de faculteit Ingenieurwetenschappen ligt in het domein van batterij, hybride en brandstofcelelektrischevoertuigen. Hij ontwikkeldezowelsimulatiemodellen voor voertuigaandrijvingen als voor verkeers- en emissieberekeningen. Hij was en is betrokken bij tal van nationale en internationale onderzoeksprojecten, zowel beleidsondersteunende projecten met betrekking tot duurzame mobiliteit als technologische ontwikkeling van componenten voor innovatieve voertuigaandrijvingen.

Prof. dr. Cathy Macharis is verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel, Faculteit Economische, Sociale en Politieke wetenschappen, Managementschool Solvay. Zij doceert Transport en Logistiek management, Duurzame mobiliteit en Operationeel management. Zij maakt gebruik van geavanceerde technieken in operationeel onderzoek om oplossingen te verschaffen voor de praktische logistieke problemen waarmee zowel managers als beleidsverantwoordelijken worden geconfronteerd. Zij was en is betrokken bij talrijke nationale en Europese onderzoeksprojecten over locatie-analyse, intermodaaltransport, het bevorderen van verkeersveiligheid via telematicatoepassingen, enz.