Het is zowat een dertigtal jaar geleden dat in het Nederlandse taalgebied nog een overzichtswerk verscheen i. v.m. gezinspedagogiek. Opvattingen en praktijken inzake gezin en opvoeding zijn de laatste decennia echter fundamenteel veranderd en ook ten aanzien van het pedagogisch onderzoek en theorievorming hebben zich grondige wijzigingen voorgedaan. Met de publicatie van dit boek maken de auteurs de actuele opvoedingswetenschappelijke inzichten in de ouder-kindrelatie toegankelijk en beschikbaar voor een ruimer publiek. Gezinspedagogiek biedt een inleiding in de actuele tendensen inzake de praktijk, het onderzoek en de theorie van de gezinsopvoeding. In dit eerste deel worden een aantal theoretische perspectieven op gezinsopvoeding en de ouder -kindrelatie geschetst en wor den de resultaten van onderzoek betreffende een aantal actuele thema''s voorgesteld. Zo wordt ingegaan op de complexiteit van de gezinsopvoeding, de relationele-ethische dynamiek van het ouderschap en de zorg in het gezin. Vaderschap, roldoorbrekend opvoeden, de rol van de grootouders, de betekenis van kinderopvang, het opvoeden van een meerling, opvoeden na medisch begeleide bevruchting, opvoedingsvragen in nieuw-samengestelde gezinnen en gezinsopvoeding en probleemgedrag van jongeren zijn thema ''s die aan bod komen. Ook wordt een synthese gebracht van de meest recente surveygegevens van de gezinnen in Vlaanderen. Het tweede volume (ISBN 90-5350-927-5, verschijnt in januari 2000) zal volledig gewijd zijn aan de praktijk en theorie inzake opvoedingsen gezinsondersteuning. Deze publicatie is een gemeenschappelijk initiatief van het Centrum voor Gezinspedagogiek van de KU Leuven en het Centrum voor Gezinswetenschappelijk te Brussel. De auteurs zijn allen actief in het wetenschappen onderzoek en onderwijs of in het beleid en de praktijk inzake gezinsopvoeding. Het boek is uitermate geschikt voor gebruik in universitaire opleidingen en ander hoger onderwijs, post-academisch onderwijs en navorming.

Lieve V ANDEMEULEBROECKE is hoogleraar en hoofd van het Centrum voor Gezinspedagogiek van de KU Leuven. Hans VAN CROMBRUGGE doceert pedagogiek aan het Centrum voor Gezinswetenschappen in Brussel. Jan GERRIS is hoogleraar en hoofd van de Afdeling Gezinspedagogiek van de KU Nijmegen.

Zijn ouders, door de natuurlijke band die ze hebben, de beste opvoeders voor hun kind of zijn ze dat juist niet, omdat ze het vreemde in hun kind niet willen erkennen? Op welke wijze is de pedagogiek omgesprongen met enerzijds de verwantschapsband en anderzijds het mens-zijn op zich van het kind? Hoe heeft de pedagogiek deze spanning ervaren en verwoord? En hoe heeft ze die spanning betrokken op de opvoedingsproblematiek? In dit boek wordt ingegaan op deze vragen. De leidende gedachte door de verschillende hoofdstukken is dat de werking van het gezin als opvoedingsmilieu gebonden is aan een bepaalde gezinsnorm: het burgerlijk gezinsideaal. Diverse theorieën en denkers uit tweehonderd jaar modern denken over opvoeding en gezin passeren de revue. Achtereenvolgens wordt de pedagogiek van Rousseau, Pestallozi, Frobel en Schleiermacher besproken. Vervolgens worden twee heel verschillende gezinspedagogieken uit deze eeuw vergeleken: die van Kriekemans en Fink. Een laatste hoofdstuk bekijkt hoe met de onvoorspelbaarheid en openheid van de hedendaagse ''postmoderne'' gezinsvormen wordt omgegaan in gezinswetenschappelijke theorieën die stabiliteit en geborgenheid in het gezin erg waarderen-

Hans VAN CROMBRUGGE doceert aan het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen in Brussel.

Instellingen voor jeugdhulpverlening moeten de kwaliteit van hun handelen zichtbaar maken en optimaliseren. De afgelopen jaren is er op verschillende fronten gewerkt aan een betrekkelijk nieuw concept in het kwaliteitsde : planmatig handelen. Zowel vanuit theoretisch-onderzoeksmatige invalshoek als vanuit de praktijk zijn werkwijzen ontwikkeld die het hulpverlenend handelen ten behoeve van jeugdigen en hun omgeving een meer systematisch, planmatig karakter geven. Dat wil zeggen dat hulpverleners op grond van gedegen diagnostiek hulp bieden, dat genomen beslissingen en gemaakte keuzen transparant zijn en naar professionele maatstaven verantwoord kunnen worden, dat aan de uitvoering van de hulp een uitgewerkt plan ten grondslag ligt, dat de voortgang van de hulpverlening nauwgezet wordt gevolgd en geëvalueerdDit handboek biedt een overzicht van de kennis en de inzichten die momenteel voorhanden zijn met betrekking tot deze nieuwe benadering. Het is bestemd voor iedereen die werkzaam is in de jeugdzorg of bijzondere jeugdbijstand en voor wie daarvoor in opleiding is.

Soms zijn kinderen bang, voor inbrekers, in het donker, ... Soms worden kinderen gepest, om allerlei redenen ofblijkbaar zonder reden, ...Soms hebben kinderen veel verdriet, omdat opa gestorven is en zij niet weten waar hij nu is, ... Soms kunnen kinderen het goed vinden met hun nieuwe papa, maar voetballen met hun echte papa is toch leuker, ... Soms vinden kinderen de buurman heel aardig, maar dan begint hij met spelletjes die niet prettig zijn ...Kinderen kunnen met veel geconfronteerd worden. Op sommige dingen moeten ze wellicht worden voorbereid, andere dingen moeten misschien bespreekbaar worden gemaakt . In dit boek staan vijf verhalen voor en over kinderen, verhalen over angst, pesten, dood, echtscheiding en seksueel misbruik. Elk verhaal wordt voorafgegaan door een toelichting voor grote mensen met kort en helder algemene informatie over het onderwerp van het verhaal. Het boek is bedoeld als een hulpmiddel voor volwassenen om deze thema''s met kinderen bespreekbaar te maken. Tegelijk bevorderen dergelijke gesprekken de kwaliteit van de communicatie tussen volwassenen en kinderen, de (opvoedings)relatie ten goede. Het boek is bestemd voor ouders en andere opvoeders, dus ook voor leerkrachten en hulpverleners.

In dit voor iedereen toegankelijke boek komt het hele scala van psychiatrische beelden aan bod: aanpassingsstoornissen, angststoornissen, post-traumatische stoornissen, stemmingstoornissen, schizofrenie, persoonlijkheidsstoornissen, meervoudige persoonlijkheid, dwangziekte enz. Ook specifieke ouderenen kinderpsychiatrie komen ruim aan bod. De visie van de auteurs is vooral gegroeid uit hun eigen groepspraktijk. Ze wordt bepaald door : hechte samenwerking, meer menselijkheid, inzet, blijven zoeken naar eenheid tussen lichaam en geest, evenwicht tussen pillen en praten, tussen psychische, sociale, existentiële, biologische en lichamelijke invalshoeken. Het eerste deel" ging over de diagnose, het nu te verschijnen tweede deel gaat over de behandeling. Mede door de vele levendige getuigenissen wordt alles erg helder voorgesteld.

Arnoud TANGHE, biologisch psychiater, en Paul VANHAEREN, psycholoog-psychotherapeut, coördineren een groepspraktijk in Vlaanderen en in Nederland.