In de logopedische en klinisch linguïstische praktijk heeft menbehoefte aan een volledige testbatterij voor het onderzoek vanalle taalaspecten. In het Nederlands taalgebied zijn reeds enkelewaardevolle tests voorhanden om problemen op vlak vansemantiek, morfologie en syntaxis te onderkennen. Het aanbodom pragmatische vaardigheden en meer specifiek de narratievevaardigheid te evalueren, is eerder beperkt. Nochtans is hetessentieel pragmatiek nauwkeurig te onderzoeken vanwege derelatie met de alledaagse communicatie en in het kader van differentiëlediagnostiek tussen bepaalde vormen van ontwikkelingsstoornissen(Russell, 2007).

Naast het tekort aan genormeerde instrumenten voor narratievevaardigheden, merken we dat er nog geen test beschikbaar isdie de woordvinding analyseert. Woordvinding verwijst naar desnelheid waarmee een woord kan worden opgeroepen uit hetlexicon. De woordenschattests die momenteel gehanteerd wordenin de klinische praktijk, laten niet toe uitspraken te doen overwoordvinding daar er geen tijdslimiet wordt vastgelegd. Tot slotis er nog geen test die kinderen spontaan zinnen laat uiten enwaarbij men rekening dient te houden met de voorkennis van deluisteraar. De Renfrew Taalschalen Nederlandse Aanpassing lijkendeze leemtes te kunnen opvullen.

Evalueren is géén passief gebeuren, het doel is om je project of samenwerking een nieuwe impuls te geven. Actie dus. Dit handboek zet je op een toegankelijke manier op weg.

Evaluatieproces van A tot Z
Het boek doet het evaluatieproces van A tot Z uit de doeken en biedt een kader dat helpt om het overzicht te houden op alle beslissingen die een evaluatie vereist. Het is bedoeld voor iedereen die zijn inspanningen op het vlak van gezondheidsbevordering naar waarde wil schatten. Of dat nu een project, actie, product, samenwerking, interventie of dienstverlening is.

Toegankelijk
Een kwaliteitsvolle evaluatie start met een gefundeerde voorbereiding. Hiervoor worden tools zoals de evaluatiematrix en het RE-AIM-model aangereikt. Je komt ook te weten hoe je meetinstrumenten opstelt. De uitvoering van de evaluatie bevat uitleg over de verzameling, analyse en interpretatie van de gegevens. Maar ook het resultaat van de evaluatie wordt niet vergeten. Hoe gaan we hier nu mee voort? Alle onderdelen van de theorie komen op een toegankelijke manier aan bod met concrete voorbeelden. Dit is een boek om meer en beter te evalueren.

Saidja Steenhuyzen is stafmedewerker wetenschappelijke ondersteuning bij VIGeZ - Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie, met zetel in Brussel.
Veerle Stevens was stafmedewerker bij VIGeZ. Zij is nu adjunct-directeur bij CGG Passant vzw.

Psychoanalyse en verstandelijke beperking vormen een allesbehalve vanzelfsprekend koppel. Ze lijken mekaar zelfs uit te sluiten. Aan die wederzijdse uitsluiting liggen heel wat verschillende theoretische en praktische factoren ten grondslag met ondermeer de van oudsher ambivalente verhouding van pedagogiek en psychoanalyse, het centraal staan van cognitieve processen en leertheoretische concepten in de pedagogiek, de verstandelijke handicap als een organisch gegeven dat niet voor behandeling – zeker niet voor een psychoanalytische behandeling – vatbaar is enz. En toch … in tijden van inclusie blijkt overduidelijk dat een psychoanalytische benadering van verstandelijke handicap wel eens inclusief avant la lettre kan zijn. Die benadering maakt immers concreet werk van haar inclusief adagio: “Niets menselijks is mij vreemd, hoe vreemd die mens ook moge lijken”.

Dit boek zet aan om zelf werk te maken van je verlangen om mensen met een verstandelijke beperking te ondersteunen als volwaardig subject van verlangen, hoe gewoon of ongewoon dat ook gestalte mag krijgen ... al is het luisteren naar fluisteren.

Met bijdragen van Albert Ciccone, Johan De Groef, Karel De Vuyst, Joost Demuynck, Jeroen Donckers, Eline Coolens, Tomas Geyskens, Simone Korff-Sausse, Steve Oosterlinck, Régine Scelles, Stijn Vanheule, Marieke Van Isterdael, Evi Verbeke, Paul Verhaeghe, Rudi Vermote.
Johan De Groef pedagoog en psychoanalyticus, is voormalig algemeen directeur van Zonnelied.
Rudi Vermote is psychiater en psychoanalyticus en hoogleraar aan de KULeuven).

Kinderen die hun ouders mishandelen is een fenomeen dat meer voorkomt dan men zou denken. Veel literatuur en onderzoek bestaat er nog niet over. Dit hoeft niet te verwonderen. Het is een onderwerp dat we niet graag onder ogen zien, gewoon omdat het niet hoort dat kinderen hun ouders op een of andere manier terroriseren en zeker niet dat ze slaan.

De auteur beschrijft deze situaties op een zeer bevattelijke en concrete wijze. Alle aspecten komen aan bod. De rode draad in het boek is Christof, een vader van 45 jaar, die door zijn zoon Dieter, 17 jaar, zowel fysiek, psychologisch, verbaal als financieel wordt mishandeld. Het boek is bestemd voor iedereen die te maken heeft met deze problematiek of er meer over wil weten.

Met voorwoorden van prof. dr. Wim Van den Broeck en prof. em. dr. Ingrid Ponjaert-Kristoffersen, beiden Universiteit Brussel, en prof. dr. Annemie Desoete, Universiteit Gent.

KARL BAERT is master in de pedagogische wetenschappen en in het onderwijsmanagement. Hij is (mede)auteur van diverse uitgaven over leer-, ontwikkelings- en gedragsstoornissen bij kinderen en jongeren.

Als een kind na de echtscheiding geen contact meer wil met een van zijn ouders… Het PAS -Parental Alienation Syndrome of Ouderverstotingssyndroom is een begrip dat ingeburgerd is bijonder meer hulpverleners en juristen die zich met echtscheiding bezighouden. Niettemin wordthet begrip ook bekritiseerd. Het ouderverstotingssyndroom is niet alleen moeilijk te definiëren,het is nog veel moeilijker vast te stellen en te behandelen. Het komt voor bij heel wat vechtscheidingenen mag beschouwd worden als een van de ergste loyaliteitsconflicten en zelfs als een vormvan kindermishandeling.
Hoe kan het ouderverstotingssyndroom worden vastgesteld? Zijn er juridische of psychologischeoplossingen? En omdat de ouders, de ex-partners, veruit het grootste aandeel hebben in hetouderverstotingssyndroom, rijst de vraag of we niet beter spreken van het ex-partnerverstotingssyndroom… Dit boek is geschreven voor hulpverleners, juristen, ouders en allen die temaken hebben met echtscheiding, vechtscheiding en ouderverstoting, en ook voor de grootsteslachtoffers, de kinderen.

In dit derde boek in de reeks Senioren in de maatschappij, staat de samenhang van persoonlijkheid en ouder worden centraal. Het boek geeft informatie over de vorming van de persoonlijkheid in de jeugd en de persoonlijkheidsontwikkeling tijdens de levensloop. In zes hoofdstukken wordt toegewerkt naar de interactie tussen het karakter en veroudering. Speciale aandacht bestaat er voor problemen bij het ouder worden die samenhangen met persoonlijkheidsproblematiek.

De auteurs beschrijven praktijksituaties en recente wetenschappelijke inzichten op dit intrigerende terrein van de psychologie en psychiatrie. Het boek is bestemd voor een breed publiek van geïnteresseerden, maar in het bijzonder voor mensen die werkzaam zijn in de welzijns- en gezondheidszorg voor ouderen.

Drs. G.J.J.A (Noud) Engelen studeerde psychogerontologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij werkte vele jaren als klinisch ouderenpsycholoog in de ambulante geestelijke gezondheidszorg en verrichtte wetenschappelijk onderzoek op het terrein van persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen. Sinds 2001 is hij directeur van Mondriaan Ouderen in Heerlen-Maastricht.
Prof. dr. S.P.J (Bas) van Alphen is als gezondheidszorgpsycholoog en programmaleider werkzaam bij Mondriaan Ouderen in Heerlen-Maastricht. In 2006 promoveerde hij op diagnostische aspecten van persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Sinds 2012 is hij als bijzonder hoogleraar klinische ouderenpsychologie verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel.

Tussen de Vlaamse steden bevinden zich nog wel rurale gebieden, maar dieworden almaar kleiner. De problematiek van de stedelijke ruimte vinden weniet langer enkel in steden, maar ook in de kernen van grotere dorpen. Architectenen urbanisten inspireren zich aan wat elders in de wereld door vedettenen grote bureaus in hun branche wordt gerealiseerd. Stadsmarketing is eenvast gegeven geworden, maar ook dat leidt vaak tot kopieergedrag van anderesteden. Recent raken ook heel wat ‘gewone burgers’ actief betrokken bij allerleistedenbouwkundige projecten, van protestacties tot juridische discussiesdie soms jarenlang aanslepen.

Dit boek reikt ethische handvatten aan die helpen te bepalen of de overheid(vanuit haar politieke overwegingen), de experts (vanuit hun specialistischekennis en met hun rapporten die vaak vol niet te controleren data staan) of debetrokken burgers (vanuit hun eigen ervaringskennis) in een concreet dossierhet gelijk aan hun kant hebben. Ze kunnen helpen voorliggende projecten envoorstellen te evalueren en bij te sturen. In die zin kunnen alle betrokkeneninspiratie opdoen. Daartoe kijkt de auteur van buiten de discipline naar hetfenomeen ‘stedelijke ruimte’. En dit vanuit zijn eigen specialisme: de ethischereflectie. Op zoek naar een antwoord op de vraag wat en hoe de inrichting vanonze stedelijke ruimte (ethisch) verantwoord maakt.

Supporting children when providing services to familiesexperiencing multiple problems:Perspectives and evidence.

Recently, there has been growing interest amongst researchers, practitioners and policy-makers in approaches to understanding and ways of helping parents, children and the communities in which they live to respond to families experiencing multiple problems (FEMPs). There is a strong need for information - both descriptive in terms of the services actually offered directly to children as well as their ability to benefit from the services provided to the whole family, and also evaluative, with a focus on outcomes. Motivated by the need for practice-oriented knowledge this special issue was prepared.
The contributions have been divided into two parts; the first part focusing on perspectives on helping these families with special attention to the position and the interests of children; the second part covering empirical research on intervention programmes for FEMPs that support them in coping with daily struggles and challenges, and helping them to prevent unnecessary out-of-home placement of a child.

De indruk bestaat dat het gebruik van buitenschoolse hulp de voorbije jaren is gestegen.Dat de buitenschoolse hulp zo’n groot ‘succes’ kent, lijkt moeilijk te rijmenmet de inspanningen om het zorgaanbod op school te versterken. In opdracht vande Vlaamse overheid werd een grootschalig onderzoek opgezet met als doel de bestaandepraktijken inzake buitenschoolse hulp in kaart te brengen. Niet alleen bestudeerdende onderzoekers de omvang en aard van de buitenschoolse hulp, ookde rol en motieven van centrale actoren – zoals ouders, zorgverantwoordelijken enCLB-medewerkers – in het besluitvormingsproces werden onder de loep genomen,evenals de communicatie en afstemming tussen de buitenschoolse hulp en de zorgop school. Ten slotte zochten de onderzoekers naar factoren die de verschillen inhet gebruik van buitenschoolse hulp kunnen verklaren. Ze gingen het effect na vankenmerken van zorg op school en andere schoolkenmerken en onderzochten ookhet effect van kind-, SES- en migratiegerelateerde kenmerken op het gebruik vanbuitenschoolse hulp.
De reflecties aangaande de bevindingen uit deze studie kaderen de auteurs binnendrie centrale invalshoeken: (1) het model van geïntegreerde zorg op school en hetidee van het zorg- of ondersteuningscontinuüm, (2) de beweging naar medicaliseringvan de hulpverlening en (3) het maatschappelijk perspectief van het in standhoudenen vergroten van sociale ongelijkheid van onderwijskansen.

Jongeren hebben op hun weg naar volwassenheid informatiebehoeften en problemendie duidelijk verschillen van die van volwassenen. Deze specifieke behoefte wordt beïnvloeddoor de psychische en lichamelijke ontwikkeling van jongeren. De noodzakelijkeinformatie houdt verband met hun dagelijkse levenssituaties, om zich te oriënteren inhun leefwereld of keuzes te maken of om problemen op te lossen. In talrijke sectoren,die op grond van hun functie direct contact hebben met jongeren, zoals jeugdwerk,jeugdhulpverlening, bibliotheken, onderwijs enz. bestaat reeds lang aandacht voordeze informatie- en hulpvragen van kinderen en jongeren. Maar dit is vaak op eenimpliciete wijze.

In dit eerste handboek in het Nederlandse taalgebied worden alle aspecten van het jongereninformatie-en -advieswerk behandeld. Het focust op de doelgroep, de motiveringen,de diagnostiek en de hulpverleningsprincipes en -methodes van deze werkvormin Nederland en Vlaanderen. De auteurs behandelen de ontwikkelingen en diversevisies op dit gebied, systematisch, geïntegreerd en allesomvattend. Het boek besteedtniet alleen aandacht aan de actuele praktijk, maar ook aan de evolutie van de jongereninformatieen adviesfunctie en aan mogelijke toekomstige ontwikkelingen. Het isbestemd voor iedereen die, als professional of vrijwilliger, betrokken is bij jongereninformatieen -advies.

Van oudsher wordt de mens geboeid door het fenomeen ‘horen’ en in het bijzonderhet slecht of helemaal niet kunnen horen. De term audiologie refereertdan ook aan die tak van de medische wetenschappen die zich bezig houdt metde studie van het auditief stelsel in de breedst mogelijke zin. Een belangrijk aspectvan de audiologie is het evalueren en het kwantificeren van het gehoor: de audiometrie.Omdat de moderne geneeskunde voorziet in een adequate behandeling voorelk soort gehoorverlies, tot en met de totale doofheid, kan het belang van het correctkwantificeren van dit gehoorverlies niet genoeg benadrukt worden.
Dit boek bespreekt systematisch en overzichtelijk de meest courante audiometrischetests, van eenvoudige gehoordrempelbepalingen tot meer geavanceerde onderzoeken,zoals: elektrocochleografie, geëvokeerde hersenstampotentialen (BERA),oto-akoestische emissies en steady state auditief geëvokeerde responsen (A.S.S.R.).Het schenkt ook aandacht aan screeningstechnieken, dit in het kader van de vroegtijdigeopsporing van gehoorstoornissen bij pasgeborenen en jonge kinderen. Er isook een hoofdstuk gewijd aan de evaluatie van oorsuizingen of tinnitus, een zeeractuele topic.
Deze publicatie richt zich tot iedereen die begaan is met het gehoor en de evaluatieervan: artsen, logopedisten, audiologen, N.K.O.-verpleegkundigen en andere paramedischeberoepen.