In dit boek wordt de werking van het btw-stelsel geanalyseerd en uitgelegd met bijzondere aandacht voor de structurele kwetsbaarheden die deze belasting kent. De btw is een indirecte bestedingsbelasting die in de praktijk fraudegevoelig blijkt te zijn. Het is niet het verbruik dat belast wordt maar de financiële besteding die later verbruik mogelijk maakt.

In een goed functionerende markt worden prijzen bepaald door vraag en aanbod, en vormt btw noch een kost, noch een bron van inkomsten voor de marktdeelnemers die geen eindconsument zijn. Hierdoor kunnen bedrijven hun concurrentiepositie enkel versterken via legitieme strategieën zoals efficiëntere productie of andere kostenreductie. In het geval van een btw-carrousel zien fraudeurs echter de aangerekende btw als een directe inkomstenbron. Hierdoor zijn zij in staat goederen en diensten onder de marktprijs aan te bieden, wat voor eerlijke bedrijven concurrentieverstoring betekent. Deze vorm van oneerlijke concurrentie verstoort de prijsvorming en leidt tot een inefficiënte allocatie van middelen.

Dit ondermijnt niet alleen innovatie en duurzame groei, maar tast ook het vertrouwen van investeerders en consumenten in de integriteit van de marktwerking aan.

Btw-fraude en carrouselfraude in het bijzonder leidt dus tot ernstige marktverstoringen. In markten met perfecte concurrentie ondermijnt het de prijsvorming en verdringt het bonafide bedrijven. In markten met monopolistische concurrentie smoort de fraude de productdifferentiatie en innovatie in de kiem en in oligopolies versterkt het de kartelvorming. Op macro-economisch niveau tast dit het vertrouwen in de marktwerking en instellingen aan en leidt het tot een inefficiënte allocatie van middelen. Fraude leidt niet alleen tot minder inkomsten maar de bestrijding ervan kost ook enorm veel geld dat beter kan worden besteed.

Goed functionerende instellingen, efficiënte grensoverschrijdende samenwerking en een doordacht fraudebeleid zijn dan cruciaal om de integriteit van het Europese economische systeem te vrijwaren. Dit boek tracht dan ook een praktisch instrument te zijn voor efficiente beleidsvoering.

Henri De Clercq behaalde een master Burgerlijk Ingenieur Computerwetenschappen en een master in de Bedrijfseconomie, beide aan de Universiteit Gent. Dankzij deze multidisciplinaire achtergrond en zijn passie voor misdaadbestrijding biedt hij een frisse blik en heldere analyse van de behandelde problematiek. Dit werk markeert zijn debuut als auteur.

Stefan Ruysschaert is econoom en actuaris en doceert het vak btw aan de faculteit Economische Wetenschappen van de UGent. Hij is ook gastdocent aan de Fiscale Hogeschool (Odisee). Daarnaast is ook o.a. redactielid van Taxwin BTW. Hij is voorzitter van de examencommissie van ITAA en lid van de deliberatiecommissie. Kenmerkend voor zijn boeken en artikelen is de heldere analyse van de btw-vraagstukken.

Sinds de economisch-financiële crisis van 2008-2009 is de rol van de grote centrale banken in de economie veel belangrijker geworden. Door ultralage tot negatieve rentevoeten toe te passen en hun balans te gebruiken als instrument van monetair beleid, hebben ze niet alleen nieuwe monetaire krijtlijnen getrokken, maar tevens brede maatschappelijke ontwikkelingen bevorderd zoals groeiende inkomens- en vermogensongelijkheid en de financialisering van de economie. Tegelijkertijd heeft de tot midden 2022 sterk expansieve monetaire politiek niet geleid tot de bedoelde macro-economische resultaten, bijvoorbeeld inzake prijsstabiliteit.

Over de activiteiten van de grote centrale banken wordt veel gepubliceerd. Maar dit zijn voor het overgrote deel geschriften die zich richten op deelaspecten van de werking van centrale banken, vaak met een econometrische inslag. Meer veralgemenende boekwerken die een gestructureerd overzicht geven van het ontstaan en de werking van de grote centrale banken, zijn zeldzaam. Dit boek wil die lacune helpen opvullen. Vertrekkend van een kort historisch overzicht, schetst het de internationale monetaire scène en gaat het na hoe centrale banken zijn kunnen uitgroeien tot de bepalende instellingen die ze vandaag zijn. Voor de ECB, de Bank of England, de Bank of Japan, de Fed en de Swiss National Bank worden oprichting, structuur en werking onderzocht. Nadien volgen synthese, een kritische analyse en besluiten.

Mark Scholliers (°1951) is doctor in de toegepaste economische wetenschappen (UGent). Dit boek is de geactualiseerde versie (april 2025) van het doctorale proefschrift dat hij over dit onderwerp schreef. Na een gemengde loopbaan in de private sector en als partner in een bedrijf dat zich toelegde op macro-economisch onderzoek, publiceerde hij artikelen en boeken over centrale banken, beleggen en de pensioensproblematiek (partime samen met prof. Herman Matthijs en prof. em. Jef Vuchelen). In zijn vrije tijd schrijft hij financiële thrillers.