This book was inspired by the strongly increasing cross-fertilization between anthropological research and tourism studies. It provides a rich and comprehensive overview of key topics within contemporary international research related to the anthropology of tourism, including theoretical and methodological issues, field studies, ethnographic museum policy and the anthropological contributions to tourism policy research and cultural tourism studies.

These contents make the book suitable for researchers, lecturers and students in the fields of anthropology and tourism, as well as for policymakers and practitioners working in the culture and museum sectors, the tourism industry and government service. Thanks to the special attention the editors paid to unlocking the texts for interested laymen, culture seekers and travel lovers will also appreciate the wealth of observations, descriptions and analyses that will undoubtedly broaden their outlook on people and places around the globe.

Wil Munsters is professor of Tourism and Culture and director of the Research Centre for Tourism and Culture at Zuyd University of Applied Sciences (the Netherlands).

Marjan Melkert is a researcher at the Research Centre for Tourism and Culture and a senior lecturer at the Academy of Fine Arts and Design at Zuyd University of Applied Sciences.

Bij de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking komen emancipatie, zelfbepaling en andere burgerschapsmodellen almaar meer aan bod. Iedereen is in de weer om deze mensen een plaats te geven met volwaardige rechten en plichten. Zeker hulpverleners proberen dit dagelijks in de praktijk te zetten. Deze paradigmaverschuiving heeft alle actoren in de social profit in het burgerschapsmodel gekatapulteerd. Cliënten voelen zich niet alleen geëmancipeerd, maar ook soms eenzaam, geïsoleerd en onveilig. Iedereen, ook de samenleving in haar geheel, is op zoek naar houvast.
In het spanningsveld tussen zelfbeschikking van de cliënt en de verantwoordelijkheid als hulpverlener heeft de auteur het EMK – Emancipatorisch Methodisch Kader ontwikkeld, dat niet alleen kansen tot zelfontplooiing voor de cliënten garandeert, maar ook veiligheid voor hem en zijn begeleiders. Het EMK beschrijft het emancipatieproces in een relationeel, instrumenteel, evaluatief en strategisch kader, rijkelijk geïllustreerd met praktijksituaties. Het boek is bestemd voor alle betrokkenen in de social profit.

Karel De Corte studeerde psychologische en pedagogische hulpverlening, richting orthopedagogiek aan de Universiteit Gent. Hij is verbonden aan Den Dries in Evergem, een centrum dat volwassenen met verstandelijke beperkingen woonondersteuning biedt. Daarnaast geeft hij training en vorming over gentle teaching, downsyndroom en het burgerschapsparadigma.

Wat houdt de opdracht van de sportverzorger precies in? Wat zijn de objectief vast te stellen voordelen van massage en de fysiologische efficiëntie de vele soorten rekking en stretching? Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over taping- en bandagetechnieken. Zijn sportverzorger en atleet wel altijd goed geïnformeerd over de producten die ze gebruiken?

Dit boek toetst tal van beweringen en handelingen die vaak niet juist of zelfs inefficiënt zijn, maar uit gewoonte, commerciële overwegingen of om een of andere reden voor waarheid worden aangenomen. Dit lijkt controversieel, maar het is nodig dat zowel verzorgers als atleten en alle andere begeleiders binnen de sport goed nadenken over hun handelen en het toetsen aan wetenschappelijk onderzoek. Dat is precies wat de auteur in zijn boek doet. Wat heeft hij geleerd uit zijn jarenlange praktijkervaring en wat zegt de wetenschap hierover?

Bart Willockx is kinesitherapeut en zelfstandig sportverzorger. Hij is tevens leerkracht fitness- en sportclubbegeleiding en geeft fysiologie en paramedische vakken aan het KTA Campus Wemmel. Daarnaast is hij docent 'sportverzorger' en 'wielerverzorger' bij Syntra (Sint-Niklaas, Aalst, Ukkel, Hasselt).

Onze maatschappij streeft steeds meer naar een efficiënte, hoogstaande gezondheidszorg die betaalbaar blijft voor iedereen. Dit is een mooie evolutie, maar daar staat een verantwoordelijkheid tegenover. Een verantwoordelijkheid die in de toekomst niet alleen de overheid zal treffen, maar ook de zorgverleners en zeker de patiënten. In dit boek tonen zorgverleners aan hoe zij hun verantwoordelijkheid willen opnemen in de evolutie naar meer kwalitatieve en betaalbare zorg bij personen met een degeneratieve aandoening, in het bijzonder de parkinsonismesyndromen.

Als de zorgverleners dezelfde doelen en werkwijzen voor ogen hebben, zal de revalidatie gerichter verlopen en tijdig kunnen bijgestuurd worden, waardoor de efficiëntie van de zorgverlening verhoogt en de levenskwaliteit van de patiënt verbetert. De invoering van een interdisciplinair preventiebeleid is een eerste aanzet om het aantal ziekenhuisopnames terug te dringen. Dit boek hoopt elke professionele zorgverlener te inspireren om zowel mono- als interdisciplinair de zorg voor personen met een parkinsonismesyndroom vooruit te helpen.

Miet De Letter is master in de Logopedische en Audiologische Wetenschappen en doctor in de Sociale Gezondheidswetenschappen. Ze is verbonden aan de Vakgroep Spraak-, Taal en Gehoorwetenschappen van de Universiteit Gent en aan de dienst Neurologie van het Universitair Ziekenhuis Gent. Sinds 2012 is ze voorzitter van Parkinson Zorgwijzer Vlaanderen.

Marijke Miatton is master in de Psychologie en doctor in de Medische Wetenschappen. Ze is verbonden aan de dienst Neurologie van het Universitair Ziekenhuis Gent, en aan het Laboratorium voor Experimentele en Klinische Neurofysiologie, neurobiologie en neuropsychologie (lken-3). Sinds 2012 is ze penningmeester van Parkinson Zorgwijzer Vlaanderen.

De wetenschappelijke kennis en praktische benadering van de ondersteuning van personen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen ((Z)EVMB) vormt de inhoud van deze uitgave.

Het boek is tot stand gekomen naar aanleiding van het afscheid in oktober 2014 van Carla Vlaskamp als hoogleraar Orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen met als leeropdracht Orthopedagogiek, in het bijzonder met betrekking tot opvoeding en ondersteuning van personen met ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen. De bundel van bijdragen is in de eerste plaats een blijk van waardering voor het werk van Carla Vlaskamp. Maar het betreft ook een studieboek dat een overzicht geeft van de wetenschappelijke stand van zaken rondom de ondersteuning van personen met (Z)EVMB.

De lezer zal zich een goed beeld kunnen vormen over de grote invloed van het werk van Carla Vlaskamp als onderzoeker en docent op het beschreven vakgebied, samen met haar team.

De leden van het redactieteam zijn allen collegae van Carla Vlaskamp.

Over senioren horen we gelukkig tal van optimistische, zelfs vrolijke berichten. En inderdaad, vandaag genieten vele ouderen van een gelukkige en wijze tweede levenshelft. Helaas is dit niet voor iedereen weggelegd. De ouderdom heeft ook zijn onmiskenbaar minder fraaie kanten: het overlijden van een geliefde, onzekerheid en angst, gezondheidsproblemen, depressieve klachten, moeilijk oplosbare familiale conflicten; sommigen worden getroffen door dementie. Dan heeft men troost nodig. Vanuit de dichte omgeving, maar vaak ook vanuit de professionele hulpverlener.
Dit boek belicht het wel en wee van de ouderdom. Ook komen zowel de bezorgdheden van de familie als de uitdagingen voor de professionele hulpverlener bij het begeleiden van ouderen aan bod. Met deze uitgave als eerste wordt een nieuwe serie begonnen: Senioren in de maatschappij.

Luc Van de Ven, klinisch ouderenpsycholoog, is verbonden aan de Dienst Ouderenpsychiatrie van het Universitair Psychiatrisch Centrum van de KU Leuven. Hij begeleidt ouderen met psychische problemen en hun families. Daarnaast geeft hij opleidingen aan professionele hulpverleners. Hij is ook coördinator van de serie Senioren in de maatschappij.

Voor het diagnosticeren en behandelen van dyslexie wordt een protocol gevolgd dat in 2006 is ingesteld. Sinds die tijd zijn er veel nieuwe inzichten ten aanzien van de onderkenning en behandeling van dyslexie opgedaan. Bovendien is er in het klinisch veld ruime ervaring verkregen met het werken aan de hand van het genoemde protocol. De positieve en negatieve effecten beginnen zich af te tekenen, zodat het protocol op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten en ervaringen vanuit de praktijk tegen het licht kan worden gehouden in het perspectief van optimalisering.
In dit boek staat daarom de vraag centraal of, en zo ja op welke wijze, het protocol toe is aan een update. Met andere woorden: moet er een versie 2.0 komen van het protocol voor diagnose en behandeling van dyslexie? In dit boek wordt deze vraag ingeleid door allereerst de inhoud van het huidige protocol samen te vatten en vervolgens nieuwe wetenschappelijke inzichten omtrent de etiologie, het diagnosticeren en behandelen van dyslexie en ervaringsgegevens vanuit de praktijk te belichten. Van daaruit worden de contouren van een follow-up versie van het protocol geschetst.

Ludo Verhoeven is hoogleraar Pedagogische Wetenschappen aan de Radboud Universiteit Nijmegen en directeur van het Expertisecentrum Nederlands in Nijmegen.
Peter de Jong is hoogleraar Onderwijsleerprocessen en Onderwijsleerproblemen aan de Universiteit van Amsterdam.
Frank Wijnen is hoogleraar Psycholinguïstiek aan de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht.

Om allerlei redenen komen sommige mensen terecht in een residentiële voorziening of een ‘instelling’. Er zijn residentiële voorzieningen die voor mensen zorgen die daartoe zelf niet in staat zijn, zoals instellingen voor jongeren en psychiatrische inrichtingen, en voorzieningen die veeleer gericht zijn op de bescherming van de gemeenschap, zoals gevangenissen. De diversiteit aan residentiële voorzieningen is dus groot. De laatste decennia heeft zich bovendien een proces van vermaatschappelijking van de zorg doorgezet. Het model van een residentiële voorziening wordt daarbij meer en meer verlaten ten voordele van een zorgmodel dat het zelfstandig wonen centraal stelt.

De oversteek naar een zelfstandige woonsituatie loopt echter niet altijd van een leien dakje. Hoewel de meeste residentiële voorzieningen een duidelijk vooruitzicht bieden naar een leven buiten de muren, blijkt het zelfstandig wonen voor vele instellingverlaters geen evidentie.

De zoektocht naar een degelijke en betaalbare woning voor mensen die een instelling verlaten, staat centraal in dit boek. Hoe bereikbaar is de woningmarkt voor hen? Welke begeleidingspraktijken bestaan er om ze op een zelfstandige woonsituatie voor te bereiden? En welke institutionele belemmeringen zijn er? Door casestudies hebben de auteurs het zoek- en begeleidingsproces van drie groepen in beeld gebracht: jongeren die de bijzondere jeugdzorg verlaten, gedetineerden die in vrijheid gesteld worden en psychiatrische patiënten die uit een instelling ontslagen worden.

Pascal De Decker (socioloog, ruimtelijk planner en doctor in de Politieke en Sociale wetenschappen), Bruno Meeus (doctor in de Geografie), Isabelle Pannecoucke (sociologe en doctor in de Politieke en Sociale Wetenschappen) en Jana Verstraete (agoge en sociologe) zijn verbonden aan de onderzoekgroep HaUS – Housing and Urban Studies – van de Faculteit Architectuur, KU Leuven. Pascal De Decker en Isabelle Pannecoucke zijn tevens verbonden aan Universiteit Gent.

Prijs vanaf 5 ex.: € 5,=

Elk jaar zetten duizenden leraren hun eerste stappen in onderwijs. Binnen de vijf jaar verlaten vele startende leraren definitief het onderwijs. Het betreft helaas vaak degelijke en gemotiveerde leraren die het om uiteenlopende redenen voor bekeken houden.

Het beroep van leraar wordt dan ook hoe langer hoe complexer. Een uitgebreid coachingtraject voor alle beginnende leraren is beslist noodzakelijk. Het Spiegelschrift is een meerwaarde voor dit traject. Het biedt reflectie-opdrachten aan als aanzet tot een echt gesprek tussen de mentor en de beginnende leraar. De oefeningen helpen stil te staan bij de taken en gevoelens van de leraar, het omgaan met collega’s en de schoolcultuur. Dit alles op maat van en met respect voor de behoeften van de beginnende leraar, de school en de mentor-coach.

De oefeningen zijn niet enkel gericht op het groeiproces van de beginnende leraar, maar bieden de kans om alles in ‘spiegelschrift’ te bekijken. Dit zet de mentor-coach en de school aan tot verbreding.

In een apart uitgegeven ‘Handleiding’ staat hoe met het Spiegelschrift kan worden gewerkt.

Lies Belmans is theologe en filosofe. Ze is godsdienstleraar aan het Sint-Dimpnacollege in Geel.
An Luyten is psychologe. Ze geeft opvoedkunde in het technisch en beroepsonderwijs en ze is mentor-coach voor beginnende leraren bij Ursulinen Mechelen.

Het aanleren van de spelling gebeurt vaak met veel talige instructie. Voor mensen met dyslexie is dit een moeilijke weg om informatie te verwerken. In deze Module – een spellingsmethode – worden muziek, beweging en visualisatie ingezet bij het leren. De basisregels voor de spelling – ook de werkwoordspelling – worden beeldend en via algoritmes in logische stappen aangeleerd. Het beeldend vermogen van de rechterhersenhelft wordt hiermee verbonden met de logica en de verbale vermogens van de linkerhersenhelft. Zo kunnen ook kinderen en (jong)volwassenen met dyslexie zich de spellingregels eigen maken en zo wordt spelling leuk.

Deze aanpak is al werkend met ernstig dyslectische kinderen ontstaan. Steeds weer bleek dat het op deze manier werken met de spelling ook een flinke ondersteuning is voor het lezen. Zo heeft de methode een grote toegevoegde waarde in de strijd tegen laaggeletterdheid.

Deze module kan naast alle andere spellingmethodes gebruikt worden en is geschikt voor alle niveaus van basisonderwijs tot hoger onderwijs, zeker ook voor studenten aan lerarenopleidingen.

Ook aan ouders die hun dyslectische kind willen ondersteunen, biedt de module heldere handvatten.

Irene Besnard-van Baaren gaf les in het basisonderwijs en vervolgens op een mytylschool, verbonden aan een Revalidatiecentrum. In 1970 begon zij een eigen praktijk in Delft in samenwerking met het toenmalige MOB. Ze trok naar Nigeria, waar ze het initiatief nam voor een kleuterschool, die uitgroeide tot een basisschool. In 1979 begon zij haar loopbaan bij een schoolbegeleidingsdienst in Rotterdam en daarnaast startte zij in 1984 met een collega een praktijk voor onderzoek en begeleiding van kinderen met dyslexie.

Les soins palliatifs, la maladie et la mort sont des thèmes percutants et délicats. Qu’est-ce qui est possible aujourd’hui, comment faire dans le futur et comment apprécier le moment présent et le futur, même s’il reste peu de perspectives? Le livre d’images ‘Et maintenant?’ peut être utilisé auprès des enfants et des adultes pour expliquer des thèmes comme la maladie incurable, les soins palliatifs et la mort.
Le livre de travaux pratiques a été conçu comme un outil de travail à utiliser avec le livre d’images. Il peut permettre de dialoguer sur la maladie et le processus qu’elle entraîne. On peut ensuite utiliser le livre de travaux pratiques pour enregistrer (écrire, dessiner, coller des photos, etc.) – seul ou avec l’aide de quelqu’un– les sentiments, opinions, réflexions, questions, souhaits et remarques qui émergent en travaillant avec le livre d’images. Le livre de travaux pratiques est destiné aux personnes qui ont une maladie grave et incurable. Nous pensons aux enfants, aux adultes avec une déficience intellectuelle, aux personnes avec une maladie psychique, mais aussi aux personnes qui ont simplement envie de tenir un journal de bord, d’y dessiner et écrire. Le dernier livre d’une vie mérite qualité et beauté. C’est pour cette raison que nous avons opté pour un livre de travaux pratiques soigné: un livre solide de bonne qualité qui devient, après la mort, un livre de souvenirs pour les proches, agréable à feuilleter.
Le livre d’images et le livre de travaux pratiques sont accompagnés par le guide d’utilisation. Il contient des informations générales sur la maladie incurable, les soins palliatifs et le handicap mental ainsi que des propositions concrètes pour utiliser le livre d’images.

En collaboration avec Prof. Dr. Geert Van Hove, Le centre de formation Vonx (KONEKT) et les plates-formes de soins palliatifs de la Flandre-Orientale et l’arrondissement de Louvain.
Ce projet a pu être réalisé grâce au soutien du Fond de soutien Marguerite-Marie Delacroix.

Les soins palliatifs, la maladie et la mort sont des thèmes percutants et délicats. Qu’est-ce qui est possible aujourd’hui, comment faire dans le futur et comment apprécier le moment présent et le futur, même s’il reste peu de perspectives? Le livre d’images ‘Et maintenant?’ peut être utilisé auprès des enfants et des adultes pour expliquer des thèmes comme la maladie incurable, les soins palliatifs et la mort.
Le livre de travaux pratiques a été conçu comme un outil de travail à utiliser avec le livre d’images. Il peut permettre de dialoguer sur la maladie et le processus qu’elle entraîne. On peut ensuite utiliser le livre de travaux pratiques pour enregistrer (écrire, dessiner, coller des photos, etc.) – seul ou avec l’aide de quelqu’un– les sentiments, opinions, réflexions, questions, souhaits et remarques qui émergent en travaillant avec le livre d’images. Le livre de travaux pratiques est destiné aux personnes qui ont une maladie grave et incurable. Nous pensons aux enfants, aux adultes avec une déficience intellectuelle, aux personnes avec une maladie psychique, mais aussi aux personnes qui ont simplement envie de tenir un journal de bord, d’y dessiner et écrire. Le dernier livre d’une vie mérite qualité et beauté. C’est pour cette raison que nous avons opté pour un livre de travaux pratiques soigné: un livre solide de bonne qualité qui devient, après la mort, un livre de souvenirs pour les proches, agréable à feuilleter.
Le livre d’images et le livre de travaux pratiques sont accompagnés par le guide d’utilisation. Il contient des informations générales sur la maladie incurable, les soins palliatifs et le handicap mental ainsi que des propositions concrètes pour utiliser le livre d’images.

En collaboration avec Prof. Dr. Geert Van Hove, Le centre de formation Vonx (KONEKT) et les plates-formes de soins palliatifs de la Flandre-Orientale et l’arrondissement de Louvain.
Ce projet a pu être réalisé grâce au soutien du Fond de soutien Marguerite-Marie Delacroix.