Van Kierkegaard tot Monty Python. Psychoanalyse en Humor (Reeks: Psychoanalyse en Cultuur Nr. 16)
‘Het woord alleen al, humor’, aldus de grinnikende figuur uit de cartoon van Gummbah op de voorkant van deze bundel. In contactadvertenties wordt maar al te vaak een partner met een (goed) ‘gevoel voor humor’ gezocht, alsof vanzelfsprekend is wat we onder humor verstaan. Doorgaans wordt bedoeld dat men iemand zoekt met wie te lachen valt, maar is humor niet ook, zoals de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer beweerde, ‘achter scherts verscholen ernst’? Vertrekkend vanuit Sigmund Freuds studie De grap en zijn relatie tot het onbewuste uit 1905 verkent deze bundel de complexiteit van humor met aandacht voor een keur aan wijsgeren, cultuurhistorici en cabaretiers.
Annette van der Elst bespreekt het ironie-begrip van de filosoof Søren Kierkegaard, Léon Hanssen belicht het werk van Johan Huizinga, Marc De Kesel zet via Kant, Bataille en Freud het denken van Jacques Lacan uiteen, Giselinde Kuipers adresseert de retoriek van (rechtse) politici, Ivo Nieuwenhuis schetst een reeks humorschandalen in Nederland, Yasco Horsman analyseert het polymorf perverse van stripfiguren, Mette Gieskes ontleedt de theatrale performances van Moniek Toebosch, Wouter Hessels neemt met het nazisme spottende filmkomedies onder de loep. Sjef Houppermans maakt een onderscheid tussen Noord-Nederlandse en Zuid-Nederlandse humor én biedt een overzicht van allerlei soorten lachen bij Marcel Proust. Peter Verstraten overdenkt de ludiek ‘onlogische logica’ van Theo Maassen, Jiskefet en Gummbah, alsmede het absurdistische van Monty Python.
Van Kierkegaard tot Monty Python. Psychoanalyse en Humor (Reeks: Psychoanalyse en Cultuur Nr. 16)
‘Het woord alleen al, humor’, aldus de grinnikende figuur uit de cartoon van Gummbah op de voorkant van deze bundel. In contactadvertenties wordt maar al te vaak een partner met een (goed) ‘gevoel voor humor’ gezocht, alsof vanzelfsprekend is wat we onder humor verstaan. Doorgaans wordt bedoeld dat men iemand zoekt met wie te lachen valt, maar is humor niet ook, zoals de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer beweerde, ‘achter scherts verscholen ernst’? Vertrekkend vanuit Sigmund Freuds studie De grap en zijn relatie tot het onbewuste uit 1905 verkent deze bundel de complexiteit van humor met aandacht voor een keur aan wijsgeren, cultuurhistorici en cabaretiers.
Annette van der Elst bespreekt het ironie-begrip van de filosoof Søren Kierkegaard, Léon Hanssen belicht het werk van Johan Huizinga, Marc De Kesel zet via Kant, Bataille en Freud het denken van Jacques Lacan uiteen, Giselinde Kuipers adresseert de retoriek van (rechtse) politici, Ivo Nieuwenhuis schetst een reeks humorschandalen in Nederland, Yasco Horsman analyseert het polymorf perverse van stripfiguren, Mette Gieskes ontleedt de theatrale performances van Moniek Toebosch, Wouter Hessels neemt met het nazisme spottende filmkomedies onder de loep. Sjef Houppermans maakt een onderscheid tussen Noord-Nederlandse en Zuid-Nederlandse humor én biedt een overzicht van allerlei soorten lachen bij Marcel Proust. Peter Verstraten overdenkt de ludiek ‘onlogische logica’ van Theo Maassen, Jiskefet en Gummbah, alsmede het absurdistische van Monty Python.
Ziek van verlangen – Mystiek & psychoanalyse (Reeks: Psychoanalyse en Cultuur Nr. 15)
Ziek van verlangen: een bundel met essays van Marc De Kesel, Jan Cambien, Jos de Kroon, Veerle Fraeters, Lieven De Maeyer, Herman Westerink, Erwin Mortier, Bart Vieveen, Janneke van der Leest, Sjef Houppermans, Peter Verstraten en Sander Vloebergs.
Ziek van verlangen – Mystiek & psychoanalyse (Reeks: Psychoanalyse en Cultuur Nr. 15)
Ziek van verlangen: een bundel met essays van Marc De Kesel, Jan Cambien, Jos de Kroon, Veerle Fraeters, Lieven De Maeyer, Herman Westerink, Erwin Mortier, Bart Vieveen, Janneke van der Leest, Sjef Houppermans, Peter Verstraten en Sander Vloebergs.
Narcissus revisited. Van Shelley tot Fleabag (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 14)
Met bijdragen van Janneke van der Leest, Marc De Kesel, Peter Verstraten, Marc Hebbrecht, Frans Schalkwijk, Sjef Houppermans, Ptolemaeus Sirks, Jacob Henselmans en Ruud Welten.
Deze uitgave is het werk van de Vlaams-Nederlandse Stichting Psychoanalyse & Cultuur.
Sjef Houppermans is als gastonderzoeker verbonden aan Lucas. Hij combineert stilistische, filosofische en psychoanalytische vertrekpunten in zijn onderzoek. Hij publiceerde studies over onder anderen Proust, Beckett, Simon, Roussel en Robbe-Grillet.
Peter Verstraten is opleidingsvoorzitter Film- en Literatuurwetenschap in Leiden. Hij publiceerde o.m. Dutch Post-war Fiction Film through a Lens of Psychoanalysis (Amsterdam University Press, 2021), Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction Film (Amsterdam University Press, 2016) en Film Narratology (University of Toronto Press, 2009).
Marc De Kesel, filosoof, is als bijzonder hoogleraar verbonden aan de Radboud Universiteit en het Titus Brandsma Instituut, beide in Nijmegen. Vanuit filosofisch perspectief doet hij aan onderzoek in domeinen als religie- en mystiektheorie, holocaustreceptie, lacaniaanse theorie en kunst- & cultuurkritiek. Recent verscheen van hem Het Münchhausenparadigma. Waarom Freud en Lacan ertoe doen (Nijmegen: Vantilt, 2019) en Ik God & mezelf. Mystiek als deconstructie (Amsterdam: Sjibbolet, 2021).
Narcissus revisited. Van Shelley tot Fleabag (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 14)
Met bijdragen van Janneke van der Leest, Marc De Kesel, Peter Verstraten, Marc Hebbrecht, Frans Schalkwijk, Sjef Houppermans, Ptolemaeus Sirks, Jacob Henselmans en Ruud Welten.
Deze uitgave is het werk van de Vlaams-Nederlandse Stichting Psychoanalyse & Cultuur.
Sjef Houppermans is als gastonderzoeker verbonden aan Lucas. Hij combineert stilistische, filosofische en psychoanalytische vertrekpunten in zijn onderzoek. Hij publiceerde studies over onder anderen Proust, Beckett, Simon, Roussel en Robbe-Grillet.
Peter Verstraten is opleidingsvoorzitter Film- en Literatuurwetenschap in Leiden. Hij publiceerde o.m. Dutch Post-war Fiction Film through a Lens of Psychoanalysis (Amsterdam University Press, 2021), Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction Film (Amsterdam University Press, 2016) en Film Narratology (University of Toronto Press, 2009).
Marc De Kesel, filosoof, is als bijzonder hoogleraar verbonden aan de Radboud Universiteit en het Titus Brandsma Instituut, beide in Nijmegen. Vanuit filosofisch perspectief doet hij aan onderzoek in domeinen als religie- en mystiektheorie, holocaustreceptie, lacaniaanse theorie en kunst- & cultuurkritiek. Recent verscheen van hem Het Münchhausenparadigma. Waarom Freud en Lacan ertoe doen (Nijmegen: Vantilt, 2019) en Ik God & mezelf. Mystiek als deconstructie (Amsterdam: Sjibbolet, 2021).
De tijd hangt uit zijn naad. Hamlet en de psychoanalyse (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 13)
Met bijdragen van Jan Frans van Dijkhuizen, Annelies van Hees, Yasco Horsman, Sjef Houppermans, Marc De Kesel, Jos de Kroon, Peter Verstraten, Bart Vieveen.
Peter Verstraten is voorzitter van de opleiding Film- en Literatuur wetenschap aan de Universiteit Leiden. Zijn meest recente studie is Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction Film. Sjef Houppermans is voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur; hij is als onderzoeker verbonden aan de Universiteit Leiden.
De tijd hangt uit zijn naad. Hamlet en de psychoanalyse (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 13)
Met bijdragen van Jan Frans van Dijkhuizen, Annelies van Hees, Yasco Horsman, Sjef Houppermans, Marc De Kesel, Jos de Kroon, Peter Verstraten, Bart Vieveen.
Peter Verstraten is voorzitter van de opleiding Film- en Literatuur wetenschap aan de Universiteit Leiden. Zijn meest recente studie is Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction Film. Sjef Houppermans is voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur; hij is als onderzoeker verbonden aan de Universiteit Leiden.
Wonen op drift. (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 11)
Hoe kan de externe ruimte de interne ruimte ten goede komen en meer vorm geven aan het affectieve, erotische leven? Of ook: hoe kan architectuur het spreken in de psychoanalytische ruimte meer vorm geven? Psychoanalyse en architectuur: een ‘liaison’ die nodig opnieuw onder de aandacht moet?
Met bijdragen van Marc De Kesel, Kris Pint, Paul Robbrecht, Nadia Sels, Trees Traversier en Trui Missinne.
Trees Traversier is psychoanalytica van de Belgische School voor Psychoanalyse en bestuurslid van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. Marc De Kesel is verbonden aan het Titus Brandsma Instituut, Radboud Universiteit, Nijmegen en is bestuurslid van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. Sjef Houppermans is emeritus hoofddocent Franse literatuur aan de Universiteit Leiden en voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.
Wonen op drift. (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 11)
Hoe kan de externe ruimte de interne ruimte ten goede komen en meer vorm geven aan het affectieve, erotische leven? Of ook: hoe kan architectuur het spreken in de psychoanalytische ruimte meer vorm geven? Psychoanalyse en architectuur: een ‘liaison’ die nodig opnieuw onder de aandacht moet?
Met bijdragen van Marc De Kesel, Kris Pint, Paul Robbrecht, Nadia Sels, Trees Traversier en Trui Missinne.
Trees Traversier is psychoanalytica van de Belgische School voor Psychoanalyse en bestuurslid van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. Marc De Kesel is verbonden aan het Titus Brandsma Instituut, Radboud Universiteit, Nijmegen en is bestuurslid van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. Sjef Houppermans is emeritus hoofddocent Franse literatuur aan de Universiteit Leiden en voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.
Oog om oog – Psychoanalyse en tv-series (Reeks Psychoanalyse en cultuur, nr. 9)
‹Oog om Oog› probeert in te zoomen op creatieve processen en lezersreacties in een keur aan tv-series. Welke stem kan de psychoanalyse daarbij hebben en wat kan de psychoanalyticus leren van tv-series? Aan bod komen onder meer series als Twin Peaks, The Wire, Breaking Bad, House of Cards, Dexter, Les Revenants, Fargo, House of Cards en Game of Thrones.
Peter Verstraten is voorzitter van de opleiding Film- en Literatuur wetenschap aan de Universiteit Leiden. Zijn meest recente studie is Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction Film.
Sjef Houppermans is voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur; hij is als onderzoeker verbonden aan de Universiteit Leiden.
Met bijdragen van Jos de Kroon, Yasco Horsman, Sjef Houppermans, Janna Houwen, Solange Leibovici, Miriam Rasch, Daan Rutten, Peter Verstraten.
Oog om oog – Psychoanalyse en tv-series (Reeks Psychoanalyse en cultuur, nr. 9)
‹Oog om Oog› probeert in te zoomen op creatieve processen en lezersreacties in een keur aan tv-series. Welke stem kan de psychoanalyse daarbij hebben en wat kan de psychoanalyticus leren van tv-series? Aan bod komen onder meer series als Twin Peaks, The Wire, Breaking Bad, House of Cards, Dexter, Les Revenants, Fargo, House of Cards en Game of Thrones.
Peter Verstraten is voorzitter van de opleiding Film- en Literatuur wetenschap aan de Universiteit Leiden. Zijn meest recente studie is Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction Film.
Sjef Houppermans is voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur; hij is als onderzoeker verbonden aan de Universiteit Leiden.
Met bijdragen van Jos de Kroon, Yasco Horsman, Sjef Houppermans, Janna Houwen, Solange Leibovici, Miriam Rasch, Daan Rutten, Peter Verstraten.
Dwingende vrijheid. (Reeks: Psychoanalyse en Cultuur, nr 8)
Er wordt weleens gezegd dat we in een dwingende tijd leven, waar autoriteit zoek is. Na de dood van God en het einde van de Grote Verhalen zijn we meer dan ooit tot vrijheid veroordeeld. We kunnen ons dan bijvoorbeeld overgeleverd voelen aan allerlei tot consumptieartikel gereduceerde objecten die ons een vermeend genot zouden moeten verschaffen. Van de weeromstuit ontstaat hier en daar een roep naar meer law and order. Niet helemaal onterecht wordt er dan van uitgegaan dat alleen de/meer wet ons vrijheid kan geven. Sommigen permitteren zich zelfs de vrijheid om harder dan ooit de wet te stellen: of het nu de wet van het Proletariaat of van het Volk is (zoals communisme en fascisme dat een paar decennia geleden deden), of die van de Sharia (zoals het islamfundamentalisme dat vandaag maar al te driest denkt te moeten doen). Freud en zijn psychoanalyse zijn ondertussen in de prullenmand van de intellectuele goegemeente beland. Toch bevat zijn theorie heel wat elementen die klaarheid brengen in deze schijnbare paradox: waarom vrijheid dwingend kan zijn; waarom vrijheid, zeker waar ze zich van elke norm en wet bevrijd weet, deze vaak met nog hardere hand installeert. Tegen de heersende tijdsgeest in biedt deze bundel een forum aan stemmen die de eigengereide band tussen vrijheid en wet/dwang proberen te denken.
Mark Kinet en Trees Traversier zijn bestuursleden en Sjef Houppermans is voorzitter van de Belgisch-Nederlandse Stichting Psychoanalyse en Cultuur. www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
Met bijdragen van Marc De Kesel, Sjef Houppermans, Mark Kinet, Yves Petry, Daan Rutten, David Schrans, Jo Smet, Katrien Steenhoudt, Trees Traversier en Frank Vande Veire.
Dwingende vrijheid. (Reeks: Psychoanalyse en Cultuur, nr 8)
Er wordt weleens gezegd dat we in een dwingende tijd leven, waar autoriteit zoek is. Na de dood van God en het einde van de Grote Verhalen zijn we meer dan ooit tot vrijheid veroordeeld. We kunnen ons dan bijvoorbeeld overgeleverd voelen aan allerlei tot consumptieartikel gereduceerde objecten die ons een vermeend genot zouden moeten verschaffen. Van de weeromstuit ontstaat hier en daar een roep naar meer law and order. Niet helemaal onterecht wordt er dan van uitgegaan dat alleen de/meer wet ons vrijheid kan geven. Sommigen permitteren zich zelfs de vrijheid om harder dan ooit de wet te stellen: of het nu de wet van het Proletariaat of van het Volk is (zoals communisme en fascisme dat een paar decennia geleden deden), of die van de Sharia (zoals het islamfundamentalisme dat vandaag maar al te driest denkt te moeten doen). Freud en zijn psychoanalyse zijn ondertussen in de prullenmand van de intellectuele goegemeente beland. Toch bevat zijn theorie heel wat elementen die klaarheid brengen in deze schijnbare paradox: waarom vrijheid dwingend kan zijn; waarom vrijheid, zeker waar ze zich van elke norm en wet bevrijd weet, deze vaak met nog hardere hand installeert. Tegen de heersende tijdsgeest in biedt deze bundel een forum aan stemmen die de eigengereide band tussen vrijheid en wet/dwang proberen te denken.
Mark Kinet en Trees Traversier zijn bestuursleden en Sjef Houppermans is voorzitter van de Belgisch-Nederlandse Stichting Psychoanalyse en Cultuur. www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
Met bijdragen van Marc De Kesel, Sjef Houppermans, Mark Kinet, Yves Petry, Daan Rutten, David Schrans, Jo Smet, Katrien Steenhoudt, Trees Traversier en Frank Vande Veire.
Oedipus heerst!? (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 7)
Toen Freud zijn oedipuscomplex op Sophocles’ klassieke tragedie entte, was de portee dat in iedere jongen een Oedipus schuilt (‘je suis Oedipe’). Maar een alomtegenwoordige figuur hoeft niet enkel op bevestiging te rekenen; hij roept ook weerstand op en kan tot vehikel worden gemaakt voor herbezinning. Wat is de status van Oedipus anno nu? Heerst hij nog steeds – als een koning dan wel als een ‘maladie (d’amour)’? In deze bundel zijn de bijdragen bijeengebracht van de studiedag op 31 oktober 2015, aangevuld met enkele speciaal voor de gelegenheid geschreven artikelen. De figuur van Oedipus is het uitgangspunt in beschouwingen over onder meer de klassieke tragedie; de problematiek van de dwangneurose; de moeder in het werk van kinderloze mannelijke auteurs; het denken van Deleuze en Guattari; het toneelwerk van Mulisch en Claus; de debuutroman van Alain Robbe-Grillet; het oeuvre van Willem Frederik Hermans.
Peter Verstraten is voorzitter van de opleiding Film- en Literatuurwetenschap
aan de Universiteit Leiden. Hij is bestuurslid van de Stichting Psychoanalyse
en Cultuur en levert geregeld bijdragen aan de bundels van de
stichting. Tevens is hij betrokken bij de filmploeg van de NVPA. Zijn meest
recente studie is Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction.
Sjef Houppermans is verbonden aan de opleiding Frans van de Universiteit
Leiden. Hij publiceert over Franse literatuur onder meer vanuit een
psychoanalytisch vertrekpunt. Hij is voorzitter van de Stichting Psychoanalyse
en Cultuur en redacteur van het Tijdschrift voor Psychoanalyse.
Met bijdragen van Rick Dolphijn, Henk Hillenaar, Sjef Houppermans, Nelleke Noordervliet, Daan Rutten, Ben Schomakers, Philippe Van Haute, Paul Verhaeghe & Peter Verstraten.
Oedipus heerst!? (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 7)
Toen Freud zijn oedipuscomplex op Sophocles’ klassieke tragedie entte, was de portee dat in iedere jongen een Oedipus schuilt (‘je suis Oedipe’). Maar een alomtegenwoordige figuur hoeft niet enkel op bevestiging te rekenen; hij roept ook weerstand op en kan tot vehikel worden gemaakt voor herbezinning. Wat is de status van Oedipus anno nu? Heerst hij nog steeds – als een koning dan wel als een ‘maladie (d’amour)’? In deze bundel zijn de bijdragen bijeengebracht van de studiedag op 31 oktober 2015, aangevuld met enkele speciaal voor de gelegenheid geschreven artikelen. De figuur van Oedipus is het uitgangspunt in beschouwingen over onder meer de klassieke tragedie; de problematiek van de dwangneurose; de moeder in het werk van kinderloze mannelijke auteurs; het denken van Deleuze en Guattari; het toneelwerk van Mulisch en Claus; de debuutroman van Alain Robbe-Grillet; het oeuvre van Willem Frederik Hermans.
Peter Verstraten is voorzitter van de opleiding Film- en Literatuurwetenschap
aan de Universiteit Leiden. Hij is bestuurslid van de Stichting Psychoanalyse
en Cultuur en levert geregeld bijdragen aan de bundels van de
stichting. Tevens is hij betrokken bij de filmploeg van de NVPA. Zijn meest
recente studie is Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction.
Sjef Houppermans is verbonden aan de opleiding Frans van de Universiteit
Leiden. Hij publiceert over Franse literatuur onder meer vanuit een
psychoanalytisch vertrekpunt. Hij is voorzitter van de Stichting Psychoanalyse
en Cultuur en redacteur van het Tijdschrift voor Psychoanalyse.
Met bijdragen van Rick Dolphijn, Henk Hillenaar, Sjef Houppermans, Nelleke Noordervliet, Daan Rutten, Ben Schomakers, Philippe Van Haute, Paul Verhaeghe & Peter Verstraten.
Als het lichaam spreekt (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 6)
Psychoanalyse is, zoals bekend, een kwestie van woord en taal. Maar heeft het lichaam dan geen rechten? In de therapie is een lijf aan het woord. Woordeloos, dat wel, maar het schreeuwt evengoed onze onbewuste kronkels uit. Op het lichaam leest men de polsslag van het ‘reële’ dat, uniek en eigenzinnig, het gladde van onze verhalen doorkruist. Kunst zoekt vaak aansluiting bij die weerbarstige taal van het lichaam – een taal die ook bijvoorbeeld uit dansende, getatoeëerde, zwijgende of zelfs gedysincarneerde lichamen spreekt.
De redacteuren zijn allen bestuurslid van en redigeerden namens de Belgisch-Nederlandse Stichting Psychoanalyse en Cultuur www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
Met bijdragen van Marc De Kesel, Jos de Kroon, Willem Elias, Abe Geldhof, Sjef Houppermans, Mark Kinet, Rudi Laermans, Alain Platel, Michel Thys, Trees Traversier, Stijn Vanheule, Peter Verstraten en Katrien Vuylsteke Vanfleteren.
Als het lichaam spreekt (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 6)
Psychoanalyse is, zoals bekend, een kwestie van woord en taal. Maar heeft het lichaam dan geen rechten? In de therapie is een lijf aan het woord. Woordeloos, dat wel, maar het schreeuwt evengoed onze onbewuste kronkels uit. Op het lichaam leest men de polsslag van het ‘reële’ dat, uniek en eigenzinnig, het gladde van onze verhalen doorkruist. Kunst zoekt vaak aansluiting bij die weerbarstige taal van het lichaam – een taal die ook bijvoorbeeld uit dansende, getatoeëerde, zwijgende of zelfs gedysincarneerde lichamen spreekt.
De redacteuren zijn allen bestuurslid van en redigeerden namens de Belgisch-Nederlandse Stichting Psychoanalyse en Cultuur www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
Met bijdragen van Marc De Kesel, Jos de Kroon, Willem Elias, Abe Geldhof, Sjef Houppermans, Mark Kinet, Rudi Laermans, Alain Platel, Michel Thys, Trees Traversier, Stijn Vanheule, Peter Verstraten en Katrien Vuylsteke Vanfleteren.
Psychose en de kunsten (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 5)
Bij een psychose, zo stelde Freud, overweldigen de wensimpulsen
van het Es het Ik, waardoor de betrekking tussen Ik en buitenwereld
wordt verstoord. Maar met die door de waan vertroebelde scheiding
van de buitenwereld kunnen creatieve krachten vrij komen. In deze
nieuwe uitgave van Psychoanalyse en Cultuur wordt gereflecteerd op
de wijze waarop kunstenaars grenzen aftasten waarmee psychotici
worstelen, onder meer via een pleidooi voor artistieke eigenzinnigheid,
geschreven door Charlotte Mutsaers.
Tevens zijn er artikelen gewijd
aan de abrupt beëindigde carrière van de danser Vaslav Nijinski, de
ideeën over theater van Antonin Artaud, radiohoorspelen van Samuel
Beckett, fotografisch werk
van David Nebreda alsmede
een filmadaptatie van de
autobiografie van Daniel
Paul Schreber. Bovendien
is er aandacht voor de
werking van muziek in een
gedetailleerd verslag van
een casus uit de praktijk.
Met bijdragen van Jos De Backer, Abe Geldhof, Yasco Horsman, Sjef Houppermans, Jos de Kroon, Charlotte Mutsaers, Ludi Van Bouwel, Jan Van Camp, Stijn Vanheule, Peter Verstraten & Katrien Vuylsteke Vanfleteren.
Psychose en de kunsten (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 5)
Bij een psychose, zo stelde Freud, overweldigen de wensimpulsen
van het Es het Ik, waardoor de betrekking tussen Ik en buitenwereld
wordt verstoord. Maar met die door de waan vertroebelde scheiding
van de buitenwereld kunnen creatieve krachten vrij komen. In deze
nieuwe uitgave van Psychoanalyse en Cultuur wordt gereflecteerd op
de wijze waarop kunstenaars grenzen aftasten waarmee psychotici
worstelen, onder meer via een pleidooi voor artistieke eigenzinnigheid,
geschreven door Charlotte Mutsaers.
Tevens zijn er artikelen gewijd
aan de abrupt beëindigde carrière van de danser Vaslav Nijinski, de
ideeën over theater van Antonin Artaud, radiohoorspelen van Samuel
Beckett, fotografisch werk
van David Nebreda alsmede
een filmadaptatie van de
autobiografie van Daniel
Paul Schreber. Bovendien
is er aandacht voor de
werking van muziek in een
gedetailleerd verslag van
een casus uit de praktijk.
Met bijdragen van Jos De Backer, Abe Geldhof, Yasco Horsman, Sjef Houppermans, Jos de Kroon, Charlotte Mutsaers, Ludi Van Bouwel, Jan Van Camp, Stijn Vanheule, Peter Verstraten & Katrien Vuylsteke Vanfleteren.
For your pleasure? Psychoanalyse over esthetisch genot. (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 4)
Kunst kan de wereld niet redden. Ze heeft geen politiek programma en zet niet aan tot daadkracht. Daarvoor is ze te frivool, te vrijblijvend, te wars van moraal.
Andy Warhol: “Art is what you can get away with.”
Maar kunst doet wel iets met ons. Ze prikkelt ons en brengt ons bij momenten in vervoering of zelfs uit evenwicht. Ze dwingt of verleidt ons in de illusie te treden en er ons vervolgens in gesprek van los te maken. Het sublieme van kunst doet ons huiveren en het schone verzoent ons met de anders vaak onleefbare waarheid. Kunst geeft ons een genot dat we soms slechts schuin of door de vingers kunnen zien. Over genot kan de psychoanalyse een notoire expertise voorleggen. Ook over esthetisch genot. Zelfs het meest verfijnde genot heeft volgens haar een onbewuste herkomst.
Voor zover onze relatie tot de realiteit erotisch is, komt dit misschien bij uitstek tot uiting in de kunst.
Met bijdragen van Barbara Baert, Johan De Groef, Marc De Kesel, Filip Geerardyn, Mark Kinet, Nadia Sels, Michel Thys, Ludi Van Bouwel, Paul Verhaeghe en Peter Verstraten.
Onder redactie van Mark Kinet, Marc De Kesel & Sjef Houppermans namens de Belgisch-Nederlandse Stichting Psychoanalyse en Cultuur
"Alle bijdragen zijn zeer de moeite waard gelezen te worden en zet de lezer aan het denken"MGv (jrg. 68, nr. 4, blz. 190)
Reeks: Psychoanalyse en Cultuur
Nr. 1: Spreken, zwijgen, ... schrijven. Psychoanalyse en taal
P. Verstraten, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 2: Het nieuwe onbehagen in de cultuur
M. Kinet, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 3: De bedrieger bedrogen
S. Houppermans, M. Kinet & M. De Kesel(Red.)
Nr. 4: For your pleasure? Psychoanalyse over esthetisch genot.
Mark Kinet, Marc De Kesel & Sjef Houppermans (Red.)
Voor de publicaties sinds 1990 zie www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
For your pleasure? Psychoanalyse over esthetisch genot. (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 4)
Kunst kan de wereld niet redden. Ze heeft geen politiek programma en zet niet aan tot daadkracht. Daarvoor is ze te frivool, te vrijblijvend, te wars van moraal.
Andy Warhol: “Art is what you can get away with.”
Maar kunst doet wel iets met ons. Ze prikkelt ons en brengt ons bij momenten in vervoering of zelfs uit evenwicht. Ze dwingt of verleidt ons in de illusie te treden en er ons vervolgens in gesprek van los te maken. Het sublieme van kunst doet ons huiveren en het schone verzoent ons met de anders vaak onleefbare waarheid. Kunst geeft ons een genot dat we soms slechts schuin of door de vingers kunnen zien. Over genot kan de psychoanalyse een notoire expertise voorleggen. Ook over esthetisch genot. Zelfs het meest verfijnde genot heeft volgens haar een onbewuste herkomst.
Voor zover onze relatie tot de realiteit erotisch is, komt dit misschien bij uitstek tot uiting in de kunst.
Met bijdragen van Barbara Baert, Johan De Groef, Marc De Kesel, Filip Geerardyn, Mark Kinet, Nadia Sels, Michel Thys, Ludi Van Bouwel, Paul Verhaeghe en Peter Verstraten.
Onder redactie van Mark Kinet, Marc De Kesel & Sjef Houppermans namens de Belgisch-Nederlandse Stichting Psychoanalyse en Cultuur
"Alle bijdragen zijn zeer de moeite waard gelezen te worden en zet de lezer aan het denken"MGv (jrg. 68, nr. 4, blz. 190)
Reeks: Psychoanalyse en Cultuur
Nr. 1: Spreken, zwijgen, ... schrijven. Psychoanalyse en taal
P. Verstraten, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 2: Het nieuwe onbehagen in de cultuur
M. Kinet, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 3: De bedrieger bedrogen
S. Houppermans, M. Kinet & M. De Kesel(Red.)
Nr. 4: For your pleasure? Psychoanalyse over esthetisch genot.
Mark Kinet, Marc De Kesel & Sjef Houppermans (Red.)
Voor de publicaties sinds 1990 zie www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
De bedrieger bedrogen (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 3)
Dromen doen we altijd, overal en allemaal. We dromen overdag, we dromen ’s nachts en in zekere zin ligt de droom zelfs als een verzonken continent achter en onder ons wakend leven. Gewoonlijk weten we wel dat we dromen maar dikwijls weten we niet wat we dromen. Of we willen het niet geweten hebben.
Volgens sommigen is een ietwat provocatieve definitie van normaliteit iemand die denkt dat dromen helemaal geen betekenis hebben. Alleszins doet de droom veel vervagen van wat in de werkelijkheid (?) onderscheiden wordt. Zo bijvoorbeeld het verschil tussen ziek en gezond. We dromen immers allemaal neurotische, psychotische en/of perverse dromen. Dromen zetten zodoende het verschil tussen normaal en abnormaal op losse schroeven.
En hoeveel misdaden hebben we in onze dromen al niet gepleegd? Is het wel terecht dat we op vrije voet zijn? Horen we niet veeleer thuis in de gevangenis? En zijn onze dromen niet stuk voor stuk kunstwerken waaruit blijkt dat er een ongekende goddelijke Schepper huist in het diepst van onze gedachten? Kunnen vele culturele creaties omgekeerd dan ook niet als een droom gelezen en geïnterpreteerd worden?
In dit boek worden dromen in psychoanalyse en cultuur onder de loep gehouden door een brede schare van Vlaamse en Nederlandse contribuanten uit de klinische, culturele en/of filosofische wereld. Resultaat is een waaier van perspectieven waarvan gehoopt wordt dat ze de dromen van lezers helpen te meubileren en het bekijken en beluisteren van artefacten helpen verbreden en verdiepen.
Met bijdragen van Marc De Kesel, Marc Hebbrecht, Sjef Houppermans, Mileen Janssens, Joannes Késenne, Mark Kinet, Corine Kisling, Tinka Prast, Leo Ruelens, Walter Schönau, Rico Sneller, Trees Traversier, Ludi Van Bouwel, Paul Verhuyck, Marc Verminck en Peter Verstraten.
Sjef Houppermans is universitair hoofddocent Moderne letterkunde aan de Universiteit Leiden, redacteur van het Tijdschrift voor Psychoanalyse en voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.
Marc De Kesel doceert aan de Arteveldhogeschool in Gent en is senioronderzoeker aan de Radbouduniversiteit in Nijmegen. Hij is bestuurslid van de Stichting.
Mark Kinet is psychiater, psychotherapeut en psychoanalyticus. Hij is verbonden aan de Sint-Jozefkliniek in Pittem en voert een zelfstandige psychoanalytische praktijk in Gent.
"Alle bijdragen zijn zeer de moeite waard gelezen te worden en zet de lezer aan het denken"MGv (jrg. 68, nr. 4, blz. 190)
Reeks: Psychoanalyse en Cultuur
Nr. 1: Spreken, zwijgen, ... schrijven. Psychoanalyse en taal
P. Verstraten, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 2: Het nieuwe onbehagen in de cultuur
M. Kinet, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 3: De bedrieger bedrogen
S. Houppermans, M. Kinet & M. De Kesel(Red.)
Nr. 4: For your pleasure? Psychoanalyse over esthetisch genot.
Mark Kinet, Marc De Kesel & Sjef Houppermans (Red.)
Voor de publicaties sinds 1990 zie www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
De bedrieger bedrogen (Reeks Psychoanalyse en Cultuur, nr. 3)
Dromen doen we altijd, overal en allemaal. We dromen overdag, we dromen ’s nachts en in zekere zin ligt de droom zelfs als een verzonken continent achter en onder ons wakend leven. Gewoonlijk weten we wel dat we dromen maar dikwijls weten we niet wat we dromen. Of we willen het niet geweten hebben.
Volgens sommigen is een ietwat provocatieve definitie van normaliteit iemand die denkt dat dromen helemaal geen betekenis hebben. Alleszins doet de droom veel vervagen van wat in de werkelijkheid (?) onderscheiden wordt. Zo bijvoorbeeld het verschil tussen ziek en gezond. We dromen immers allemaal neurotische, psychotische en/of perverse dromen. Dromen zetten zodoende het verschil tussen normaal en abnormaal op losse schroeven.
En hoeveel misdaden hebben we in onze dromen al niet gepleegd? Is het wel terecht dat we op vrije voet zijn? Horen we niet veeleer thuis in de gevangenis? En zijn onze dromen niet stuk voor stuk kunstwerken waaruit blijkt dat er een ongekende goddelijke Schepper huist in het diepst van onze gedachten? Kunnen vele culturele creaties omgekeerd dan ook niet als een droom gelezen en geïnterpreteerd worden?
In dit boek worden dromen in psychoanalyse en cultuur onder de loep gehouden door een brede schare van Vlaamse en Nederlandse contribuanten uit de klinische, culturele en/of filosofische wereld. Resultaat is een waaier van perspectieven waarvan gehoopt wordt dat ze de dromen van lezers helpen te meubileren en het bekijken en beluisteren van artefacten helpen verbreden en verdiepen.
Met bijdragen van Marc De Kesel, Marc Hebbrecht, Sjef Houppermans, Mileen Janssens, Joannes Késenne, Mark Kinet, Corine Kisling, Tinka Prast, Leo Ruelens, Walter Schönau, Rico Sneller, Trees Traversier, Ludi Van Bouwel, Paul Verhuyck, Marc Verminck en Peter Verstraten.
Sjef Houppermans is universitair hoofddocent Moderne letterkunde aan de Universiteit Leiden, redacteur van het Tijdschrift voor Psychoanalyse en voorzitter van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.
Marc De Kesel doceert aan de Arteveldhogeschool in Gent en is senioronderzoeker aan de Radbouduniversiteit in Nijmegen. Hij is bestuurslid van de Stichting.
Mark Kinet is psychiater, psychotherapeut en psychoanalyticus. Hij is verbonden aan de Sint-Jozefkliniek in Pittem en voert een zelfstandige psychoanalytische praktijk in Gent.
"Alle bijdragen zijn zeer de moeite waard gelezen te worden en zet de lezer aan het denken"MGv (jrg. 68, nr. 4, blz. 190)
Reeks: Psychoanalyse en Cultuur
Nr. 1: Spreken, zwijgen, ... schrijven. Psychoanalyse en taal
P. Verstraten, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 2: Het nieuwe onbehagen in de cultuur
M. Kinet, M. De Kesel & S. Houppermans (Red.)
Nr. 3: De bedrieger bedrogen
S. Houppermans, M. Kinet & M. De Kesel(Red.)
Nr. 4: For your pleasure? Psychoanalyse over esthetisch genot.
Mark Kinet, Marc De Kesel & Sjef Houppermans (Red.)
Voor de publicaties sinds 1990 zie www.stichtingpsychoanalyseencultuur.eu
