Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2026 nr. 1 (Jaargang 47)
Dit themanummer verkent de vraag hoe de huidige tendensen in migratiecontrole zich in België manifesteren. Deze vraag is alsmaar relevanter nu Belgische politici aangeven te streven naar “het strengste asiel- en migratiebeleid ooit” (Struys, 2025). De aandacht gaat hierbij voor- namelijk uit naar interne migratiecontrole, ofwel de statelijke en niet-statelijke strategieën, prakijken en technieken met als doel om de mobiliteit van migranten die zich reeds op het grondgebied bevinden, te monitoren, controleren en beheren met als uiteindelijke doel hen het land te laten verlaten (Doomernik & Jandl, 2008). In deze introductie plaatsen we het the- manummer binnen de bestaande inzichten over migratietoezicht en laten we zien hoe de ver- schillende bijdragen hierop voortbouwen. Hiermee willen we inzicht bieden in hoe grenzen in België functioneren en worden ervaren, waarbij we tegelijkertijd blootleggen hoe deze prak- tijken zelf botsen op de rechtsstatelijke grenzen die hun werking zouden moeten reguleren.
De huidige ontwikkelingen in migratiecontrole, evenals de vormen van weerstand die daartegen ontstaan, werpen dringende vragen op die de noodzaak van verder onderzoek onderstrepen. De rol van onderzoekers bestaat daarbij niet enkel uit het verdiepen van het begrip van grenspraktijken en de effecten ervan, maar ook uit het kritisch analyseren van de politieke en institutionele condities die het overschrijden van rechtsstatelijke normen mogelijk maken. Op die manier kan onderzoek bijdragen aan een publiek debat waarin mensenrechten, politieke rechten en solidariteit opnieuw centraal komen te staan.
Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2026 nr. 1 (Jaargang 47)
Dit themanummer verkent de vraag hoe de huidige tendensen in migratiecontrole zich in België manifesteren. Deze vraag is alsmaar relevanter nu Belgische politici aangeven te streven naar “het strengste asiel- en migratiebeleid ooit” (Struys, 2025). De aandacht gaat hierbij voor- namelijk uit naar interne migratiecontrole, ofwel de statelijke en niet-statelijke strategieën, prakijken en technieken met als doel om de mobiliteit van migranten die zich reeds op het grondgebied bevinden, te monitoren, controleren en beheren met als uiteindelijke doel hen het land te laten verlaten (Doomernik & Jandl, 2008). In deze introductie plaatsen we het the- manummer binnen de bestaande inzichten over migratietoezicht en laten we zien hoe de ver- schillende bijdragen hierop voortbouwen. Hiermee willen we inzicht bieden in hoe grenzen in België functioneren en worden ervaren, waarbij we tegelijkertijd blootleggen hoe deze prak- tijken zelf botsen op de rechtsstatelijke grenzen die hun werking zouden moeten reguleren.
De huidige ontwikkelingen in migratiecontrole, evenals de vormen van weerstand die daartegen ontstaan, werpen dringende vragen op die de noodzaak van verder onderzoek onderstrepen. De rol van onderzoekers bestaat daarbij niet enkel uit het verdiepen van het begrip van grenspraktijken en de effecten ervan, maar ook uit het kritisch analyseren van de politieke en institutionele condities die het overschrijden van rechtsstatelijke normen mogelijk maken. Op die manier kan onderzoek bijdragen aan een publiek debat waarin mensenrechten, politieke rechten en solidariteit opnieuw centraal komen te staan.
