''Sociaal-agogische organisatieleer'' geeft een overzicht van wat iedereen die in of met organisaties werkt, zou moeten weten. Dit tweede deel gaat over het leren veranderen van organisaties. Een belangrijk aspect van dit boek is de toenadering tussen de profit en de non-profit sector. De hier gepresenteerde concepten kunnen dan ook in beide sectoren worden toegepast. De bijhorende voorbeelden zijn in dat kader gekozen. Uiteraard blijven theoretische concepten de basis van de sociaal-agogische organisatieleer, maar doelbewust werden een aantal praktische voorbeelden ingelast na elk hoofdstuk. Daardoor kan de lezer gemakkelijker de ''theorie'' toetsen en toepassen in zijn eigen organisatie. Ook zijn een twaalftal ''instrumenten'' besproken waarmee specifieke situaties kunnen worden aangepakt, in werkelijkheid of als ''oefening''. Dit boek is ook uitdrukkelijk geschreven voor iedereen dit in een hogere opleiding ''organisatieproblemen'' in het studiepakket heeft.

Elke hulpverlener kijkt door een bepaalde bril, gebruikt een referentiekader om zicht te krijgen op de voorgelegde moeilijkheden.
Het systeemdenken, ontwikkeld aan het Mental Research Institute van Palo Alto biedt een theoretisch kader om de complexiteit van menselijke problemen te verkennen.

In het eerste deel van dit boek wordt het begrip open systemen toegelicht. Mensen maken deel uit van één en meestal meerdere systemen of netwerken. Het gedrag van mensen begrijpen en veranderen betekent werken met de cliëntsystemen.

Het tweede deel behandelt de communicatietheorie. De vijf axioma’s worden uiteengezet en geïllustreerd door tal van voorbeelden uit de praktijk en het dagelijks leven. Hulpverleners krijgen hierbij een aantal consequenties en mogelijkheden op een rijtje die hen kunnen inspireren bij het analyseren van cliëntsituaties.

Vanuit hun eigen werksituatie en de vormingsprogramma’s voor eerstelijnshulpverleners en vrijwilligers was het voor de auteurs een blijvende bekommernis om dit denkkader zo helder mogelijk te formuleren.


Magda Mertens is maatschappelijk werkster. Van 1971 tot 1976 was ze verbonden als praktijklerares aan de Sociale Hogeschool te Heverlee. Sinds 1976 werkt ze voor C.M. Limburg als medewerkster in het Centrum voor Gezinsbenadering en als verantwoordelijke voor vorming, opleiding, en methodische werkbegeleiding van de eerstelijnswerkers. Sinds 1996 staat ze in voor de begeleiding van personeelsleden. De voornaamste bijscholing en trainingen in systeemdenken volgde ze in de Interaktie Academie te Hove (Antwerpen).

Edgard Vandebroek was verantwoordelijk voor het groepsmaatschappelijk werk bij de Christelijke Mutualiteit van Limburg. Zijn opleiding in systeemgerichte psychotherapie bij D. Everaert leidde tot belangrijke ontwikkelingen in de hulpverlening in groepen. De laatste jaren is hij actief op het terrein van projectbegeleiding in de gezondheidszorg.

Beiden zijn lesgevers-verantwoordelijken voor de Modules Systeemgerichte Methoden en Netwerkhulpverlening aan de Sociale Hogeschool Heverlee Zij werken ook mee aan diverse navormings- en bijscholingsprogramma’s voor eerstelijnshulpverleners zowel in eigen organisatie als daarbuiten.