Cyclus

Masanobu Fukuoka (1913-2008, Iyo, Japan) was een veelbelovend microbioloog die in een lab voor plantenziekten van de douane in Yokohama werkte. Na een bijna fatale longontsteking en daaropvolgende depressie op 25-jarige leeftijd kreeg hij een diep besef van de volmaaktheid van de natuur en de vernietiging ervan door menselijk ingrijpen, en gooide hij zijn leven helemaal om. Hij diende zijn ontslag in, keerde terug naar zijn geboortestreek en werd landbouwer. Na jaren van afzondering publiceerde hij artikels over zijn landbouwpraktijk, sprak hij erover op de nationale televisie en verwierf hij nationale bekendheid in Japan. Hij trok ook de aandacht van jongeren van over de hele wereld die zijn boerderij bezochten en in ruil voor kost en inwoon op zijn rijstvelden en in zijn boomgaard werkten, terwijl ze van hem leerden. Het was de tijd van de hippies, de dreiging van een nucleaire oorlog, en van de terugkeer naar de natuur.

In 1975 schreef Masanobu Fukuoka de Japanse voorloper van The One-Straw Revolution: わら一本の革命。自然農法。(Wara ippon no kakumei. Shizen nouhou.). Enkele jaren later werd de Engelstalige bewerking van dit werk geredigeerd door een van zijn Amerikaanse leerlingen, Larry Korn.

Een halve eeuw later, in tijden van covid, landbouw- en voedselcrisissen, en verregaande ‘wetenschappelijke’ ingrepen in de natuur, klinkt Fukuoka’s kritiek op academische kennis en wetenschap, op het voedsel- en landbouwbeleid van overheden, en op geopolitiek brandend actueel.

In dit boek neemt Masanobu Fukuoka je mee langs zijn rijstvelden en citrusboomgaard, terwijl hij zijn holistische filosofie en natuurlijke landbouwpraktijken uit de doeken doet. Hij maakt duidelijk dat natuurlijk voedsel onlosmakelijk verbonden is met natuurlijke landbouw en met de mens die zijn natuurlijke intuïtie cultiveert en zo min mogelijk ingrijpt in de natuur. Landbouw is voor Fukuoka een bezielde praktijk die de eenheid tussen mens en natuur kan herstellen en kan zorgen voor overvloed.

Deze Nederlandse editie, van de hand van Sarah Van Camp, bevat de integrale vertaling van de Engelse tekst en van het laatste hoofdstuk van de Japanse versie, waarin Fukuoka zijn reis naar Californië in 1981 beschrijft.

Sarah Van Camp studeerde af als japanoloog in 1991 en behaalde een postgraduaat literair vertalen in 2018 aan de KU Leuven. Ze vertaalt uit het Japans en uit het Engels. Eerder verschenen bij Garant/Maklu boeken van haar over de Japanse taal.

Altijd vreemdeling ergens is een gesprek tussen een ‘jij, de vreemdeling’ en een ‘jij’ die zich niet zo voelt en argumenten zoekt om afstand te nemen van clichés, slogans en woorden die worden ingezet om tegenpolen te creëren. Het verhaal is een arabesk die heen-en-weer gaat tussen identiteit en verschil en de nadruk legt op de passages ertussen: het hybride, het anonieme, het (on)zichtbare, het authentieke en het allochtone en waar anders zijn een mislukking, een denkfout of een verkeerd argument is.

Elk hoofdstuk wordt ingeleid door een anoniem beeld, eenzaam achtergelaten zonder ergens bij te horen; daarop volgt een kritische, soms provocerende, soms gewoonweg een gewaagde visie om de concepten te hernemen die deze vreemde wezens – van migranten tot toeristen – onder woorden moeten brengen. Het gesprek wordt onderbroken en hervat door storytellings die de lezer meenemen naar steden als Ciudad Juárez, Istanbul, Nagoya of Almaty in onverwachte ontmoetingen met een ‘ander’ die toch niet zo anders is.

In een spel van onverwachte wendingen, stereotiepe herhalingen en nostalgische verlangens wordt het verhaal een meer intieme dialoog die het voorgeschreven parcours inruilt voor iets onvoltooids en afstemt op een in-between – noch van hier noch van daar – dat de voortdurende en conflictueuze wrijving tussen zijn en erbij horen verzoent. Of gewoonweg als een fragment op zoek naar andere horizonten die sporadische ervaringen onder woorden brengen om oude horizonten in te ruilen voor nieuwe bestemmingen. Het is een poging om het verschil op een andere manier te vertellen in een traject zonder grenzen.