Keizer Karel V in Andalusië. Wittebroodsweken

Lusteloosheid en pessimisme zijn depressie geworden, een druktemaker is voortaan een ADHD’er, verlegenheid heet inmiddels sociale fobie. En voor elk van deze ziekten is er wel een pilletje. Niet alleen erover praten, maar vooral gewoon slikken. Maar nooit van tevoren waren er zoveel depressies, werden zoveel antidepressiva geslikt, nooit eerder zoveel zelfmoorden. Toeval of bestaan er toch verbanden? De farmaceutische industrie stelt zich die vraag niet, want de winsten zijn meer dan behoorlijk, vooral op de markt van de psychische problemen. Maar dit kan alleen dankzij de medewerking van artsen. Ze worden betaald om onderzoek te doen, dat meestal gunstig uitvalt voor de betaler. Hoogleraren krijgen flinke sommen om de blijde boodschap te verspreiden. Huisartsen en psychiaters worden met merkwaardige cadeaus overtuigd van de superieure werkzaamheid van de nieuwe pillen. Het verbod op publieksreclame voor medicijnen wordt creatief omzeild. Patiëntenverenigingen geven voorlichting over medicatie, toevallig van het sponsorende bedrijf. De grenzen van het fatsoen zijn ver overschreden. Waar beginnen de puur commerciële belangen van bedrijven en waar eindigen de wetenschappelijke verantwoordelijkheid en het ethisch handelen van artsen, ziekenhuizen en universiteiten?

Walter Vandereycken is hoogleraar psychiatrie aan de KU Leuven en verbonden aan de Psychiatrische Kliniek Broeders Alexianen in Tienen. Hij is hoofdredacteur van PsychoPraxis en auteur van talrijke boeken over psychiatrie, psychotherapie en eetstoornissen. Ron van Deth, psycholoog, is eindredacteur van PsychoPraxis en verbonden aan onder meer het Europees Instituut voor Educatie/De Baak in Driebergen. Samen met Walter Vandereycken schreef hij In therapie en Wegw!jze psychische problemen.

De naam Sinterklaas staat vandaag gelijk met snoep en speelgoed voor brave kinderen. Dat imago is echter slechts een klein overblijfsel van de historische betekenis die deze heilige man in zijn 1650-jarige geschiedenis met zich heeft meegedragen. Doorheen die eeuwen, waarin hij voornamelijk bekend stond onder de naam Sint-Nicolaas, droeg zijn naam zowel een religieuze, een pedagogische, een moralistische als een politieke waarde. Hij diende als een lichtend voorbeeld en in zijn persoon werden ook verschillende elementen samengesmolten.

Dit boek schetst een helder beeld van de vele legendes die aan zijn persoon ten grondslag liggen en laat zien hoe de beeldvorming in de loop van de geschiedenis is ontwikkeld tot wat ze vandaag is.

René Klaassen is schoolbegeleider ‘Godsdienst en levensbeschouwing’ bij SOL – Identiteitsbegeleiders in Cuijk en Veghel.