Berichten uit de filosofentuin. Verhalen van troost, verbeelding en verwondering

Iemand met een psychose kan zich ontzettend verlaten voelen. Ook hulpverleners, familieleden, partners en vrienden kunnen frustratie en zelfs – in het geval van intiem betrokkenen - eenzaamheid ervaren, omdat degene met de psychotische klachten opeens onbereikbaar is. Het is alsof de kloof tussen de psychotische ervaring en de realiteit te groot is om met empathie, welwillendheid en geduld te overbruggen. Toch is dit precies wat Vrije val doet. Gezonde mensen worden in dit boek meegesleurd in de gedachte- en gevoelswereld van een psychotische jonge vrouw. De lezer wordt opgenomen in de totale belevingswereld van Angela, een vrouw met een bipolaire aanleg. Op het moment dat zij na een stressvolle periode eerst manisch wordt en dan decompenseert, bevindt de lezer zich als het ware ´onder haar huid´. Het wordt een beklemmende, rauwe, soms melancholische reis in haar wereld. Toch mag dit waarheidsgetrouwe verslag van een psychose ook zeker met een gepaste afstand en oog voor humorvolle details gelezen worden. Zoals de hoofdpersoon zelf vindt: “van op een afstandje is alles grappig.”
De auteur schreef na lang wikken en wegen geen autobiografie. “Ik had de vrijheid om mensen te schofferen, hun kant van het verhaal te negeren en de realiteit te ontkennen hard nodig. Paradoxaal genoeg won mijn relaas aan helderheid, scherpte en eerlijkheid toen ik alle mensen van wie ik houd, het boek uitschreef. Maar het verhaal mag uiteindelijk volledig fictief zijn, ik ben Angela en haar psychose is tot in ieder intiem, gênant moment de mijne.”

Bianca Fransen werd in een psychiatrisch ziekenhuis opgenomen met duidelijk psychotische klachten. Ze ging door een 6 weken durende psychose. Nu werkt ze, volledig hersteld, weer als web- en bladredacteur bij een brancheorganisatie.

Hoe weet je wat echt is? Wat zijn goede bedoelingen waard? Bestaat toeval? Een filosofisch café is een gesprek op café waar een bont publiek uit vrije wil samenkomt om enkele uren lang één vraag te onderzoeken. Dit gebeurt onder leiding van een moderator die tot een dialogerende houding stimuleert.

Maar deze praktijk roept ook zelf filosofische en andere vragen op: Hoe laagdrempelig is zo’n cafe? Hoe overbodig de gespreksleider? Wat maakt een gesprek filosofisch?... Acht moderatoren en organisatoren maakten de oefening. Ze formuleerden voor dit boek een eigen vraag en geven ook hun antwoorden. Daarbij vormen realistisch-verbeelde gespreksfragmenten het onderzoeksmateriaal, zodat de lezer een duidelijk beeld krijgt van hoe het er in een filosofisch café of filocafé aan toe gaat. Zijn dit goede antwoorden? Maakt de auteur de juiste overwegingen? De lezer wordt meteen uitgenodigd om kritisch te lezen en hier mee over na te denken.

Sandra Aerts, master in Nederlandse en Duitse taal- en letterkunde en bachelor filosofie, is moderator bij het filocafé in Antwerpen en geeft opleidingen voor moderatoren. Ze begeleidt ook Socratische gesprekken, onder andere bij Vormingplus, een organisatie met 30 regionale centra.