Macht en slavernij. En verzet,bevrijding en vrijheid (Cahiers Campus Gelbergen Nr.7)
De meest uitgesproken vorm van negatief, vaak gewelddadige dwang
en bevel, is slavernij. Meestal als minderwaardig voorgestelde mensen
worden hier volledig onderworpen aan de absolute en willekeurige
despotie van een heer. Deze verslavingsmacht kan echter ook positief
uitpakken en leiden tot een merkwaardige verstrengeling van
onderworpenheid, overgave en zich vrij werken. Juist bij slavernij zijn
verzet en bevrijding het meest ondubbelzinnig aan het werk als ‘tegen
de macht in werkende handelingen’.
In de wereld van nu is slavernij verboden en zijn alle mensen tot
vrij geboren, gelijke en gelijkwaardige leden van de mensenfamilie
‘verklaard’. Betekent dit dat macht en slavernij verdwenen zijn? Of
tenminste, dat zij veranderd zijn in een vrij en ongedwongen omgaan,
samenleven en samenwerken met elkaar? Of is er geen spat veranderd?
Machiel Karskens is emeritus hoogleraar in de sociale en politieke wijsbegeerte aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zijn publicaties gaan over vreemdelingen, de civil society, macht en waarheidspreken bij Michel Foucault.
Macht en slavernij. En verzet,bevrijding en vrijheid (Cahiers Campus Gelbergen Nr.7)
De meest uitgesproken vorm van negatief, vaak gewelddadige dwang
en bevel, is slavernij. Meestal als minderwaardig voorgestelde mensen
worden hier volledig onderworpen aan de absolute en willekeurige
despotie van een heer. Deze verslavingsmacht kan echter ook positief
uitpakken en leiden tot een merkwaardige verstrengeling van
onderworpenheid, overgave en zich vrij werken. Juist bij slavernij zijn
verzet en bevrijding het meest ondubbelzinnig aan het werk als ‘tegen
de macht in werkende handelingen’.
In de wereld van nu is slavernij verboden en zijn alle mensen tot
vrij geboren, gelijke en gelijkwaardige leden van de mensenfamilie
‘verklaard’. Betekent dit dat macht en slavernij verdwenen zijn? Of
tenminste, dat zij veranderd zijn in een vrij en ongedwongen omgaan,
samenleven en samenwerken met elkaar? Of is er geen spat veranderd?
Machiel Karskens is emeritus hoogleraar in de sociale en politieke wijsbegeerte aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zijn publicaties gaan over vreemdelingen, de civil society, macht en waarheidspreken bij Michel Foucault.
