Toegewijde dokters. Waarom de niet-medische competenties geen bijzaak zijn. (Catharina-reeks, nr. 6)
Geneeskunde is een steeds specialistischer vak geworden. Logisch dus dat in de artsenopleiding veel tijd en energie gestoken wordt in de medisch inhoudelijke en technische kant. Tegelijkertijd vraagt de praktische uitoefening van het artsenberoep in een ziekenhuis, zorginstelling of huisartsenpraktijk een breed pallet aan andere vaardigheden. Een gesprek voeren met patiënt en familie om tot een behandelingsbesluit te komen is meer dan alleen medische kennis aanreiken. Niet alles wat kan leidt tot een goede uitkomst. Vanuit politiek en samenleving worden kostenbewustzijn en efficiency gevraagd. De media volgen het handelen van artsen op de voet - niet alleen de succesverhalen. Wetenschappelijk gezien blijven er grote uitdagingen die inzet vragen, en daarnaast mag de existentiële kant van ziek- zijn, leven en dood geen onbekend terrein blijven voor de medicus practicus. De arts van nu en morgen moet van vele markten thuis zijn.
Aan de opleiders de taak een goed evenwicht te vinden tussen deze uiteenlopende eisen van breedte en specialistische diepte. Door de wetenschappelijk- technologische profilering van de geneeskunde raakten deze zogenaamde niet-medische competenties lang overschaduwd. De laatste jaren groeit echter de overtuiging dat bij goede medische zorg ook de persoon van de dokter in het geding is, en dat de cultivering van deze competenties daarvoor doorslaggevend kan zijn.
De bijdragen aan deze bundel zijn geschreven vanuit deze overtuiging. Het zijn beschouwingen door (ervarings)deskundigen vanuit eigen praktijk of wetenschappelijk onderzoek. Door de inzichten en ervaringen die zij daarin hebben opgedaan te delen, beogen ze deze ontwikkeling in de artsenopleiding mee te stimuleren.
Frank Smeenk (longarts), Harm Rutten (chirurg-oncoloog) en Eric van de Laar (klinisch
ethicus) werken in het Catharina Ziekenhuis Eindhoven en vormen de redactie
van deze publicatie.
Het boek bevat bijdragen van: Drs. Geert van der Aa,
Dr. Piet Batenburg,
Drs. Hennie van Bavel,
Dr. Harmen Bijwaard,
Dr. Lukas Dekker,
Dr. Nicolette Hijweege,
Prof. Mr. Joep H. Hubben,
Dr. Eric van de Laar,
C.M.H (Kim) Naus,
Lokien (Xavier) van Nunen Msc,
Dr. Jan Peil,
Prof. Dr. J.Z.T. Pieper,
Prof. dr. Ans van der Ploeg,
Dr. Daniela Schulz,
Dr. Wim Smeets,
Dr. Thijs Tromp,
Prof. dr. Harm Rutten,
Prof. dr. Frank Smeenk,
Dr. Bart van Straten,
Dennis van Veghel Msc en
Nicky Westerhof Msc.
Dit boek is het zesde deel in de Catharina-reeks (Levensbeschouwing en ethiek in de gezondheidszorg):
Toegewijde dokters. Waarom de niet-medische competenties geen bijzaak zijn. (Catharina-reeks, nr. 6)
Geneeskunde is een steeds specialistischer vak geworden. Logisch dus dat in de artsenopleiding veel tijd en energie gestoken wordt in de medisch inhoudelijke en technische kant. Tegelijkertijd vraagt de praktische uitoefening van het artsenberoep in een ziekenhuis, zorginstelling of huisartsenpraktijk een breed pallet aan andere vaardigheden. Een gesprek voeren met patiënt en familie om tot een behandelingsbesluit te komen is meer dan alleen medische kennis aanreiken. Niet alles wat kan leidt tot een goede uitkomst. Vanuit politiek en samenleving worden kostenbewustzijn en efficiency gevraagd. De media volgen het handelen van artsen op de voet - niet alleen de succesverhalen. Wetenschappelijk gezien blijven er grote uitdagingen die inzet vragen, en daarnaast mag de existentiële kant van ziek- zijn, leven en dood geen onbekend terrein blijven voor de medicus practicus. De arts van nu en morgen moet van vele markten thuis zijn.
Aan de opleiders de taak een goed evenwicht te vinden tussen deze uiteenlopende eisen van breedte en specialistische diepte. Door de wetenschappelijk- technologische profilering van de geneeskunde raakten deze zogenaamde niet-medische competenties lang overschaduwd. De laatste jaren groeit echter de overtuiging dat bij goede medische zorg ook de persoon van de dokter in het geding is, en dat de cultivering van deze competenties daarvoor doorslaggevend kan zijn.
De bijdragen aan deze bundel zijn geschreven vanuit deze overtuiging. Het zijn beschouwingen door (ervarings)deskundigen vanuit eigen praktijk of wetenschappelijk onderzoek. Door de inzichten en ervaringen die zij daarin hebben opgedaan te delen, beogen ze deze ontwikkeling in de artsenopleiding mee te stimuleren.
Frank Smeenk (longarts), Harm Rutten (chirurg-oncoloog) en Eric van de Laar (klinisch
ethicus) werken in het Catharina Ziekenhuis Eindhoven en vormen de redactie
van deze publicatie.
Het boek bevat bijdragen van: Drs. Geert van der Aa,
Dr. Piet Batenburg,
Drs. Hennie van Bavel,
Dr. Harmen Bijwaard,
Dr. Lukas Dekker,
Dr. Nicolette Hijweege,
Prof. Mr. Joep H. Hubben,
Dr. Eric van de Laar,
C.M.H (Kim) Naus,
Lokien (Xavier) van Nunen Msc,
Dr. Jan Peil,
Prof. Dr. J.Z.T. Pieper,
Prof. dr. Ans van der Ploeg,
Dr. Daniela Schulz,
Dr. Wim Smeets,
Dr. Thijs Tromp,
Prof. dr. Harm Rutten,
Prof. dr. Frank Smeenk,
Dr. Bart van Straten,
Dennis van Veghel Msc en
Nicky Westerhof Msc.
Dit boek is het zesde deel in de Catharina-reeks (Levensbeschouwing en ethiek in de gezondheidszorg):
Emosan – Emotie en neurocommunicatie
Waarom kan meer informatie leiden tot minder communicatie? Waarom is gebrek aan ‘echte’ communicatie de meest gehoorde klacht bij organisaties en in het bedrijfsleven? Waarom ontstaan er zo veel communicatiestoringen en emotionele conflicten? Welke opportuniteiten kunnen verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke hersenen bieden? Wat gebeurt er in onze hersenen als we communiceren? Wat is het echte belang van emoties in interpersoonlijke relaties en in onze intermenselijke communicatie?
Emosan is een baanbrekend en grensverleggend boek dat vanuit recent wetenschappelijk onderzoek rond de werking van de hersenen en het belang van emoties en gevoel, nieuwe en vaak spectaculaire inzichten biedt en de effectiviteit verhoogt van onze dagelijkse communicatie, zowel in onze persoonlijke relaties als in onze communicatie binnen een bedrijfs- of organisatieomgeving. Emosan bevat het woord ‘emotie’, terwijl ‘san’ in het Japans ‘respect’ betekent. Emosan staat dus voor respect voor onze eigen emoties en die van onze gesprekspartners. Neurocommunicatie wordt in dit boek gedefinieerd als het aanpassen van onze manier van communiceren aan wat er onbewust gebeurt in de hersenen van onze gesprekspartner op het moment dat we met hem of haar communiceren.
Emosan. Emotie en neurocommunicatie biedt vanuit het emosan-referentiekader een praktische tool om op basis van ons gevoel snel de emoties van onze gesprekspartner te herkennen en ons op een emotioneel-effectieve manier aan te passen, zodat communicatiestoringen en emotionele conflicten tot een minimum herleid worden en beide gesprekspartners er een goed gevoel aan overhouden.
Christian Henrard is civiel (burgerlijk) ingenieur en MBA (KU Leuven). Al meer dan 25 jaar is hij actief als management consultant. Hij startte zijn carrière in marketing en sales bij Unilever en BP Nutrition. Een van de deelnemers aan zijn Emosan-workshops omschreef hem als: “Een hersenresearcher die toevallig ook management consultant is.”
Emosan – Emotie en neurocommunicatie
Waarom kan meer informatie leiden tot minder communicatie? Waarom is gebrek aan ‘echte’ communicatie de meest gehoorde klacht bij organisaties en in het bedrijfsleven? Waarom ontstaan er zo veel communicatiestoringen en emotionele conflicten? Welke opportuniteiten kunnen verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke hersenen bieden? Wat gebeurt er in onze hersenen als we communiceren? Wat is het echte belang van emoties in interpersoonlijke relaties en in onze intermenselijke communicatie?
Emosan is een baanbrekend en grensverleggend boek dat vanuit recent wetenschappelijk onderzoek rond de werking van de hersenen en het belang van emoties en gevoel, nieuwe en vaak spectaculaire inzichten biedt en de effectiviteit verhoogt van onze dagelijkse communicatie, zowel in onze persoonlijke relaties als in onze communicatie binnen een bedrijfs- of organisatieomgeving. Emosan bevat het woord ‘emotie’, terwijl ‘san’ in het Japans ‘respect’ betekent. Emosan staat dus voor respect voor onze eigen emoties en die van onze gesprekspartners. Neurocommunicatie wordt in dit boek gedefinieerd als het aanpassen van onze manier van communiceren aan wat er onbewust gebeurt in de hersenen van onze gesprekspartner op het moment dat we met hem of haar communiceren.
Emosan. Emotie en neurocommunicatie biedt vanuit het emosan-referentiekader een praktische tool om op basis van ons gevoel snel de emoties van onze gesprekspartner te herkennen en ons op een emotioneel-effectieve manier aan te passen, zodat communicatiestoringen en emotionele conflicten tot een minimum herleid worden en beide gesprekspartners er een goed gevoel aan overhouden.
Christian Henrard is civiel (burgerlijk) ingenieur en MBA (KU Leuven). Al meer dan 25 jaar is hij actief als management consultant. Hij startte zijn carrière in marketing en sales bij Unilever en BP Nutrition. Een van de deelnemers aan zijn Emosan-workshops omschreef hem als: “Een hersenresearcher die toevallig ook management consultant is.”
Bouwen aan een opleiding als platform. Interactieve professionaliteit en interactieve kennisontwikkeling (Reeks Praktijk in Onderzoek, deel 1)
De kern van dit boek bestaat uit zes rapportages van onderzoek dat verricht is door kenniskringleden van het lectoraat Interactieve professionaliteit en vormen van interactieve kennisontwikkeling in de speciale onderwijszorg van Fontys OSO.
De onderzoeksrapportages vormen met de Proloog en de Epiloog een boeiend verslag van een proces dat gericht is op onderwijsver betering. Het is een uitdagend boek dat ontstaan is in de herkenbare context van ieders onderwijspraktijk.
Als geaccrediteerd opleidingsinstituut voor Master Special Educational Needs is het Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg van Fontys Hogescholen als geen ander aangewezen om met haar studenten in de context van de praktijk te werken aan verbetering van de speciale onderwijszorg.
Dit gebeurt in dialoog met alle betrokkenen. Het is een voortdurend proces van interactie tussen toepassen en ontwikkelen, tussen academische kennis en professionele kennis, tussen individuele en collectieve kennis, tussen kennis op technologisch, empirisch en ideologisch gebied en ten slotte tussen inhoudelijke kennis en methodologische kennis.
Dit boek is een uitnodiging aan professionals in onderwijs om een steentje bij te dragen. Maar vooral ook personen, die herkenning vinden in de ambitie dat er een ‘nieuwe generatie onderwijsgevenden’ moet opstaan, zijn welkom op dit platform van onderwijsontwikkeling.
Curriculum van de auteurs
Bouwen aan een opleiding als platform. Interactieve professionaliteit en interactieve kennisontwikkeling (Reeks Praktijk in Onderzoek, deel 1)
De kern van dit boek bestaat uit zes rapportages van onderzoek dat verricht is door kenniskringleden van het lectoraat Interactieve professionaliteit en vormen van interactieve kennisontwikkeling in de speciale onderwijszorg van Fontys OSO.
De onderzoeksrapportages vormen met de Proloog en de Epiloog een boeiend verslag van een proces dat gericht is op onderwijsver betering. Het is een uitdagend boek dat ontstaan is in de herkenbare context van ieders onderwijspraktijk.
Als geaccrediteerd opleidingsinstituut voor Master Special Educational Needs is het Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg van Fontys Hogescholen als geen ander aangewezen om met haar studenten in de context van de praktijk te werken aan verbetering van de speciale onderwijszorg.
Dit gebeurt in dialoog met alle betrokkenen. Het is een voortdurend proces van interactie tussen toepassen en ontwikkelen, tussen academische kennis en professionele kennis, tussen individuele en collectieve kennis, tussen kennis op technologisch, empirisch en ideologisch gebied en ten slotte tussen inhoudelijke kennis en methodologische kennis.
Dit boek is een uitnodiging aan professionals in onderwijs om een steentje bij te dragen. Maar vooral ook personen, die herkenning vinden in de ambitie dat er een ‘nieuwe generatie onderwijsgevenden’ moet opstaan, zijn welkom op dit platform van onderwijsontwikkeling.
Curriculum van de auteurs
DOK – Dossier Output & Kwaliteitsbewaking – Frans – Toets eindtermen Lezen (set van 5 ex.)
Het dient uitsluitend om de opgaven te lezen. Er zijn zoveel exemplaren nodig als leerlingen in de klas. Ze worden bezorgd in sets van 5 exemplaren.
DOK – Dossier Output & Kwaliteitsbewaking – Frans – Toets eindtermen Lezen (set van 5 ex.)
Het dient uitsluitend om de opgaven te lezen. Er zijn zoveel exemplaren nodig als leerlingen in de klas. Ze worden bezorgd in sets van 5 exemplaren.
DOK – Dossier Output & Kwaliteitsbewaking – Frans – Deel 1: Handleiding voor de evaluatie van de eindtermen. Ideeën voor het schoolteam en de klasleerkracht
Met DOK — Dossier Output en Kwaliteitsbewaking — kan de school nagaan of ze de ontwikkelingsdoelen voldoende nastreeft, of de leerlingen de eindtermen bereiken en in welke mate de kwaliteit van het onderwijs verbetert.
DOK bevat onder meer genormeerde toetsen voor eindtermen die zich daartoe lenen en andere evaluatie-instrumenten voor eindtermen die veeleer kwalitatief zijn. Per leergebied worden een algemeen deel, een leerkrachtenmap, een leerlingenmap en toetsboeken aangeboden, zodat de school meteen aan de slag kan.
Ook voor Frans is nu het volledige DOK-pakket beschikbaar, met drie delen voor het schoolteam en de leerkrachten, en één voor de leerlingen.
Deel 1: Handleiding voor de evaluatie van de eindtermen
Dit deel geeft meer uitleg over de eindtermen voor luisteren, spreken, lezen en, schrijven en taalbeschouwing en over de instrumenten om deze eindtermen te evalueren. Het is ook een handleiding bij het gebruik van de leerkrachtenmap en de leerlingenmap
DOK – Dossier Output & Kwaliteitsbewaking – Frans – Deel 1: Handleiding voor de evaluatie van de eindtermen. Ideeën voor het schoolteam en de klasleerkracht
Met DOK — Dossier Output en Kwaliteitsbewaking — kan de school nagaan of ze de ontwikkelingsdoelen voldoende nastreeft, of de leerlingen de eindtermen bereiken en in welke mate de kwaliteit van het onderwijs verbetert.
DOK bevat onder meer genormeerde toetsen voor eindtermen die zich daartoe lenen en andere evaluatie-instrumenten voor eindtermen die veeleer kwalitatief zijn. Per leergebied worden een algemeen deel, een leerkrachtenmap, een leerlingenmap en toetsboeken aangeboden, zodat de school meteen aan de slag kan.
Ook voor Frans is nu het volledige DOK-pakket beschikbaar, met drie delen voor het schoolteam en de leerkrachten, en één voor de leerlingen.
Deel 1: Handleiding voor de evaluatie van de eindtermen
Dit deel geeft meer uitleg over de eindtermen voor luisteren, spreken, lezen en, schrijven en taalbeschouwing en over de instrumenten om deze eindtermen te evalueren. Het is ook een handleiding bij het gebruik van de leerkrachtenmap en de leerlingenmap
Geen eind aan mijn pijn? Over uitzichtloos psychisch lijden
Ook specifieke situaties dienen zich aan. Zo is onder strikte voorwaarden euthanasie wettelijk aanvaardbaar. De vraag ernaar vormt dan ook een belangrijke uitdaging. Welk antwoord geven aan deze patiënten en hun omgeving? En is er bij voorbeeld plaats voor palliatie en wat houdt dat dan in?
An Haekens is gerontopsychiater in het Psychiatrisch Ziekenhuis van de Broeders Alexianen in Tienen en doceert aan de Katholieke Hogeschool Leuven.
Jill Hermans is adjunct-directeur Patiëntenzorg in dit ziekenhuis en coordinator Ouderenzorg in het Woon- en Zorgcentrum Sint-Alexius in Tienen.
Geen eind aan mijn pijn? Over uitzichtloos psychisch lijden
Ook specifieke situaties dienen zich aan. Zo is onder strikte voorwaarden euthanasie wettelijk aanvaardbaar. De vraag ernaar vormt dan ook een belangrijke uitdaging. Welk antwoord geven aan deze patiënten en hun omgeving? En is er bij voorbeeld plaats voor palliatie en wat houdt dat dan in?
An Haekens is gerontopsychiater in het Psychiatrisch Ziekenhuis van de Broeders Alexianen in Tienen en doceert aan de Katholieke Hogeschool Leuven.
Jill Hermans is adjunct-directeur Patiëntenzorg in dit ziekenhuis en coordinator Ouderenzorg in het Woon- en Zorgcentrum Sint-Alexius in Tienen.