BEKROOND MET DE TWEEJAARLIJKSE MODDERMANPRIJS 2010.

WINNAAR VAN DE ERASMUS STUDIEPRIJS 2008

In dit boek wordt de interpretatie van opzet, schuld en schulduitsluitingsgronden in verband gebracht met de doelen die ten grondslag liggen aan straf. De auteur verdedigt een Rawlsiaanse theorie van aansprakelijkheid en straf.
Leidend beginsel is het controleprincipe: opzet, schuld en schulduitsluitingsgronden moeten burgers controle geven over het al dan niet in aanraking komen met het strafrecht.
De auteur betoogt dat te snel veroordeeld wordt voor culpose delicten. Enerzijds wijst hij op de geringe gevaarlijkheid van typische culpose gedragingen.Anderzijds waarschuwt hij voor psychologische biases die rechters ertoe nopen te snel schuld aan te nemen.

De interpretatie van opzet vormt een heet hangijzer in de doctrine.Veel schrijvers menen dat opzet een normatief begrip is, waarbij het niet gaat om de psychische gesteldheid van de verdachte.
De auteur betoogt daarentegen dat een psychisch opzetbegrip de voorkeur verdient. Hij verdedigt een cognitieve interpretatie van opzet: het gaat om ‘weten’ en niet om ‘willen’.
Deze bevindingen zijn van belang voor de grens tussen voorwaardelijk opzet en schuld. Sinds het Porsche-arrest en de Hiv-arresten bestaat grote onduidelijkheid over het bereik van voorwaardelijk opzet.

Alwin van Dijk studeerde rechten en psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Deze uitgave is het resultaat van promotieonderzoek bij de vakgroep strafrecht aan de zelfde universiteit.