Van haat gesproken? Een rechtsantropologisch onderzoek naar de bestrijding van rasgerelateerde uitingsdelicten in België

Uitspraken en teksten die als racistisch worden opgevat, vormen een heet
hangijzer. Maatschappelijke discussies en controverses over incidenten volgen
elkaar in hoog tempo op. Vaak blijft het ook niet bij discussies en wordt het
strafrecht bij deze kwesties betrokken. Die strafwetgeving staat in dit boek
centraal. Het gaat in het bijzonder om de Antiracismewet van 1981 en de
Negationismewet van 1995.

De auteur biedt een gedetailleerde analyse van de tumultueuze
ontstaansgeschiedenis van de wetgeving. De intern verdeelde rechtspraak die
zich rond de bepalingen heeft gevormd wordt eveneens grondig ontleed.

Wat dit werk vooral “uniek in zijn genre” maakt – zoals professor dr. Marie-
Claire Foblets het omschrijft in haar voorwoord – is dat het licht werpt op de
effecten van de strafwetgeving rond racisme en negationisme. Door middel
van gesprekken met klagers en aangeklaagden gaat de auteur na of de
strafbaarstellingen in de praktijk doen wat de wetgever beoogt. De resultaten
van dat onderzoek zijn ontnuchterend: de wetgeving verwezenlijkt zelden haar
doelstellingen en geeft vaak aanleiding tot averechtse effecten.

Het boek omvat concrete aanbevelingen voor de rechterlijke macht en de
wetgever. Ook pleit de auteur voor een herziening van de rol van het Centrum
voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding.

In de pers:
“Het besproken boek verdient daarom aanbeveling voor iedere praktijkjurist die met uitingsdelicten in aanraking komt, in het bijzonder voor strafrechters en voor de vervolgende instanties. Voor deze lezers is het boek overigens vlot toegankelijk dankzij zijn logische en gedetailleerde indeling, zijn indrukwekkende voetnotenapparaat, zijn heldere taalgebruik, en zijn nauwkeurige trefwoordenregister. Het boek is zelfs verplichte lectuur voor de wetgever en voor andere beleidsmakers.”

Willem Verrijdt in Tijdschrift voor bestuurswetenschappen & publiekrecht, 2011-5

Jogchum Vrielink is doctor in de rechten en tevens antropoloog en
bestuurskundige. Hij is verbonden aan het Instituut voor Vreemdelingenrecht en
Rechtsantropologie van de Katholieke Universiteit Leuven.