Tien keer beter! 4 – Verbeteren van onderwijspraktijk door onderzoek (Reeks Praktijk in Onderzoek, nr. 7)

In dit boek staan voorbeelden van betere onderwijspraktijk. De kern van dit boek wordt
gevormd door de hoofdstukken waarin tien studenten van de opleiding tot Master Special
Educational Needs ‘hun verhaal’ vertellen. Verhalen die aantonen dat beter onderwijs groeit
in de praktijk. “Bij actieonderzoek doen leerkrachten onderzoek naar de problemen en
vraagstukken van hun eigen onderwijspraktijk en ontwerpen hier oplossingen voor. Niemand
kent immers zijn klaslokaal beter dan de leerkracht die er elke dag in werkt.” (Cornelissen,
2009). Met de invoering van de bachelor-masterstructuur heeft het praktijkgericht onderzoek
aan Nederlandse hogescholen een grote vlucht genomen.

Omdat onderwijs en opleiden voor onderwijs altijd beter kan, wordt in dit boek ook
gerapporteerd over de constructie van een vragenlijst die in kaart brengt wat studenten leren
van het doen van praktijkgericht onderzoek. Hiertoe zijn de alumni 2011 van de Master SEN bij
Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg benaderd. Een onderzoek dat een stevige
basis legt voor de IPPOD. De vragenlijst die meer kijk moet bieden op de impact en het proces
van praktijkgericht onderzoek. Uit een eerste peiling komen al kansen naar voren om nog
meer bij te dragen aan een reflectief-onderzoekende houding bij onderwijsprofessionals. Een
houding die ten grondslag ligt aan een duurzame verbetering van het onderwijs.

Op weg naar de invoering van Passend onderwijs worden termen als ‘onderwijszorg’ en
‘zorgleerling’ in de beleidsstukken steeds meer vervangen door ‘onderwijsondersteuning’ en
‘leerling met extra ondersteuningsbehoefte’. Ook begrippen als schoolondersteuningsprofiel,
de ondersteuningsstructuur van het samenwerkingsverband, ondersteuningsvoorzieningen,
ondersteuningsplan, ondersteuningsmiddelen, basisondersteuning (was basiszorg) en
speciale ondersteuning (was zware zorg) doen hun intrede. Het medisch model maakt steeds
meer plaats voor het burgerschapsdenken. Het zijn die inzichten die in de opleiding tot Master
SEN groeien. Ook in die zin biedt dit boek tekenen van ontwikkeling in een tijdsgewricht van
merkbare maatschappelijke veranderingen. Het wijst erop dat Fontys OSO daar klaar voor is.

Joost Kentson (voorzitter de Onderwijscoöperatie) over de Master SEN:
“Als je investeert in scholing dan gaat daarmee de kwaliteit van de mensen omhoog. Dat is een
één-op-één-relatie. De invulling van je werk wordt daarmee anders.”