Scholen voor burgerschap. Naar een kennisbasis voor burgerschapsonderwijs

Sinds 2006 zijn scholen wettelijk verplicht aandacht te besteden aan
actief burgerschap en sociale integratie. Voor het onderwijs is het
versterken van burgerschap van leerlingen niet nieuw. Scholen geven
daar al lange tijd en op allerlei manieren vorm aan. Denk bijvoorbeeld aan
sociale en morele vorming, aan maatschappijleer, levensbeschouwelijke
vorming, mensenrechteneducatie, intercultureel onderwijs en aan
de maatschappelijke stage. Er zijn veel manieren waarop scholen de
opdracht tot bevordering van burgerschap en integratie kunnen invullen.
Er is niet één manier de beste of voor alle situaties geschikt. Scholen
geven zelf inhoud aan burgerschap en aan wat het onderwijs leerlingen
zou moeten leren. Ze houden daarbij rekening met de lokale omgeving,
de samenstelling van de leerlingenpopulatie, de wensen van ouders/
verzorgers en de levensbeschouwelijke uitgangspunten van de school.

Dit boek gaat in op de vraag wat scholen jongeren aan burgerschap
willen leren, welk beleid ze daartoe ontwikkelen, welke pedagogischdidactische
strategieën ze hanteren, en wat in de praktijk effectief is
gebleken. Scholen voor burgerschap bundelt de kennis over het werken
aan burgerschapsvorming in het Nederlandse onderwijs, en plaatst deze
in internationaal perspectief.

De bijdragen in dit boek komen in belangrijke mate voort uit het werk
van de Alliantie Burgerschap.

Jules Peschar is emeritus hoogleraar onderwijssociologie aan de Rijksuniversiteit
Groningen. Hij was jarenlang betrokken bij de ontwikkeling
van internationale onderwijsindicatoren, ondermeer op het terrein van
cross-curriculaire competenties.
Hans Hooghoff is als manager unit Maatschappelijke Thema’s verbonden
aan SLO, het nationaal expertiescentrum voor leerplanontwikkeling.
Anne Bert Dijkstra is verbonden aan de Inspectie van het Onderwijs en
geeft daar leiding aan programma’s op het terrein van burgerschap, sociale
veiligheid en sociale opbrengsten van onderwijs.
Geert ten Dam is hoogleraar Onderwijskunde aan de Universiteit van
Amsterdam. Ze is nauw betrokken bij onderzoek naar burgerschapseducatie
en is een van de auteurs van het meetinstrument Burgerschap.