Onderlinge overheidsaansprakelijkheid voor schendingen van Europees recht

In ons recht draagt in beginsel ieder zijn eigen schade. Voor het ‘verplaatsen’
van schade, bijvoorbeeld naar de veroorzaker ervan (onder het motto ‘de
veroorzaker betaalt’), dient een bijzondere reden te zijn. Deze kan zijn gelegen
in de idee dat de persoon die verwijtbaar schade veroorzaakt, die schade
dient te vergoeden. Dit houdt dus een reactie van de rechtsorde in op rechtens
verwijtbaar gedrag.

De keuze om schade te verplaatsen, is altijd een (rechts)politieke. Onlangs is
deze keuze gemaakt voor het verplaatsen van schade die op grond van EU-recht
voor rekening komt van de Nederlandse Staat. Met de inwerkingtreding van
de Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten (Wet NErpe) in
2012 kan deze schade door middel van een verhaalsrecht van de Staat worden
verplaatst naar de veroorzakers ervan, zogenoemde publieke entiteiten. Dit
zijn bijvoorbeeld medeoverheden, aanbestedingsplichtige entiteiten en concessiehouders.

Ook de omgekeerde situatie doet zich voor. Door EU-recht te
schenden kan de Staat schade veroorzaken die voor rekening komt van publieke
entiteiten zoals medeoverheden. Voor het verplaatsen van die schade heeft de
wetgever niet voorzien in een bijzonder verhaalsrecht.

In dit onderzoek staat centraal het verplaatsen van de ene overheid naar de
andere van schade die is terug te voeren op een schending van EU-recht of het
EVRM.

Onderzocht is of, en zo ja hoe de ene overheid zich naar huidig recht
op de andere zou (moeten) kunnen verhalen en welke voorwaarden vanuit het
positieve recht aan een dergelijk verhaalsrecht zouden moeten worden gesteld.

Christien de Kruif (1975) is als universitair docent staats- en bestuursrecht en
als opleidingsdirecteur van de Honours Academy verbonden aan de Universiteit
Leiden.

Dit is een boek in de Meijers-reeks.

De reeks valt onder verantwoordelijkheid
van het E.M. Meijers Instituut van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid
van de Universiteit Leiden. De studie werd verricht in het kader van het
facultaire onderzoeksprogramma Multilevel Jurisdiction.