Mozaïek van mijn leven. Herinneringen 1917-2005

Ingelijfd bij Duitsland vochten en werkten Oostenrijkers in de Tweede Wereldoorlog samen met de Duitsers op alle fronten, in de vernietigingskampen, in de bezette gebieden, thuis. Samen met de Duitsers verloren ze. Alle betrokkenen moesten na deze collectieve ervaring van geweld, samen verder, aan welke kant ze ook gestaan hadden. Zoals er steeds opnieuw samenlevingen zijn, die na een oorlog, na etnische zuiveringen, na terreur en verlies met elkaar verder moeten. Herinneren is niet alleen een psychisch maar ook sociaal fenomeen. We herinneren wat gedeeld wordt met anderen. De herinnering is steeds opnieuw een constructie en tegelijkertijd een reconstructie: ze gaat terug, reageert en borduurt voort op wat er vroeger gebeurd is. Het verleden krijgt vorm en wordt steeds aangepast, becommentarieerd, verdraaid en bestreden. De herinnering beperkt zich niet tot de taal: ze wordt vastgelegd in allerlei vormen, ze gaat schuil achter allerlei façades, zoals een illustratie, een monument, een foto, een bepaalde melodie, een gebaar, een pijnlijke stilte. Anne Gevers laat in deze studie zien hoe die herinneringen gestalte hebben gekregen in een Oostenrijkse stad. Ze traceert het complexe samenspel tussen dominante, verborgen en contrasterende interpretaties van dit uiterst omstreden maar niet vergeten verleden. Anne Gevers (1951) was ten tijde van het onderzoek als antropologe verbonden aan The Amsterdam School for Social Science Research.