Mooi omkranste Aphrodite die van Cyprus liefdes-toverscepter zwaait. Seksualiteit en erotiek in het antieke Hellas

Over het dagelijkse leven van de oude Grieken zijn we naar verhouding beter ingelicht dan over vele andere
beschavingen, die in de loop der tijden zijn ondergegaan. Niet alleen veel van de klassieke Griekse kunst is
gelukkig voor ons behouden geworden; dit geldt insgelijks voor veel van de wetenschappelijke geschriften en
voor de literatuur (de poëzie, de tragedies en komedies) uit deze periode. Onderhavig essay focust op de teksten
uit de Griekse oudheid die op seksualiteit en erotiek betrekking hebben, die altijd wel iets zeggen over de
mentaliteit van de cultuur waarin zij zich als tekst inschrijven en steeds iets verduidelijken omtrent haar normen,
haar waarden, haar vanzelfsprekendheden. Zij leren ons iets met betrekking tot de wijze waarop een cultuur
het fenomeen van de seksualiteit in concreto heeft geconstrueerd. Zij instrueren ons over de voor een bepaald
tijdsgewricht en een bepaalde landsstreek kenmerkende “stijl” waarin mannen en vrouwen zich tegenover elkaar
verhouden, over de particuliere wijze waarop zij met “het geslachtsonderscheid” omgaan, omtrent “gelijkheid”
versus “dominantie”, niet alleen tussen de seksen, maar ook tussen de verscheidene partners die met elkaar een
duurzame of tijdelijke relatie aanknopen, die vaak uitmondt op het geslachtelijk zich met elkaar verenigen. Zij
verhelderen één en ander inzake de positie die mannen en vrouwen ten opzichte van elkaar in een bepaalde
cultuur of gemeenschap innemen, over de eventuele neiging tot “submissie” van de laatstgenoemden en over
de “overheersing” van de kant van eerstgenoemden.

Naast beschouwingen over liefde en seksualiteit in de Ilias en Odyssea en in de Griekse mythologie en legendencycli,
wordt in dit boek aandacht besteed aan de vraag naar de erotische verhouding tussen vrouwen onderling
in de Griekse oudheid, de pederastie, de man-vrouw relatie, aan het huwelijk en het gezin én aan de problematiek
van de gewijde prostitutie met haar tempelhoeren en de vulgaire prostitutie, die door de gewone hoer en
tippelaarster werd bedreven, die beiden door de obscuriteit van hun situatie meestal tot anonimiteit, marginaliteit
en ellende werden veroordeeld.

Jan Godderis is gewoon hoogleraar aan de Faculteit der Geneeskunde van de K.U.Leuven. Hij doceert er de
vakken psychiatrie, geschiedenis van de geneeskunde en cultuurgeschiedenis van de seksualiteit. Van hem
verschenen onder meer: Gerontopsychiatrie (1985), Galenos over psychische stoornissen (1988), Antieke
geneeskunde over lichaamskwalen en psychische stoornissen van de oude dag (1989), Bijdragen tot de
geschiedenis van de begripsontwikkeling in de psychiatrie en de geneeskunde (1990), Handboek geriatrische
psychiatrie (cs., 1992), De beste arts zij ook een filosoof? Plato’s opvattingen over de geneeskunde (1997),
Naar de sterren kijken. Plato – De menselijke dwaasheid en haar medicijn (1997), “Een arts is vele andere
mensen waard”. Inleiding tot de antieke geneeskunde (1999), Kan men een hemel klaren, even zwart als drek?
Historische, psychiatrische en fenomenologisch-antropologische beschouwingen over depressie en melancholie
(2000), Bestaan dingen alleen als men ze ziet? Historische, fenomenologisch-psychiatrische en metapsychologische
reflecties inzake de waarneming, de verbeelding en het hallucineren (2001), En mijn verrukking neemt geen
end. Cultuurhistorische reflecties over drugs, roes, verbeelding en creativiteit (2004), Eed van Hippokrátês.
Historische beschouwingen inzake de opdracht en de begrenzingen van het medisch handelen (2005), De
Hippocratische geneeskunde in al haar staten. Reflecties over gezondheid en ziekte onder ’t zachte fluisteren
van de plataan (2005), “Weer siddert in mij de liefde die het lichaam sloopt”. Sapphô van Lésbos blijft brandend
(2006) en Immanuel Kant over de ziekten van het hoofd. “Versuch über die Krankheiten des Kopfes”. Nederlandse
vertaling met annotaties en commentaar (2006).