Mensenrechten in de Verenigde Naties. Een verhaal over manipulatie, censuur en hypocrisie

Dit verhaal onthult de manipulaties, de censuur en de hypocrisie binnen de Verenigde Naties,
haar mensenrechtenraden, haar wereldconferenties. Het vertelt waarom en hoe de Universele
Verklaring van de Rechten van de Mens in de jaren 1947-1948 is geschreven. Hoe toen
al twee kampen tegenover elkaar stonden. Landen en individuen die lessen trokken uit de
waanzin van de Tweede Wereldoorlog door universele rechten voor elke wereldburger af te
kondigen tegenover de machthebbers van landen die nooit dulden dat de internationale gemeenschap
zich inlaat met hun zaken, ook niet wanneer het over foltering, vrije meningsuiting
of de strijd tegen armoede gaat: de soevereinisten. Plus zij die hun goddelijke wetten
steeds boven menselijke afspraken stellen: moslimlanden verenigd in de Organisatie van de
Islamitische Conferentie. En de Heilige Stoel. In dit verhaal intolerante gelovigen genoemd.

Het boek gaat over censuur in de vn wanneer ngo’s en hoge vn-functionarissen de mond
wordt gesnoerd als zij schendingen van mensenrechten aanklagen. Over manipulatie wanneer
belangrijke elementen uit de Universele Verklaring quasi stiekem uit de verdragen en
teksten geschrapt worden, zoals het recht om van godsdienst te veranderen. Over hypocrisie
wanneer landen die de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens al meer dan zestig
jaar verwerpen én systematisch schenden, toch zetelen in de Mensenrechtenraad om er te
oordelen over mensenrechten in andere landen.

De praktijken van censuur, manipulatie en
hypocrisie worden hard gemaakt met teksten en citaten van soevereinisten en intolerante
gelovigen zelf. Zo wordt de eerste Nederlandse vertaling van de Verklaring van de Rechten
van de Mens in Islam – onderworpen aan de sharia – naast de Universele Verklaring gelegd:
een onthullende vergelijking. Zo worden de landen die deel uitmaken van de Mensenrechtenraad,
getoetst op hun democratisch gehalte. Ontwikkelingen binnen de vn beïnvloeden
de wereldgebeurtenissen buiten de vn-vergaderzalen. Het verloop van de affaire-Rushdie
en de zaak van de Deense cartoons illustreren dit.

Tegenover deze nefaste ontwikkelingen
pleit het boek voor weerstand. Weerstand omdat vele mensen wereldwijd slachtoffer zijn
van grove en systematische schendingen. Weerstand omdat onder meer de Arabische Lente
en de groeiende oppositie in China aantonen dat de Universele Verklaring echt universeel is.

Willy Laes was leraar geschiedenis en adjunct-directeur van het Koninklijk Atheneum in
Keerbergen. Hij was vrijwilliger, later bestuurslid en de eerste Vlaamse voorzitter van Amnesty
International Vlaanderen. Hij behoort tot de generatie die heeft samengewerkt met de
founding fathers van de internationale mensenrechtenbeweging. Daarnaast was hij onder
meer medeoprichter van de ai–eu Association waarvan hij voorzitter was. Ook nam hij het
initiatief voor het Belgisch ngo-forum voor de viering van de 50ste verjaardag van de Universele
Verklaring van de Rechten van de Mens. Momenteel is hij nog steeds actief binnen
Amnesty International.