Leraars in de hoek? (Korpus – Katernen Onderwijs: Research en Praktijk Uit Scholen, nr. 1)

De leraarskamer is de ontmoetingsplek voor leerkrachten. Hier wordt gepraat, gewerkt
en gepauzeerd. Een leraarskamer heeft tot doel de leerkrachten aan te sporen
om contacten te leggen en professionele relaties op te bouwen. Maar wat als
er verschillende leraarskamers zijn? Of niet elke leraar hier gebruik van maakt?
Is het dan nog mogelijk om een hecht leerkrachtenteam te hebben binnen een
school?

Deze publicatie onderzoekt of er een samenhang is tussen de (in)formele leraarskamer
en de schoolsubculturen. Om de verschillen te bepalen tussen de officiële
en de informele leraarskamers, vormt de schoolcultuur het ‘meetinstrument’. De
schoolcultuur bestaat uit drie domeinen, namelijk hoe de leerkrachten de directie
zien, welke doelen nagestreefd worden door het team en de samenwerking tussen
de leerkrachten onderling. De auteur trok naar een technische school om er de
relatie tussen de schoolcultuur en de leraarskamer te bevragen.

De schoolorganisatie (lesroosters, inrichting schoolgebouw, …) dicteert wie elkaar
(niet) ziet en waar deze ontmoetingen plaatsvinden. Maar dit zou een te eenzijdig
beeld schetsen van het gebruik van de leraarskamer en de relatie tot de schoolcultuur.

Wanneer de school beschikt over een digitaal communicatie- en informatieplatform
ontstaat er een virtuele leraarskamer die het gebrek aan face-to-face contact
met collega’s (gedeeltelijk) compenseert en communicatie en samenwerking
mogelijk maakt. Daarnaast kan de school investeren in momenten waarop leerkrachten
elkaar treffen, los van de verplichte personeelsvergaderingen, opendeurdagen
en pedagogische studiedagen. Een school moet ruimte creëren voor
de organisatie van vrijblijvende sociale momenten waarbij leerkrachten elkaar in
een ontspannen sfeer kunnen leren kennen.

Katrijn De Waele geeft al elf jaar les. Ze behaalde in 2004 haar bachelor leraar
secundair onderwijs Nederlands, Engels en geschiedenis aan de Arteveldehogeschool
in Gent. Vanuit haar ervaring en passie voor didactiek raakte zij gefacineerd
door de beïnvloedende factoren op het functioneren van leraars en de
leeromgeving van leerlingen. Zo voltooide ze haar master in de “Opleidings- en
Onderwijswetenschappen” aan de UA in 2014. “Leraars in de hoek” is de titel van
haar masterproef waarbij ze een brug maakt tussen de verschillende (in)formele
leraarskamers en de schoolcultuur.

Paul Mahieu is hoogleraar onderwijswetenschappen aan de Universiteit Antwerpen.