Landschapsontwerp in Vlaanderen. Landschap als narratief en integrerend medium in de ruimtelijke ontwerppraktijk

Vlaanderen kent een grote diversiteit aan landschappen met een extreme overlapping
tussen platteland en stad en de ermee gepaard gaande multifunctionaliteit.
Deze regio vormt daarom bij uitstek een boeiend laboratorium voor onderzoek,
opleiding en praktijk in landschapsontwerp. Toch is landschapsontwerp hier opvallend
minder geprofessionaliseerd of verankerd dan in vele andere Europese landen. De invloed
ervan op het ruimtelijk beleid is klein en ook in een internationale context lijkt het
Vlaamse landschapsontwerp zich maar moeizaam te kunnen positioneren.

Dit boek schetst eerst in hoofdlijnen hoe de professionalisering en institutionalisering
van het landschapsontwerp zich in Vlaanderen historisch heeft verdergezet. Daarna
toont het aan dat verschillende interpretaties van landschap het hedendaagse ruimtelijk
ontwerp van publieke ruimten bevruchten en hoe landschap hier als een narratief
medium gebruik van maakt. Het verduidelijkt dat landschap – in overeenstemming met
de holistische benadering in de Europese Landschapsconventie – een kneedbaar, multidimensionaal
en integrerend concept is dat door ontwerpers wordt geïnterpreteerd
vanuit de eigen perceptie en in functie van specifieke instrumenten of acties. Deze bevindingen
leiden tot reflecties over de identiteit en de rol van landschapsontwerp in
Vlaanderen en in internationale context.

Het manuscript biedt binnen de literatuur rond ruimtelijk ontwerp in Vlaanderen belangrijke
en vernieuwende inzichten. Door de multidisciplinaire benadering zal het
landschapsarchitecten, architecten, ruimtelijk planners en stedenbouwkundigen aanspreken,
maar ook aanverwante disciplines, zoals geografen, historici of biologen. Door
zijn focus op het werkveld, de ontwerppraktijk en beleidsrepercussies bevat het insteken
voor zowel praktiserende ontwerpers, onderzoekers, lesgevers als beleidsmedewerkers.
Bovendien is het basislectuur rond landschapsontwerp voor studenten van
diverse ontwerpopleidingen, zoals landschapsarchitectuur, architectuur, stedenbouw
en ruimtelijke planning.

Sylvie Van Damme is licentiate in de Geografie (1993), licentiate in de Stedenbouw
en Ruimtelijke Ordening (1995), geaggregeerde in de Geografie (1995) en doctor in
de Stedenbouw en de Ruimtelijke Planning (2013). Ze is verbonden aan de Vakgroep
Architectonisch Ontwerp van de School of Arts van Hogeschool Gent. Ze geeft er les
en is actief in onderzoek en dienstverlening. Ze is ook voorzitter van de Gemeentelijke
Commissie voor Ruimtelijke Ordening van Sint-Lievens-Houtem, lid van de redactieraad
van Ruimte, het tijdschrift van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning en van
diverse netwerken.