In de wereld komen. Een studie naar de pedagogische betekenissen van opvoeding, onderwijs en het leraarschap (Handelsversie)

Opvoeding en onderwijs zijn dagelijkse mediakost: dan is er weer een pleidooi vooreen nieuw onderwijsconcept, dan een notitie over opvoedingsondersteuning, eenwetenschapper die op grond van onderzoek een nieuwe manier van leren propageert,dan weer een beleidsmaatregel om de output van het onderwijs te verhogen.De invalshoek van waaruit dat gebeurt, is steeds weer anders. Wat verstaanwe vandaag eigenlijk onder opvoeding en onderwijs?

Deze vraag is het uitgangspunt van In de wereld komen. Een studie naar de pedagogischebetekenissen van opvoeding, onderwijs en het leraarschap. Ze wordt beantwoordvanuit vier twintigste-eeuwse denkers: Hannah Arendt, Jacques Lacan,Michel Serres en Michael Polanyi. Aan de hand van aan hen ontleende conceptenbrengt de auteur opvoeding, onderwijs en de activiteiten van opvoeders en lerarenin kaart. Opvoeding en onderwijs zijn gericht op het in de wereld laten komenvan kinderen en jongeren. Daarvoor zullen opvoeders en leraren hen niet alleende middelen moeten aanreiken waarmee de mens de wereld heeft ingericht, maarhen ook in staat moeten stellen om met behulp daarvan initiatieven te nemen.Want alleen zo kunnen ze deelgenoot worden en ‘in de wereld komen’. Daarbij gaathet niet om identiteit, maar om subjectiviteit. Een kind of jongere verschijnt alssubject – altijd ten overstaan van anderen – als het tegen dingen aanloopt die hijniet begrijpt, als er letterlijk en figuurlijk iets dwars komt te zitten. Dat ‘tegen ietsaanlopen’ is een communicatief gebeuren. Het proces van opvoeding en onderwijsis geen maakproces. De houding van de leraar of opvoeder, zijn ethos, is daarbijcruciaal, meer dan het toepassen van (wetenschappelijke) kennis.