Galênos van Pérgamon: Ars Medica. Nederlandse vertaling van Galênos’ Ars medica met annotaties en een introductorische commentaar

In dit boek wordt een geannoteerde en becommentarieerde Nederlandse vertaling gepresenteerd van hettraktaat Ars medica (Téchnê iatrikê) van Galênós van Pérgamon (129-216 n. Chr.). Weinig artsen hebbeneen zó verstrekkende invloed gehad als deze beroemde Hellenistische arts. Zijn gedachtegoed heeft vanafhet jaar 300 na Chr. de geneeskunde in de Byzantijnse wereld overheerst. Het heeft insgelijks, middelsmultipele vertalingen van zijn traktaten, op de wereld van de Islam, en vanaf de twaalfde tot de zeventiendeeeuw evenzeer op de West-Europese geneeskunde een persoonlijke en zelfs zeer nadrukkelijke stempelgedrukt. Zijn latere volgelingen hebben, vermits ze bij herhaling alleen maar Galênós’ conclusies hebbendoorgegeven en het door hem voorgelegd empirisch bewijsmateriaal en de hierbij gehanteerde proceduresonbesproken hebben gelaten, (wellicht ongewild) een bijdrage geleverd tot het totstandkomen van een beeldvan Galênós als “dogmatisch en autoritair theoreticus”, die een verlammende rem op de ontwikkeling vanhet medisch denken zou hebben gezet tot aan het begin van de Renaissance. Recent hebben tal van geleerden,vooral sinds het herontdekken van heel wat van zijn werken in Arabische vertaling, een bijdrage geleverdtot zijn (volstrekt legitieme) rehabilitatie als arts, filosoof, grammaticus én ethicus.
De Ars medica is een van de belangrijkste werken die Galênós uit zijn schrijfhout heeft laten komen. Dittraktaat is op late leeftijd tot stand gekomen, vermoedelijk na 193, en verschaft een opsomming van de meestessentiële elementen uit zijn ziekteleer. Het heeft, gezien de talrijke verwijzingen naar andere galenischegeschriften, zowel het karakter van een “introductie” (eisagôgê) tot zijn volumineus oeuvre als van eenbeknopte inhoud (súnopsis) van zijn talrijke bevindingen inzake de humane pathologie. De Ars medica werddoor medische studenten gebruikt vanaf de vierde eeuw en maakte in de twaalfde eeuw deel uit van deArticella, het complex samenraapsel van medische teksten die in de Middeleeuwen en Renaissance deeigenlijke basis hebben gevormd van het universitair medisch curriculum.