Eene zoete ontroering van medelyden. Sentimentalisme in Hendrik Consciences zedenromans (Reeks ‘Academisch Literair’, nr. 16)

Hendrik Conscience (1812-1883) is het schoolvoorbeeld van een auteur die velen kennen, maar die niemand meer leest. Eén van de redenen dat Consciences romans vandaag de dag als ‘onleesbaar’ worden beschouwd, is de grote emotionaliteit van zijn personages en schrijfstijl. Deze eerste uitgebreide studie naar Consciences vertelstrategieën wil het opvallende pathos in deze teksten historiseren door zijn romans te lezen in relatietot de literaire normen en conventies van het sentimentalisme, dat tot ver in de negentiende eeuw de Europese literatuur heeft beïnvloed. Sentimentalistische literatuur draait in de kern om het oproepen van empathie bij het publiek, vanuit de achterliggende gedachte dat je door de ervaring van empathie een betermens zou worden. Vanuit dit perspectief zijn de vele meelijwekkende taferelen en gevoelige harten in Consciences verhalen een bewuste strategie om invloed uit te oefenen op het ethisch handelen van het publiek. Via een analyse van zedenromans uit verschillende periodes in Consciences oeuvre in combinatie met receptieonderzoek toont deze studie dat juist het sentimentele karakter van zijn romans ervoor zorgde dat ze in de negentiende eeuw een groot publiek bereikten – en dat niet alleen binnen België, maar in heel Europa en daarbuiten.