In de serie 'Nog een boek voor twee' wordt ingegaan op strategieën voor begrijpend lezen. Dit is daarmee een vervolg op de serie 'Een boek voor twee'.

Dit onderdeel is een Leesboek bestemd voor groep 5 / leerjaar 3. De auteurs geven de jonge lezers bij iedere groep teksten een leesopdracht en stellen vragen.
De teksten en verhalen zijn overgenomen uit de allerbeste jeugdliteratuur (bv Annie mg Schmidt en Roald Dahl) , het internet en informatieve kinderboeken. Ze daarmee sluiten perfect aan bij de belevingswereld en interesses van kinderen op deze leeftijd. Geen droge oefenstof dus...

Lezen speelt in onze samenleving een cruciale rol. Leren lezen en vooral leren begrijpend lezen is echter niet voor iedereen even gemakkelijk. Veel kinderen hebben het dan ook niet zo begrepen op begrijpend lezen.
Een belangrijke misvatting is dat als kinderen woorden en zinnen correct kunnen decoderen, hun leesbegrip zich ook wel spontaan zal ontwikkelen en zij meteen de betekenis begrijpen van wat er staat geschreven. Bekwame lezers doen echter wel meer dan het woord voor woord verklanken van wat er op papier staat. Ze jongleren met begrippen, betekenissen en beelden, ze controleren en bewaken hun leesbegrip, ze reflecteren over het leesproces...
Wanneer het dreigt mis te lopen kunnen zij bovendien makkelijk putten uit allerlei strategieën die toelaten beter greep op de tekst te krijgen: ze activeren relevante voorkennis, maken voorspellingen over het verloop van de tekst, controleren de tekst op samenhang en consistentie, passen hun leestempo aan de moeilijkheidsgraad van de tekst aan, onderscheiden hoofd- en bijzaken, herlezen moeilijke passages...

Het psychoanalytisch luisteren is niet zonder meer het luisteren naar verhalen. Eerder dan als een passief ontvangen, is het te beschouwen als een actief receptief proces. De uitnodiging om vrij te spreken en te spelen leidt slechts zelden tot een helder en coherent verhaal. Doorheen veel ruis en storingen begrijpen we flarden en fragmenten die we aan de patiënt terug trachten te geven, zodat hij zijn eigen verhaal bij elkaar kan puzzelen. Doorheen evenveel ruis en storingen communiceren we onze bereidheid tot luisteren en onze beschikbaarheid als nieuw analytisch object. Het psychoanalytische werk vereist een wat vreemde relatie. De therapeut is wel een nieuw, maar geen ‘reëel’ object: geen seksuele partner, geen zorgende ouder. Een balans tussen voelbare beschikbaarheid als analytisch object en reële verzaking aan vragen en verlangens kan een analytisch denken mogelijk maken. Wat is belangrijk in het zoeken naar die balans? Wat helpt om ‘de goede golflengte’ te kunnen vinden en zoveel ruis en storingen te kunnen verdragen? Of ook: hoe duidelijk maken dat je een welwillend luisterend oor biedt, wanneer stilte voor je patiënt afwijzing of angstige geheimzinnigheid betekent? Hoe het begripvol luisteren communiceren, zodat exploratie van pijnlijke evaringen mogelijk wordt? Hoe veilig moet de relatie ervaren worden, opdat de patiënt beangstigende voorstellingen zodanig verdraagt dat communicatie erover mogelijk wordt? Waarop dient de psychoanalytisch therapeut hierbij af te stemmen? Het affect kan richtinggevend zijn om de juiste toon te treffen. Maar zich laten leiden door emotie kan ook misleiden en verleiden. Slechts uit de stilte kunnen waarachtige gedachten geboren worden. Maar deze stilte is in werkelijkheid ruis en vaak kan de waarheid zich precies slechts dankzij storing, hapering en misverstand openbaren. In deze ‘multiculturele’ publicatie getuigen de auteurs vanuit diverse theoretische achtergronden en praktijken nu eens van rigoureuze wetenschappelijkheid, dan weer van het vermogen in de bomen te luisteren naar de kloppende harten van vogels…

Met bijdragen van Paul Verhaeghe, Rudi Vermote, Lut De Rijdt, Margaret Rustin, Michael Rustin, Wim Vanmechelen en Mark Kinet.

Mark Kinet, psychiater en psychoanalytisch therapeut, is hoofdgeneesheer van het Centrum voor Psychiatrie en Psychotherapie van de Kliniek Sint-Jozef in Pittem.
Wim Vanmechelen, psychiater en psychoanalytisch therapeut, is onder meer opleider aan het Postgraduaat Psychoanalytische Therapie van de KU Leuven.

Zie ook www.psychoanalytischactueel.eu.

Vanuit haar ervaring bij een opvangcentrum voor buitenlandse alleenstaande minderjarigen, brengt Margot Cloet het zorglandschap voor deze doelgroep uitgebreid in kaart. Na een overzicht van het internationale en nationale beleid terzake, schetst zij een beeld van deze zeer diverse groep jongeren. Wie zijn ze? Hoe en vanuit welke context en motivatie belandden ze hier?

Dan volgen richtlijnen voor de algemene basishouding die een begeleider van deze jongeren kan aannemen. De auteur is voorstander van een integrale begeleiding en werkt hiervoor een stappenplan uit, gaande van psychologische begeleiding tot juridische bijstand en hulp bij huisvesting, onderwijs enz.
Dit boek onderbouwt praktijkervaring met verwijzingen naar theoretische literatuur en richt zich tot iedereen die beroepshalve met deze groep jongeren in contact komt.

Margot Cloet, pedagoog, is directeur van Minor Ndako, een opvang- en begeleidingshuis voor buitenlandse, niet-begeleide minderjarige vluchtelingen in Anderlecht.