Als je als begeleider mag werken met mensen met autisme, dien je op zijn minst een autobiografie te hebben gelezen. Dan pas wordt duidelijk hoe pervasief autisme is. De Dramaqueen is erin geslaagd om een helder persoonlijk verhaal te schrijven dat duidelijk maakt hoe lastig de gewoonste dingen voor mensen met autisme zijn. Het boek is versterkend voor mensen met autisme en geeft inzichten over het handelen van begeleiders. Wonderlijk om te lezen hoe bekende personen in verschillende rollen voor verwarring zorgen. Bijzonder ook dat er tussenstappen nodig zijn om de contacten dan weer te normaliseren, terwijl er vanuit neuro-typisch standpunt niets bijzonders is gebeurd.

Ook blijkt maar weer dat een gesprek over alledaagse dingen veel belangrijker is zoals vanuit oplossingsgericht werken al wordt betoogd, dan menig begeleider zich realiseert. De strategieën die de auteur beschrijft zijn helder en de hulpmiddelen een aanvulling.

Het boek is soms een ongelofelijk verhaal. Studenten, begeleiders en mensen met autisme en hun ouders kunnen door het lezen van dit boek, gaan beseffen hoe lastig autisme is voor de persoon zelf en anderen in de omgeving. Ook is het schrijnend hoe openbare instanties voor tegenwerking zorgen.

Marije van Dongen (°1973) werkte jarenlang als groepsleider en autismebegeleider in de zorg en hulpverlening. Ze is ervaringsdeskundige en ouder-professional (= ze heeft zelf een kind met een autismespectrumstoornis). Marije geeft lezingen en werkt als vrijwilliger mee aan activiteiten en deskundigheidsbevorderingen over autismespectrumstoornissen (ASS).

Taal is niet altijd vanzelfsprekend. Als je afasie hebt of je leert Nederlands als tweede taal kan het moeilijk zijn om te communiceren. In een groepsbehandeling heb je dan bij uitstek de mogelijkheid om je taalvaardigheden te verbeteren. De meerwaarde van een groepsbehandeling is daarbij het lotgenotencontact, het wederzijds begrip, de stimulatie en motivatie.

Dit boek bevat honderd kant-en-klare werkplannen voor een groepsbehandeling waarin taal centraal staat. De ideeën zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor het gebruik in een afasiegroep, maar ze zijn even goed bruikbaar in individuele afasiebehandelingen en in andere taalgroepen, zoals NT2-onderwijs en voortgezet (speciaal) onderwijs.

De werkbladen behorende bij de werkplannen staan op de bijgevoegde cd-rom, zodat ze gemakkelijk te printen en te gebruiken zijn.

Renée van Meenen en Fleur van Heijningen zijn beiden logopedist in het Waterlandziekenhuis in Purmerend.

Herken je dit? Je zit op een verjaardag en vraagt aan een kennis ‘Hoe gaat het op je werk?’ Na een eerste schoorvoetend ‘Best wel goed’, komt het verhaal op gang en gaat het al snel over waarom collega’s toch altijd zo moeilijk doen. ‘Die zijn alleen maar met hun eigen ding bezig en samenwerken, ho maar…’. ‘Dat andere team houdt echt geen rekening met ons, terwijl we toch afhankelijk van elkaar zijn’.

De wereld is zo complex geworden, dat het bijna onmogelijk is om iets helemaal alleen tot stand te brengen. We hebben voortdurend de hulp van anderen nodig om ons doel te realiseren. Dat betekent samenwerken. Toch schiet dat er om allerlei redenen vaak bij in, onder andere omdat de druk om resultaten te behalen erg groot is. Dat moet en dat kan anders. Want ‘samen’ leidt tot verrassende resultaten!

In dit boek laten Guus Scholten, Chris Kempen en Wijnand van Lieshout zien hoe dat anders kan. Zij vertellen hoe je door bewuste samenwerking met jezelf, de omgeving en anderen het verschil kunt maken. Hoe je met de ‘kristallen van samenwerken’ in Deel III een andere dimensie in je denken opent. Hoe je met nieuwe mogelijkheden en simpele oplossingen de bereidheid tot samenwerking kunt vergroten.

Dit is een boek van ervaringen en verhalen over succes en falen (Deel I) en over hoe samenwerken in de praktijk werkt (Deel II). Aan het eind van het boek (Deel III) vind je de bouwstenen om de eigen samenwerking vorm te geven; de bouwstenen noemen we de ‘kristallen van samenwerken’: twaalf actieve handelingen om de samenwerking te verbeteren. Een mindmap met facetten van samenwerken, gekoppeld aan genummerde passages vind je achteraan in het boek en in de achterflap.
Ook al is het een boek vol met verhalen, je hoeft het boek niet per se integraal te lezen. Je kunt willekeurig ergens beginnen en de rijke informatie tot je nemen.
Het boek biedt handvatten en oplossingen voor organisaties, coaches, managers en leidinggevenden, maar ook voor elk andere geïnteresseerde. Het boek geeft aan iedereen duidelijke inzichten in de processen van samenwerken, hoe samenwerken in de praktijk werkt. Dit inzicht helpt om samenwerken naar een hoger plan te tillen.

In de herfst van 1940 werd het fort van Breendonk door de nazi’s omgevormd tot een kamp voor gevangenen uit België en het noorden van Frankrijk. De eerste gevangenen waren vooral joden afkomstig uit Midden-Europa, die spoedig het gezelschap kregen van Belgische politieke gevangenen. Men schat dat iets meer dan 3.500 personen kennisgemaakt hebben met de hel van Breendonk.

Breendonk, dat vandaag de dag een Nationaal Gedenkteken vormt, is een onvervangbare getuige van het systeem van de naziconcentratiekampen. Iedere dag weer stoppen er heel wat bussen met bezoekers, vaak scholieren, voor de ingang van het fort. Na het bezoek, bij het verlaten van het fort, is er bij ieder mens maar één gedachte mogelijk: “Dit nooit meer!”.

Dit boek gaat in op de betekenis van kampen zoals Breendonk op de hedendaagse samenleving. Het komt daarbij tot de vaststelling dat een democratie nooit uit het oog mag verliezen dat waarden zoals vrijheid, tolerantie en respect nooit definitief verworven zijn. Een voortdurende waakzaamheid blijft geboden.

Carl Ceulemans is docent aan het Departement Gedragswetenschappen – Leerstoel Filosofie van de Koninklijke Militaire School. Jean-Michel Sterkendries is hoogleraar aan het Departement Conflictstudies – Leerstoel Geschiedenis van de Koninklijke Militaire School.

In de media:
Bijdragen tot de eigentijdse geschiedenis - nr. 23

Een actuele psychoanalyse dient zich te verhouden tegenover eigentijdse wetenschappelijke, maatschappelijke en culturele ontwikkelingen. Zo maakten bijvoorbeeld de neurowetenschappen de voorbije decennia grote sprongen voorwaarts. Eindelijk kan worden aangetoond dat structuur èn werking van de hersenen door omgevingsfactoren waaronder psychotherapie worden beïnvloed. Dankzij diverse technologieën kunnen niet alleen de anatomie, maar ook de werking van de hersenen gevisualiseerd worden. Voordeel is dat de per definitie verborgen en/of onzichtbare wereld van het psychische, van gedachten, gevoelens en fantasieën hierdoor wat meer ‘hard’ kan worden gemaakt.

Er zijn wel nog vele vragen. Is het vandaag nog mogelijk kwesties van geheugen, bewustzijn en onbewuste processen los van hun fysiologisch correlaat te onderzoeken? Kunnen de neurowetenschappen theorieën over ontwikkeling, mentale structuur en functie, psychopathologie en behandeling helpen valideren? Kunnen verschillende metapsychologische stromingen aan neurowetenschappelijke bevindingen worden gecorreleerd of leiden ze tot tegenstrijdige gegevens? Zou de recente discipline van de neuropsychoanalyse een overkoepelende theorie kunnen leveren, waarin inzichten uit de neurowetenschappen worden geïntegreerd met een psychoanalytische aandacht voor de subjectieve ervaring?

Ariane Bazan is psychoanalytica, doctor in de biologie en in de psychologie en professor klinische psychologie aan de Université Libre de Bruxelles. Mark Kinet is psychiater, (klinisch) psychotherapeut en psychoanalyticus. Hij is coördinator van de reeks ‘Psychoanalytisch Actueel’.

Zie ook www.psychoanalytischactueel.eu.

Bij jezelf of bij iemand in je nabije omgeving vaststellen dat gewone dagelijkse dingen niet meer lukken roept emotie, vragen en weerstand op. Dit geldt des te meer wanneer het vermoeden rijst dat het om dementie gaat. In de periode vóór en na de diagnose is het niet alleen belangrijk dat men toegang heeft tot de juiste informatie, maar ook dat men wordt gerustgesteld of een goed gesprek kan voeren. Het beeldboek Dingske bundelt sobere en kunstzinnige illustraties over dementie voor volwassenen en kinderen. Dingske vertelt in beelden over dementie: het geeft informatie, en het helpt om op verhaal te komen. Het boek is ontworpen voor volwassenen en kinderen die over dementie in gesprek willen gaan.

Deze bijhorende Handleiding is vooral bedoeld voor ondersteuners van mensen met een verstandelijke beperking. De stijgende levensverwachting van personen met een verstandelijke beperking in het algemeen en mensen met downsyndroom in het bijzonder, zorgt voor een sterke stijging van het aantal mensen met dementie. Dementie brengt nieuwe uitdagingen en vragen met zich mee voor de hulpverleners, familieleden en de persoon met een beperking zelf. Om hiermee om te gaan is het belangrijk om in een sfeer van open communicatie inzicht te krijgen in wat er precies aan de hand is en wat de toekomst zal brengen. De Handleiding geeft tips en mogelijkheden om het beeldboek ‘op maat’ van personen met een verstandelijke beperking te gebruiken als instrument om hen over het thema ‘dementie’ te informeren en hierover met hen in dialoog te gaan. Ze kan ook ouders, familieleden, leerkrachten en artsen inspireren om dit beeldboek in te zetten in de communicatie over dementie. Sofie Sergeant is orthopedagoge en educatief medewerker bij Vormingscentrum Handicum.

Patrick Verhaest is psycholoog en wetenschappelijk medewerker bij het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen.