In dit boek worden de resultaten gepresenteerd van een grootschalig onderzoek naar segregatie in het basisonderwijs in drie Vlaamse steden. Een primeur, want eerder onderzoek hiernaar is schaars. Segregatie wordt niet alleen beschreven en gemeten, maar ook onderzocht naar zijn oorzaken en gevolgen.

De resultaten worden bovendien op een aangenaam leesbare manier voorgesteld aan de lezer. Naast deze wetenschappelijke bevindingen wordt dit boek verrijkt met reflecties van practici, beleidsmakers en andere wetenschappers in het onderwijsveld. Kortom, dit boek geeft gefundeerde én genuanceerde antwoorden op vele vragen met betrekking tot segregatie in het onderwijs.

Orhan Agirdag is doctor in de sociologie. Hij is momenteel als post-doctoraal onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep CuDOS van de Gentse Universiteit, en als Fulbright en Belgian American Educational Foundation fellow verbonden aan University of California, Los Angeles. Zijn werk over onderwijsongelijkheid, meertaligheid en schoolsegregatie is gepubliceerd in tal van internationale journals.

Ward Nouwen is Master in de Sociologie en is momenteel als onderzoeksmedewerker verbonden aan de Universiteit Antwerpen, Centrum voor Migratie en Interculturele Studies. Tijdens het onderzoeksproject naar segregatie in het basisonderwijs werkte hij tevens als onderzoeker aan de KULeuven, meer bepaald aan het onderzoeksinstituut HIVA.

Paul Mahieu is doctor in de politieke en sociale wetenschappen. Hij is voorzitter van het Instituut voor Onderwijs en Informatiewetenschappen. Zijn onderzoek situeert zich op het snijvlak tussen maatschappelijke ontwikkelingen en schoolbeleid. Tussen 2003 en 2011 was hij voorzitter van het Lokaal Overlegplatform basisonderwijs in Antwerpen.

Piet Van Avermaet is verbonden aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent. Hij doceert er “multiculturalismestudies”. Momenteel is hij directeur van het Steunpunt Diversiteit & Leren van de UGent. Zijn expertise en onderzoeksinteresses omvatten ondermeer diversiteit en sociale ongelijkheid in onderwijs, onderwijslinguïstiek, multicultureel en meertalig onderwijs, taal en integratie, sociolinguïstiek en taaltoetsing.

Mieke Van Houtte is doctor in de sociologie. Ze is als hoofddocent verbonden aan de Vakgroep Sociologie (UGent), en ze staat aan het hoofd van de onderzoeksgroep CuDOS (Cultural Diversity: Opportunities & Socialisation). Ze is sinds 2009 ook voorzitter van de Vereniging voor Sociologie (VVS). In haar werk focust ze op de invloed van schoolkenmerken op de prestaties en het welbevinden van jongeren, met bijzondere aandacht voor seksuele en socioculturele minderheden.

Anneloes Vandenbroucke is doctor in de psychologie en als onderzoeksleider verbonden aan de HIVA onderzoeksgroep Onderwijs en Levenslang Leren (KULeuven). Zij doet onderzoek naar sociale ongelijkheid binnen het onderwijs en naar de positie van leerlingen met een migratieachtergrond in het bijzonder.

Opbrengstgericht werken krijgt veel aandacht in Nederland. Een verklaring hiervoor is dat te veel kinderen na groep 8 met een te laag niveau voor technisch lezen de basisschool verlaten. Door opbrengstgericht werken wordt op een planmatige wijze met evidence based gebleken aanpakken gewerkt aan het verbeteren van de leesresultaten.

In het werkboek worden technisch lezen en opbrengstgericht werken sterk aan elkaar gekoppeld. Waarom? Niet goed leren technisch lezen heeft voor een kind ingrijpende negatieve gevolgen, zowel voor de schoolloopbaan als het latere maatschappelijk functioneren. In een kenniseconomie, zoals Nederland die wil zijn, is leesvaardigheid een belangrijke sleutel om te kunnen participeren in de samenleving.Het is daarom van belang, dat alle kinderen vlotte en vloeiende lezers worden.

Vlot lezen betekent dat ze woorden automatisch, zonder bewuste aandacht kunnen lezen, zodat ze al hun aandacht op de inhoud van de tekst – het begrijpen – kunnen richten. Vloeiend lezen houdt in dat als de leerlingen een tekst hardop lezen, ze dit met de juiste accenten en faseringen doen, zodat voor de omgeving duidelijk is, dat de leerlingen de tekst ook begrijpen.

Dr. Kees Vernooy is als lector verbonden aan de hogeschool Edith Stein.Drs. Richard Vollenbroek is docent Nederlands aan de hogeschool Edith Stein.Trees van der Hoogt is docent Nederlands aan de hogeschool Edith Stein.

Bij Garant verscheen ook zijn boek Elk kind een lezer.

In dit essay staat de ervaring van ‘iets maken’ centraal:

Wat gebeurt er als iemand tekent, beeldhouwt, schildert of boetseert?

Welke krachten beïnvloeden de maker, die een portret schildert?

Nooit eerder werd de dynamiek van het beeldend proces op een onderzoekende manier beschreven. De schrijvers vonden woorden voor een bedrijvig proces, dat zich meestal stilzwijgend voltrekt.

Aan de orde komt onder anderen:

wat er gebeurt er in handen die beeldend werken.

wat is dat bijzondere moment van schepping, als de maker er iets in gaat zien.

de wisselwerking tussen de zintuigen, de handeling en de beelden die in het brein opkomen.

scheppingsverhalen, mythologische vertellingen en de invloed van onze door digitale technologie bewogen samenleving.

Het proces van de creatieve dadendrang wordt beschreven vanuit filosofische perspectieven. Enkele thema’s zijn: orde en chaos; esthetiek en ethiek; de rol van kennen, kunnen en vergeten.

De kennis van ‘iets maken’ is gebaseerd op de praktijk van ruim 60 jaar beeldende therapie. In eerste instantie is ‘iets maken’ geschreven voor beeldend therapeuten, docenten beeldende vorming en beeldend kunstenaars, kortom professionals en studenten in het beeldend vakgebied.

De impressionistische, soms poëtische stijl van dit boek maakt ‘iets maken’ leesbaar voor eenieder, die meer wil weten van wat er gebeurt, als iemand de handen in de klei steekt en iets maakt.



Heidi Muijen (1959) is filosoof, beeldend therapeut, trainer, supervisor en coach. Betrokken bij een aantal master opleidingen begeleidingskunde en arts therapies. Zij heeft een eigen praktijk voor levenskunst: Thymia (www.thymia.nl) en www.menskenjezelf.nl.

Louis van Marissing (1951) is beeldend kunstenaar, beeldend therapeut, trainer, supervisor en coach. In Amsterdam heeft hij een eigen praktijk: PER FORM (www.louisvanmarissing.nl).

‘iets maken’ werd geschreven ter gelegenheid van het lustrum van de Nederlandse Vereniging voor Beeldende Therapie.