Hegels godsdienstfilosofie en de monotheïstische religies. Een actuele confrontatie (Reeks Omtrent Filosofie nr 5)
Dit boek biedt een kritische inleiding in de godsdienstfilosofie, aan de hand van een confrontatie tussen enerzijds G.W.F. Hegels filosofie van de monotheïstische religies en anderzijds godsdienstwetenschappelijke inzichten in en vanuit de godsdiensten zelf. Het doel is te komen tot een wijsgerige verheldering van wat deze religies kenmerkt. Wat kan een filosofische benadering van de verschillende godsdiensten, zoals die van Hegel, bijdragen aan een beter begrip ervan? Hoe zou de godsdienstfilosofie een rol kunnen spelen in het actuele debat over religie, en de verhouding daarvan tot de grondslagen van recht en politiek?
De manier waarop we over God denken en dus hoe we geloven,
beïnvloedt onze moraal en ons recht, de wetten die we maken en
de wijze waarop we die toepassen. Hegel had veel op met het christendom.
In zijn ogen vormde het christelijk geloof ten opzichte van
andere, eerdere godsdiensten een vervolmaking en een voltooiing
van de religie. Filosofisch bezien is het christendom de religie van
vrijheid en van verzoening van God en de mens met elkaar. Alle
godsdiensten die voorafgingen aan het christendom, beschouwt hij
als beperkter en eenzijdiger: de ‘ware geest’ is daarin nog onvoldoende
ontwikkeld. Deze hoogst controversiële claim wordt in dit
boek aan een nader, kritisch onderzoek onderworpen.
Bart Labuschagne en Timo Slootweg doceren rechtsfilosofie aan
de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden.
Rico Sneller doceert wijsgerige antropologie aan het Instituut voor
Wijsbegeerte van deze universiteit.
Reeks Omtrent Filosofie:
- De ethica van Spinoza
- Afrika en China in dialoog
- Kracht van wet. Het mystieke fundament van het gezag
- Een goddelijk humanisme. Sartres minachting voor de menselijke werkelijkheid
- Hegels godsdienstfilosofie en de monotheïstische religies. Een actuele confrontatie
- Filosofie van het verstaan. Een dialoog
Hegels godsdienstfilosofie en de monotheïstische religies. Een actuele confrontatie (Reeks Omtrent Filosofie nr 5)
Dit boek biedt een kritische inleiding in de godsdienstfilosofie, aan de hand van een confrontatie tussen enerzijds G.W.F. Hegels filosofie van de monotheïstische religies en anderzijds godsdienstwetenschappelijke inzichten in en vanuit de godsdiensten zelf. Het doel is te komen tot een wijsgerige verheldering van wat deze religies kenmerkt. Wat kan een filosofische benadering van de verschillende godsdiensten, zoals die van Hegel, bijdragen aan een beter begrip ervan? Hoe zou de godsdienstfilosofie een rol kunnen spelen in het actuele debat over religie, en de verhouding daarvan tot de grondslagen van recht en politiek?
De manier waarop we over God denken en dus hoe we geloven,
beïnvloedt onze moraal en ons recht, de wetten die we maken en
de wijze waarop we die toepassen. Hegel had veel op met het christendom.
In zijn ogen vormde het christelijk geloof ten opzichte van
andere, eerdere godsdiensten een vervolmaking en een voltooiing
van de religie. Filosofisch bezien is het christendom de religie van
vrijheid en van verzoening van God en de mens met elkaar. Alle
godsdiensten die voorafgingen aan het christendom, beschouwt hij
als beperkter en eenzijdiger: de ‘ware geest’ is daarin nog onvoldoende
ontwikkeld. Deze hoogst controversiële claim wordt in dit
boek aan een nader, kritisch onderzoek onderworpen.
Bart Labuschagne en Timo Slootweg doceren rechtsfilosofie aan
de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden.
Rico Sneller doceert wijsgerige antropologie aan het Instituut voor
Wijsbegeerte van deze universiteit.
Reeks Omtrent Filosofie:
- De ethica van Spinoza
- Afrika en China in dialoog
- Kracht van wet. Het mystieke fundament van het gezag
- Een goddelijk humanisme. Sartres minachting voor de menselijke werkelijkheid
- Hegels godsdienstfilosofie en de monotheïstische religies. Een actuele confrontatie
- Filosofie van het verstaan. Een dialoog
Pluraliteit van de levenskunsten. Reeks: Omtrent filosofie, nr.8
We staan op de grens van twee grote culturele tijdperken. De opkomst
van nieuwe technologieën, alsook de toenemende mondialisering
van de wereld, openen de weg naar een nieuwe, nog niet
geheel uitgekristalliseerde levenswijze. Wanneer oude maatschappelijk-
culturele patronen tanende zijn, terwijl alternatieve vormen
nog niet hun definitieve beslag hebben gekregen, is er een periode
waarin de mens zich kan bevrijden van culturele maskers en kunstmatige
constructies. Dit soort tussenperiodes zijn interessant voor
persoonlijke ervaringen, innerlijke verdieping en doorbraken in de
menselijke conditie.
Door de voortdurende maatschappelijk-technologische transformatie
krijgen we voor het eerst in de geschiedenis de kans om de
menselijke conditie radicaal te veranderen. Eén van de kenmerken
van dit historische proces is de opmars van wat inmiddels levenskunst
is gaan heten: een actief zoeken naar manieren om het eigen
leven adequaat vorm en richting te geven. Echter, er bestaat niet
één levenskunst, maar er zijn er verscheidene, waarvan sommige
elkaar zelfs uitsluiten. Noemen we hier drie grote richtingen:
1 Klassieke levenskunst (de oude Grieken: Aristoteles en de stoïcijnen;
een voortzetting hiervan treffen we bij denkers als Simone
Weil, Foucault en Schmidt).
2 Spirituele levenskunst (diepte- en transpersoonlijke psychologie,
mindfulness, yoga, tai-chi, daoïsme, boeddhisme).
3 Op techniek en wetenschap georiënteerde levenskunst, in het
kielzog van de Verlichting.
Hoe om te gaan met zulke uiteenlopende vormen van levenskunst,
vormen die soms ook met elkaar in strijd zijn? Dit boek onderzoekt
een nieuwe benadering: een individuele combinatie van elementen
uit alle levenskunsten op basis van zelfkennis. Men hoeft zich niet
voorgoed vast te leggen op één specifieke richting, maar men kan
verschillende richtingen combineren, waarbij het doel is om het
eigen potentieel beter aan te spreken. Uiteenlopende vormen van
levenskunst kunnen zodoende de bouwstenen worden van die ene
menselijke ontwikkeling.
Dr. Rico Sneller is universitair docent wijsgerige antropologie bij de universiteit Leiden (instituut Wijsbegeerte). Hij studeerde theologie in Utrecht en Leiden en filosofie in Parijs. Zijn dissertatie behandelde het probleem van negatieve theologie en filosofie van Jacques Derrida. Momenteel gaat zijn belangstelling vooral uit naar buitengewone bewustzijnstoestanden: de droom, de waanzin, mystiek, somnambulisme, telepathie, extase e.d. Hij is geïnteresseerd in denkers als Ludwig Klages, Carl du Prel, Schelling, Schopenhauer, Buber, Bataille, Marcel, Freud, Benjamin e.a. Tevens is hij mededirecteur van de internationale netwerkorganisatie Alternative Perspectives and Global Concerns (APGC, www.ap-gc.net).
Drs. P.M.G. (Nelleke) Canters studeerde filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en was ruim vijfentwintig jaar als docent filosofie en ethiek werkzaam aan de Fontys Universiteit voor Toegepaste Wetenschappen in Eindhoven. Naast haar docentschap was zij ontwikkelaar en coördinator van het Honours Programme Philosophy van de Fontys Universiteit. Zij verricht onderzoek met als focus medische ethiek – het zwaartepunt in het onderzoek is medisch-ethische kwesties ten tijde van waardenrelativisme – en doceert filosofie aan de Seniorenacademie (HOVO). Tevens is zij directeur van het Centrum voor Filosofie en Kunst in Budel. Sinds achttien jaar verzorgt zij cursussen filosofie aan diverse buitenlandse universiteiten en publiceert op het gebied van filosofie en ethiek.
Dr. Tatjana Kochetkova is onderzoeker en auteur op het gebied van mens en technologie en biomedische ethiek. Ze promoveerde in de wijsgerige antropologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en doceerde aan de Universiteit Twente en aan de Utrechtse Universiteit voor Humanistiek. Ze heeft verscheidene boeken over filosofie geschreven. Als wijsgerig antropoloog is ze vooral geïnteresseerd in thema’s als de invloed van informatietechnologie op de mens, roboethics en de sociale impact van nieuwe technologische ontwikkelingen. Dr. Kochetkova is tevens filosofisch consulent en oprichter van filosofisch centrum Aletheia Humanity Next.
Pluraliteit van de levenskunsten. Reeks: Omtrent filosofie, nr.8
We staan op de grens van twee grote culturele tijdperken. De opkomst
van nieuwe technologieën, alsook de toenemende mondialisering
van de wereld, openen de weg naar een nieuwe, nog niet
geheel uitgekristalliseerde levenswijze. Wanneer oude maatschappelijk-
culturele patronen tanende zijn, terwijl alternatieve vormen
nog niet hun definitieve beslag hebben gekregen, is er een periode
waarin de mens zich kan bevrijden van culturele maskers en kunstmatige
constructies. Dit soort tussenperiodes zijn interessant voor
persoonlijke ervaringen, innerlijke verdieping en doorbraken in de
menselijke conditie.
Door de voortdurende maatschappelijk-technologische transformatie
krijgen we voor het eerst in de geschiedenis de kans om de
menselijke conditie radicaal te veranderen. Eén van de kenmerken
van dit historische proces is de opmars van wat inmiddels levenskunst
is gaan heten: een actief zoeken naar manieren om het eigen
leven adequaat vorm en richting te geven. Echter, er bestaat niet
één levenskunst, maar er zijn er verscheidene, waarvan sommige
elkaar zelfs uitsluiten. Noemen we hier drie grote richtingen:
1 Klassieke levenskunst (de oude Grieken: Aristoteles en de stoïcijnen;
een voortzetting hiervan treffen we bij denkers als Simone
Weil, Foucault en Schmidt).
2 Spirituele levenskunst (diepte- en transpersoonlijke psychologie,
mindfulness, yoga, tai-chi, daoïsme, boeddhisme).
3 Op techniek en wetenschap georiënteerde levenskunst, in het
kielzog van de Verlichting.
Hoe om te gaan met zulke uiteenlopende vormen van levenskunst,
vormen die soms ook met elkaar in strijd zijn? Dit boek onderzoekt
een nieuwe benadering: een individuele combinatie van elementen
uit alle levenskunsten op basis van zelfkennis. Men hoeft zich niet
voorgoed vast te leggen op één specifieke richting, maar men kan
verschillende richtingen combineren, waarbij het doel is om het
eigen potentieel beter aan te spreken. Uiteenlopende vormen van
levenskunst kunnen zodoende de bouwstenen worden van die ene
menselijke ontwikkeling.
Dr. Rico Sneller is universitair docent wijsgerige antropologie bij de universiteit Leiden (instituut Wijsbegeerte). Hij studeerde theologie in Utrecht en Leiden en filosofie in Parijs. Zijn dissertatie behandelde het probleem van negatieve theologie en filosofie van Jacques Derrida. Momenteel gaat zijn belangstelling vooral uit naar buitengewone bewustzijnstoestanden: de droom, de waanzin, mystiek, somnambulisme, telepathie, extase e.d. Hij is geïnteresseerd in denkers als Ludwig Klages, Carl du Prel, Schelling, Schopenhauer, Buber, Bataille, Marcel, Freud, Benjamin e.a. Tevens is hij mededirecteur van de internationale netwerkorganisatie Alternative Perspectives and Global Concerns (APGC, www.ap-gc.net).
Drs. P.M.G. (Nelleke) Canters studeerde filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en was ruim vijfentwintig jaar als docent filosofie en ethiek werkzaam aan de Fontys Universiteit voor Toegepaste Wetenschappen in Eindhoven. Naast haar docentschap was zij ontwikkelaar en coördinator van het Honours Programme Philosophy van de Fontys Universiteit. Zij verricht onderzoek met als focus medische ethiek – het zwaartepunt in het onderzoek is medisch-ethische kwesties ten tijde van waardenrelativisme – en doceert filosofie aan de Seniorenacademie (HOVO). Tevens is zij directeur van het Centrum voor Filosofie en Kunst in Budel. Sinds achttien jaar verzorgt zij cursussen filosofie aan diverse buitenlandse universiteiten en publiceert op het gebied van filosofie en ethiek.
Dr. Tatjana Kochetkova is onderzoeker en auteur op het gebied van mens en technologie en biomedische ethiek. Ze promoveerde in de wijsgerige antropologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en doceerde aan de Universiteit Twente en aan de Utrechtse Universiteit voor Humanistiek. Ze heeft verscheidene boeken over filosofie geschreven. Als wijsgerig antropoloog is ze vooral geïnteresseerd in thema’s als de invloed van informatietechnologie op de mens, roboethics en de sociale impact van nieuwe technologische ontwikkelingen. Dr. Kochetkova is tevens filosofisch consulent en oprichter van filosofisch centrum Aletheia Humanity Next.
