Insiders of outsiders? De voor- en nadelen van interne en externe mediation
Eén voordeel van interne mediation is dat het een verdereinstitutionalisering, en daarmee normalisering en bredere acceptatie, vanmediation als geprefereerde manier van conflictoplossing vormt. Ookkan een interne mediator toegankelijker zijn of overkomen, en hoeft hetkostenaspect voor een partij minder zwaar te wegen.
Aan de andere kant kleven er ook nadelen aan interne mediation.Men kan bijvoorbeeld betwisten of een interne mediator niet opgespannen voet staat met de principes van de klassieke mediation dieeen volledige onafhankelijkheid van de mediator eisen. Is die internemediator wel voldoende onafhankelijk van de betreffende organisatieof wordt deze misschien toch al gauw ervaren als een verlengstukdaarvan? Maar misschien is een organisatie wellicht ook eerder geneigdeen voorstel van de interne mediator te aanvaarden, terwijl dat van eenexterne mediator gemakkelijker ter zijde kan worden geschoven.
Naast het bovengenoemde centrale thema worden in dit boekhoofdstukken gewijd aan andere actuele ontwikkelingen ophet terrein van mediation, zoals met betrekking tot de mediationwet,de plaats van zingeving bij mediation, strafrechtmediation in hetlicht van kinderrechten en de activiteiten van het College voorde Rechten van de Mens.
Insiders of outsiders? De voor- en nadelen van interne en externe mediation
Eén voordeel van interne mediation is dat het een verdereinstitutionalisering, en daarmee normalisering en bredere acceptatie, vanmediation als geprefereerde manier van conflictoplossing vormt. Ookkan een interne mediator toegankelijker zijn of overkomen, en hoeft hetkostenaspect voor een partij minder zwaar te wegen.
Aan de andere kant kleven er ook nadelen aan interne mediation.Men kan bijvoorbeeld betwisten of een interne mediator niet opgespannen voet staat met de principes van de klassieke mediation dieeen volledige onafhankelijkheid van de mediator eisen. Is die internemediator wel voldoende onafhankelijk van de betreffende organisatieof wordt deze misschien toch al gauw ervaren als een verlengstukdaarvan? Maar misschien is een organisatie wellicht ook eerder geneigdeen voorstel van de interne mediator te aanvaarden, terwijl dat van eenexterne mediator gemakkelijker ter zijde kan worden geschoven.
Naast het bovengenoemde centrale thema worden in dit boekhoofdstukken gewijd aan andere actuele ontwikkelingen ophet terrein van mediation, zoals met betrekking tot de mediationwet,de plaats van zingeving bij mediation, strafrechtmediation in hetlicht van kinderrechten en de activiteiten van het College voorde Rechten van de Mens.
Macht en mediation
De rol van macht bij mediation is een gevoelig en controversieelonderwerp. Aan de ene kant heeft mediation te maken met conflictenwaarbij macht en machtsverschillen bijna inherent een rol spelen, aande andere kant heerst er de pretentie dat de mediator op geen enkelemanier macht of zelfs maar enige vorm van beïnvloeding hanteertbij de uitoefening van zijn of haar vak, omdat dit niet bij de puuronafhankelijke rol zou passen. Vaak ligt alles in de praktijk iets subtieler,en speelt macht bewust of onbewust, direct of indirect, een wezenlijkerol bij mediation. Sommige waarnemers menen zelfs dat de mediator de‘mythe’ van neutraliteit en onpartijdigheid moet loslaten en zich bewustmoet richten op de verschillen in macht tussen de conflictpartijen.
In dit boek gaan diverse auteurs op deze problematiek in, en wordt dezevanuit zowel een meer theoretische invalshoek als vanuit de mediationpraktijkbelicht. Hoe zorgt de mediator voor een zeker evenwicht tussende partijen, zonder ‘partij’ te kiezen? Hoe zorgt deze dat de underdog inde machtsrelatie ook aan zijn -of vaker nog haar- trekken komt? En hoemachtig is mediation zelf geworden, nu deze in vele geschillen een eersteverplicht station is geworden bij de juridische procedure en volgenssommigen ook complexer en moeilijker te begrijpen? En wat betekentde ‘regisserende’ rol van de mediator in het hele mediation-proces intermen van macht en invloed, en hoe ziet of ervaart een conflictpartijdat? Omgekeerd kan bij mediation soms ook sprake zijn van onmacht,bijvoorbeeld wanneer de mediation vastloopt of onvoldoende soelaaskan bieden, of de mediator de partijen niet weet te ‘bereiken’. Ook inzo’n geval moet de mediator in staat zijn het proces in termen van machten machtsverschillen te duiden en bij te sturen.
Naast het centrale thema ‘macht en mediation’ wordt in dit boek eenhoofdstuk gewijd aan de actuele ontwikkelingen op het terrein vande Nederlandse mediationwetgeving, i.c. het ontwerp van de Wetbevordering mediation.
Macht en mediation
De rol van macht bij mediation is een gevoelig en controversieelonderwerp. Aan de ene kant heeft mediation te maken met conflictenwaarbij macht en machtsverschillen bijna inherent een rol spelen, aande andere kant heerst er de pretentie dat de mediator op geen enkelemanier macht of zelfs maar enige vorm van beïnvloeding hanteertbij de uitoefening van zijn of haar vak, omdat dit niet bij de puuronafhankelijke rol zou passen. Vaak ligt alles in de praktijk iets subtieler,en speelt macht bewust of onbewust, direct of indirect, een wezenlijkerol bij mediation. Sommige waarnemers menen zelfs dat de mediator de‘mythe’ van neutraliteit en onpartijdigheid moet loslaten en zich bewustmoet richten op de verschillen in macht tussen de conflictpartijen.
In dit boek gaan diverse auteurs op deze problematiek in, en wordt dezevanuit zowel een meer theoretische invalshoek als vanuit de mediationpraktijkbelicht. Hoe zorgt de mediator voor een zeker evenwicht tussende partijen, zonder ‘partij’ te kiezen? Hoe zorgt deze dat de underdog inde machtsrelatie ook aan zijn -of vaker nog haar- trekken komt? En hoemachtig is mediation zelf geworden, nu deze in vele geschillen een eersteverplicht station is geworden bij de juridische procedure en volgenssommigen ook complexer en moeilijker te begrijpen? En wat betekentde ‘regisserende’ rol van de mediator in het hele mediation-proces intermen van macht en invloed, en hoe ziet of ervaart een conflictpartijdat? Omgekeerd kan bij mediation soms ook sprake zijn van onmacht,bijvoorbeeld wanneer de mediation vastloopt of onvoldoende soelaaskan bieden, of de mediator de partijen niet weet te ‘bereiken’. Ook inzo’n geval moet de mediator in staat zijn het proces in termen van machten machtsverschillen te duiden en bij te sturen.
Naast het centrale thema ‘macht en mediation’ wordt in dit boek eenhoofdstuk gewijd aan de actuele ontwikkelingen op het terrein vande Nederlandse mediationwetgeving, i.c. het ontwerp van de Wetbevordering mediation.
Interculturele mediation
Dergelijke verschillen vereisen specifieke onderhandelingsvormen en mediationstijlen. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan andere omgangsvormen, verbale- en non-verbale communicatie, het vermijden van te direct taalgebruik, alsook het schenken van speciale aandacht aan rituelen en context.
Interculturele bemiddeling is niet alleen relevant in de wereld van de diplomatie en de hogere politiek, maar speelt ook een rol in buurten, bedrijven en scholen. Interculturele bemiddelingsvaardigheden zijn van groot belang in de hedendaagse ‘multiculturele’ samenleving. Dit boek bevat verschillende bijdragen rondom het thema interculturele mediation, alsook bijdragen op het terrein van arbeidsbemiddeling, ‘appropriate dispute resolution’ en de mogelijke rol van neuro-science bij mediation.
Interculturele mediation
Dergelijke verschillen vereisen specifieke onderhandelingsvormen en mediationstijlen. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan andere omgangsvormen, verbale- en non-verbale communicatie, het vermijden van te direct taalgebruik, alsook het schenken van speciale aandacht aan rituelen en context.
Interculturele bemiddeling is niet alleen relevant in de wereld van de diplomatie en de hogere politiek, maar speelt ook een rol in buurten, bedrijven en scholen. Interculturele bemiddelingsvaardigheden zijn van groot belang in de hedendaagse ‘multiculturele’ samenleving. Dit boek bevat verschillende bijdragen rondom het thema interculturele mediation, alsook bijdragen op het terrein van arbeidsbemiddeling, ‘appropriate dispute resolution’ en de mogelijke rol van neuro-science bij mediation.
Preventieve mediation
Preventieve mediation kan goed werken wanneer er ingewikkelde contracten of zogeheten ‘deals’ moeten worden gesloten. Door hier al (van te voren) mediators bij te halen kan de kans op een conflict later aanzienlijk worden verminderd door structureel al oplossingen of een bepaalde werkwijze of procedure in te bouwen voor eventuele toekomstige problemen. Ook bij familiebedrijven, huwelijken en andere samenlevingsvormen kan preventieve mediation hoge financiële en emotionele kosten, verstoorde verhoudingen en ingewikkelde procedures voorkomen, onder andere door ook een voorlichtingsaspect in de mediation mee te nemen. Hetzelfde geldt door in allerlei takken van economische bedrijvigheid en de gezondheidszorg ‘real time strategies’ voor conflictoplossing te volgen. Ten aanzien van het publieke domein wordt in dit boek behandeld hoe verschillende soorten van kennis onder uiteenlopende betrokkenen op een zinvolle wijze kunnen worden betrokken bij grote openbare projecten en de daaraan gekoppelde complexe bestuurlijke processen, leidend tot het idee van ‘kennismediation’.
Verder worden in dit boek internationale ervaringen met mediation besproken. Dit gebeurt vooral vanuit het oogpunt hoe de effectiviteit en kwaliteit daarvan elders worden gewaarborgd. Ten slotte wordt ingegaan op de uitvoering van mediation in de praktijk. Eén auteur vergelijkt mediation met vechtkunst, terwijl een ander de rol van humor in mediation bespreekt.
Preventieve mediation
Preventieve mediation kan goed werken wanneer er ingewikkelde contracten of zogeheten ‘deals’ moeten worden gesloten. Door hier al (van te voren) mediators bij te halen kan de kans op een conflict later aanzienlijk worden verminderd door structureel al oplossingen of een bepaalde werkwijze of procedure in te bouwen voor eventuele toekomstige problemen. Ook bij familiebedrijven, huwelijken en andere samenlevingsvormen kan preventieve mediation hoge financiële en emotionele kosten, verstoorde verhoudingen en ingewikkelde procedures voorkomen, onder andere door ook een voorlichtingsaspect in de mediation mee te nemen. Hetzelfde geldt door in allerlei takken van economische bedrijvigheid en de gezondheidszorg ‘real time strategies’ voor conflictoplossing te volgen. Ten aanzien van het publieke domein wordt in dit boek behandeld hoe verschillende soorten van kennis onder uiteenlopende betrokkenen op een zinvolle wijze kunnen worden betrokken bij grote openbare projecten en de daaraan gekoppelde complexe bestuurlijke processen, leidend tot het idee van ‘kennismediation’.
Verder worden in dit boek internationale ervaringen met mediation besproken. Dit gebeurt vooral vanuit het oogpunt hoe de effectiviteit en kwaliteit daarvan elders worden gewaarborgd. Ten slotte wordt ingegaan op de uitvoering van mediation in de praktijk. Eén auteur vergelijkt mediation met vechtkunst, terwijl een ander de rol van humor in mediation bespreekt.
Reflectie op mediation
Wetenschappelijk is er relatief nog maar weinig bekend over mediation. Het verschijnsel mediation is een breed en gedeeltelijk nog onontgonnen terrein voor wat betreft wetenschappelijk en toegepast onderzoek. Een relevante vraag op het terrein van de toepassing is of hetgeen is afgesproken in een mediation door betrokkenen een aantal jaren later nog positief gewaardeerd wordt. Mediators vinden mediation een mooie methode voor confl ictoplossing. Vinden hun cliënten dit ook?
Naast mediation en spiritualiteit, de persoon van de mediator, de gewenste vaardigheden van de mediator en de aandacht voor onderzoek op het terrein van mediation is ook de stand van zaken met betrekking tot mediation in Nederland in deze uitgave behandeld.
Met bijdragen van Alex Brenninkmeijer, Alain Verbeke, Eric van Ginkel, Donald MacGillavry, Hugo Prein, Roderick Swaab, Liesbeth Tettero, Manon A. Schonewille, Martine de Voort, Linda Reijerkerk, Hermine Taal, Caroline Koetsenruijter, Annelies Klinefelter, Hans Jonker, Hester Montrée en Ton Jongbloed.
Reflectie op mediation
Wetenschappelijk is er relatief nog maar weinig bekend over mediation. Het verschijnsel mediation is een breed en gedeeltelijk nog onontgonnen terrein voor wat betreft wetenschappelijk en toegepast onderzoek. Een relevante vraag op het terrein van de toepassing is of hetgeen is afgesproken in een mediation door betrokkenen een aantal jaren later nog positief gewaardeerd wordt. Mediators vinden mediation een mooie methode voor confl ictoplossing. Vinden hun cliënten dit ook?
Naast mediation en spiritualiteit, de persoon van de mediator, de gewenste vaardigheden van de mediator en de aandacht voor onderzoek op het terrein van mediation is ook de stand van zaken met betrekking tot mediation in Nederland in deze uitgave behandeld.
Met bijdragen van Alex Brenninkmeijer, Alain Verbeke, Eric van Ginkel, Donald MacGillavry, Hugo Prein, Roderick Swaab, Liesbeth Tettero, Manon A. Schonewille, Martine de Voort, Linda Reijerkerk, Hermine Taal, Caroline Koetsenruijter, Annelies Klinefelter, Hans Jonker, Hester Montrée en Ton Jongbloed.