Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2023 nr.3
Editoriaal/Editorial
Wat is er toch aan de hand met onze politie? Over de toenemende vraag naar politieabolitionisme 157
Sofie De Kimpe
Artikel/Article
Een evaluatie van het Belgisch drugsbeleid: Blijven de beleidsintenties overeind? 165
Eva Blomme, Freya Vander Laenen, Pablo Nicaise, Tom Decorte & Charlotte Colman
Opgeruimd staat netjes? De ontmanteling en nazorg van synthetische drugsdumpingplaatsen in België 185
Charlotte Colman, Sophia De Seranno & Mafalda Pardal
De constructie van zelf-legitimiteit door drugdetectives 204
Steven Debbaut
Rubriekteksten/Editorial Notes
Criminologie en strafrechtstheorie / Criminology and Criminal Law Theory
• Kunnen we mensen weerbaar maken tegen propaganda? Een evaluatie van inentingstheorie 223
Katrien Vanlerberghe, Kristof Verfaillie & Christophe Busch
Criminografie en Methodologie / Crime & Criminal Justice Statistics & Methodology
• Potje eten, potje betalen: Een verkennende studie naar prevalentie en aangiftegedrag van eetpiraterij in de horeca 232
Lisa Van Laecke & Wim Hardyns
Boekbesprekingen/Book reviews
• Ballad of the bullet. Gangs, drill music, and the power of online infamy 243
Yana Jaspers
Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2023 nr.3
Editoriaal/Editorial
Wat is er toch aan de hand met onze politie? Over de toenemende vraag naar politieabolitionisme 157
Sofie De Kimpe
Artikel/Article
Een evaluatie van het Belgisch drugsbeleid: Blijven de beleidsintenties overeind? 165
Eva Blomme, Freya Vander Laenen, Pablo Nicaise, Tom Decorte & Charlotte Colman
Opgeruimd staat netjes? De ontmanteling en nazorg van synthetische drugsdumpingplaatsen in België 185
Charlotte Colman, Sophia De Seranno & Mafalda Pardal
De constructie van zelf-legitimiteit door drugdetectives 204
Steven Debbaut
Rubriekteksten/Editorial Notes
Criminologie en strafrechtstheorie / Criminology and Criminal Law Theory
• Kunnen we mensen weerbaar maken tegen propaganda? Een evaluatie van inentingstheorie 223
Katrien Vanlerberghe, Kristof Verfaillie & Christophe Busch
Criminografie en Methodologie / Crime & Criminal Justice Statistics & Methodology
• Potje eten, potje betalen: Een verkennende studie naar prevalentie en aangiftegedrag van eetpiraterij in de horeca 232
Lisa Van Laecke & Wim Hardyns
Boekbesprekingen/Book reviews
• Ballad of the bullet. Gangs, drill music, and the power of online infamy 243
Yana Jaspers
Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2023 nr.2
De kosten van criminaliteit 91
Luc Robert
Artikel/Article
Wat was het ‘Enhanced Interrogation-programme’? 97
Marc Bockstaele
Rubriekteksten/Editorial Notes
Penologie en Victimologie / Penology and Victimology
• De uitrol van intersectorale centra intrafamiliaal geweld in Vlaanderen 125
Dries Wyckmans
Forensisch Welzijnswerk & Forensische Geestelijke Gezondheidszorg / Forensic Social Work & Forensic Mental Health
• De Zorgcentra na Seksueel Geweld: Een holistische aanpak 134
Lien de Leeuw & Heleen De Keyzer
• Seksueel grensoverschrijdend gedrag door minderjarigen: Een gespecialiseerd en intersectoraal hulpverleningsaanbod kan erger voorkomen 141
Wouter Wanzeele, Lise Verhulst, Ann Leuse & Bart Haes
Boekbesprekingen/Book reviews
• Kwalitatief onderzoek voeren in de praktijk.
Tips & tricks voor criminologen en andere sociale wetenschappers 148
Donatella Van Biervliet
• Dijende kringen. Kinderlokker zet buurt op stelten 154
Wouter Wanzeele
Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2023 nr.2
De kosten van criminaliteit 91
Luc Robert
Artikel/Article
Wat was het ‘Enhanced Interrogation-programme’? 97
Marc Bockstaele
Rubriekteksten/Editorial Notes
Penologie en Victimologie / Penology and Victimology
• De uitrol van intersectorale centra intrafamiliaal geweld in Vlaanderen 125
Dries Wyckmans
Forensisch Welzijnswerk & Forensische Geestelijke Gezondheidszorg / Forensic Social Work & Forensic Mental Health
• De Zorgcentra na Seksueel Geweld: Een holistische aanpak 134
Lien de Leeuw & Heleen De Keyzer
• Seksueel grensoverschrijdend gedrag door minderjarigen: Een gespecialiseerd en intersectoraal hulpverleningsaanbod kan erger voorkomen 141
Wouter Wanzeele, Lise Verhulst, Ann Leuse & Bart Haes
Boekbesprekingen/Book reviews
• Kwalitatief onderzoek voeren in de praktijk.
Tips & tricks voor criminologen en andere sociale wetenschappers 148
Donatella Van Biervliet
• Dijende kringen. Kinderlokker zet buurt op stelten 154
Wouter Wanzeele
Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2023 nr.1
Meldingen en klachten leken zonder gevolg te blijven, niet alleen voor dat ene kinderdagverblijf, maar ook voor zo veel andere opvanginitiatieven. De initiële onthutsing sloeg om in een collectieve verontwaardiging over de manier waarop we met de veiligheid van de allerkleinsten en allerkwetsbaarsten in onze samenleving omgaan...
Panopticon – Tijdschrift voor strafrecht, criminologie en forensisch welzijnswerk – 2023 nr.1
Meldingen en klachten leken zonder gevolg te blijven, niet alleen voor dat ene kinderdagverblijf, maar ook voor zo veel andere opvanginitiatieven. De initiële onthutsing sloeg om in een collectieve verontwaardiging over de manier waarop we met de veiligheid van de allerkleinsten en allerkwetsbaarsten in onze samenleving omgaan...
Straffen. Een penologisch perspectief
Penologie is de leer van het straffen. De bestraffing heeft echter vele gezichten, en
straffen als de doodstraf en de gevangenisstraf spreken nog altijd heel sterk tot de
verbeelding.
Waarom straft een samenleving? Wie zit er in de gevangenis? Hoe en door wie
worden de straffen uitgevoerd? Welke gevolgen heeft een gevangenisstraf voor de
gedetineerde? Wat betekent het om in de gevangenis te werken? Hoe en door wie
wordt er beslist wanneer iemand kan vrij komen? En hoe zit het nu weer met dat
elektronisch toezicht?
Deze en nog veel andere vragen komen aan bod in dit boek, dat voortbouwt op een
jarenlange wetenschappelijke interesse van de editors in verschillende aspecten
van het straffen. Het bundelt een aantal recente en klassieke wetenschappelijke
inzichten over de gevangenisstraf, de internering, de doodstraf, de straffen
in de gemeenschap en vreemdelingendetentie, en analyseert de belangrijkste
beleidsevoluties op een kritische wijze. De focus ligt op België, maar er is ook veel
aandacht voor het internationale perspectief.
De visies van beleidsactoren, penale beslissers en uitvoerders van de straf en van de
justitiabelen die onderworpen worden aan straf komen aan bod. Organisatorische
en culturele aspecten van de strafuitvoeringsinstituten, zoals de gevangenis en de
justitiehuizen, worden vanuit juridische, sociologische en psychologische hoek
behandeld.
Kristel Beyens en Sonja Snacken doceren reeds vele jaren penologie en penitentiair recht aan de Vakgroep Criminologie van de Vrije Universiteit Brussel. Binnen de onderzoeksgroep Crime & Society (CRiS) coördineren ze het onderzoek naar bestraffing, vanuit een mensenrechtelijk, sociologisch en criminologisch perspectief.
Straffen. Een penologisch perspectief
Penologie is de leer van het straffen. De bestraffing heeft echter vele gezichten, en
straffen als de doodstraf en de gevangenisstraf spreken nog altijd heel sterk tot de
verbeelding.
Waarom straft een samenleving? Wie zit er in de gevangenis? Hoe en door wie
worden de straffen uitgevoerd? Welke gevolgen heeft een gevangenisstraf voor de
gedetineerde? Wat betekent het om in de gevangenis te werken? Hoe en door wie
wordt er beslist wanneer iemand kan vrij komen? En hoe zit het nu weer met dat
elektronisch toezicht?
Deze en nog veel andere vragen komen aan bod in dit boek, dat voortbouwt op een
jarenlange wetenschappelijke interesse van de editors in verschillende aspecten
van het straffen. Het bundelt een aantal recente en klassieke wetenschappelijke
inzichten over de gevangenisstraf, de internering, de doodstraf, de straffen
in de gemeenschap en vreemdelingendetentie, en analyseert de belangrijkste
beleidsevoluties op een kritische wijze. De focus ligt op België, maar er is ook veel
aandacht voor het internationale perspectief.
De visies van beleidsactoren, penale beslissers en uitvoerders van de straf en van de
justitiabelen die onderworpen worden aan straf komen aan bod. Organisatorische
en culturele aspecten van de strafuitvoeringsinstituten, zoals de gevangenis en de
justitiehuizen, worden vanuit juridische, sociologische en psychologische hoek
behandeld.
Kristel Beyens en Sonja Snacken doceren reeds vele jaren penologie en penitentiair recht aan de Vakgroep Criminologie van de Vrije Universiteit Brussel. Binnen de onderzoeksgroep Crime & Society (CRiS) coördineren ze het onderzoek naar bestraffing, vanuit een mensenrechtelijk, sociologisch en criminologisch perspectief.
Exit gevangenis? De werking van de strafuitvoeringsrechtbanken en de wet op de externe rechtspositie van veroordeelden tot een vrijheidsstraf (Reeks Panopticon Libri, nr. 6)
Sinds de zaak-Dutroux in 1996 is de vervroegde invrijheidstelling van gedetineerden regelmatig voorwerp van emotionele discussies in de media, waarbij de belangen van slachtoffers en gedetineerden vaak tegen elkaar worden uitgespeeld. De zaak-Dutroux heeft de hervorming van het invrijheidstellingstraject van gedetineerden echter in een stroomversnelling gebracht. Het resultaat is een compleet vernieuwde regelgeving, beslissingsprocedure en -praktijk, met als kers op de taart de oprichting van multidisciplinaire strafuitvoeringsrechtbanken.
In dit boek blikken criminologen en juristen terug op dit belangrijke hervormingsproces, dat wordt gesitueerd in zijn historische, maatschappelijke, juridische en beleidsmatige context. Het boek presenteert verder resultaten van de belangrijkste empirische onderzoeken over de toepassing van de nieuwe regelgeving en de aanpassing hieraan door het werkveld. Er wordt afgesloten met een kritische beschouwing van de recente ontwikkelingen, tegen het licht van de oorspronkelijke hervormingsvoorstellen van de zogenaamde commissie Holsters.
Met bijdragen van Kristel Beyens, Tom Daems, Eric Maes, Yves Van Den Berge, Frank Verbruggen, Luc Robert, Benjamin Mine, Carrol Tange, Veerle Scheirs en Sonja Snacken.
GPRC – Guaranteed Peer Reviewed Content
Exit gevangenis? De werking van de strafuitvoeringsrechtbanken en de wet op de externe rechtspositie van veroordeelden tot een vrijheidsstraf (Reeks Panopticon Libri, nr. 6)
Sinds de zaak-Dutroux in 1996 is de vervroegde invrijheidstelling van gedetineerden regelmatig voorwerp van emotionele discussies in de media, waarbij de belangen van slachtoffers en gedetineerden vaak tegen elkaar worden uitgespeeld. De zaak-Dutroux heeft de hervorming van het invrijheidstellingstraject van gedetineerden echter in een stroomversnelling gebracht. Het resultaat is een compleet vernieuwde regelgeving, beslissingsprocedure en -praktijk, met als kers op de taart de oprichting van multidisciplinaire strafuitvoeringsrechtbanken.
In dit boek blikken criminologen en juristen terug op dit belangrijke hervormingsproces, dat wordt gesitueerd in zijn historische, maatschappelijke, juridische en beleidsmatige context. Het boek presenteert verder resultaten van de belangrijkste empirische onderzoeken over de toepassing van de nieuwe regelgeving en de aanpassing hieraan door het werkveld. Er wordt afgesloten met een kritische beschouwing van de recente ontwikkelingen, tegen het licht van de oorspronkelijke hervormingsvoorstellen van de zogenaamde commissie Holsters.
Met bijdragen van Kristel Beyens, Tom Daems, Eric Maes, Yves Van Den Berge, Frank Verbruggen, Luc Robert, Benjamin Mine, Carrol Tange, Veerle Scheirs en Sonja Snacken.
GPRC – Guaranteed Peer Reviewed Content

Hoe punitief is België? (Reeks Panopticon Libri, nr. 2)
Hoe moeten we deze paradoxale tendensen begrijpen? Is er sprake van een verharding van het strafbeleid en waaruit zou dit dan blijken? Hoe verhoudt de bestraffingspraktijk zich tegenover de evoluerende criminaliteit? Wat is de visie van de burger over het straffen? Wordt er selectief opgetreden tegen bepaalde groepen in de samenleving? Hoe moeten we de samenhang zien met bredere maatschappelijke ontwikkelingen? Academici en bevoorrechte getuigen uit het bestraffingsveld geven in dit boek een eerste aanzet tot antwoord op deze vragen.
Met bijdragen van Tom Daems, Paul Ponsaers, Eric Maes, Kristof Verfaillie, Ivo Aertsen, Paul De Hert, Karen Meerschaut, Johan Sabbe, Freddy Troch, Freddy Pieters, Erika Fieuws, Martin Moerings en Kristel Beyens.

Hoe punitief is België? (Reeks Panopticon Libri, nr. 2)
Hoe moeten we deze paradoxale tendensen begrijpen? Is er sprake van een verharding van het strafbeleid en waaruit zou dit dan blijken? Hoe verhoudt de bestraffingspraktijk zich tegenover de evoluerende criminaliteit? Wat is de visie van de burger over het straffen? Wordt er selectief opgetreden tegen bepaalde groepen in de samenleving? Hoe moeten we de samenhang zien met bredere maatschappelijke ontwikkelingen? Academici en bevoorrechte getuigen uit het bestraffingsveld geven in dit boek een eerste aanzet tot antwoord op deze vragen.
Met bijdragen van Tom Daems, Paul Ponsaers, Eric Maes, Kristof Verfaillie, Ivo Aertsen, Paul De Hert, Karen Meerschaut, Johan Sabbe, Freddy Troch, Freddy Pieters, Erika Fieuws, Martin Moerings en Kristel Beyens.