Jan van der Ploeg

Dit boek geeft een inkijk in de problemen waarmee bepaalde kinderen en jongeren te maken krijgen en laat tevens zien wat de samenleving aan orthopedagogische hulp daar tegenover stelt. Daarbij is gebruik gemaakt van recente wetenschappelijke inzichten en actuele ontwikkelingen in de praktijk. Anders dan de gebruikelijke inleidingen in de orthopedagogiek gaat dit boek uit van de praktijkvelden en de concrete problemen waarmee orthopedagogen en psychologen worden geconfronteerd.

In het eerste deel ligt de nadruk op de problematiek die zich onder kinderen en jongeren kan voordoen. De probleemvelden die in dit deel nader worden bekeken, hebben betrekking op jeugdigen met zodanige problemen en beperkingen dat zij in hun functioneren op school, thuis en in hun vrije tijd dreigen te mislukken.

In het tweede deel ligt het accent op de voorzieningen die in het leven zijn geroepen om jeugdigen met uiteenlopende problemen zo goed mogelijk op te vangen en te behandelen. Dat gebeurt zowel in het onderwijs als in de jeugdzorg. De verschillende hoofdstukken maken echter ook duidelijk dat niet voor elk afzonderlijk probleem een pasklaar antwoord klaarligt. Niet alle interventies en maatregelen zijn even effectief. Praktijk, beleid, onderzoek en wetenschap hebben hier nog een lang weg af te leggen.

Het derde deel gaat in op enkele actuele thema’s. Er wordt bekeken hoe wetenschap en praktijk zich tot elkaar verhouden, hoe sterk pedagogische problemen verbonden zijn aan psychiatrische problemen, en wat de zin en onzin is van ‘evidence-based interventies’.

Jan van der Ploeg is emeritus hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit Leiden.

Evert Scholte is bijzonder hoogleraar Orthopedagogiek op het gebied van speciaal onderwijs en jeugdzorg aan de Universiteit Leiden.

Kindermishandeling staat momenteel sterk in de aandacht, maar is niet altijd even duidelijk te herkennen. Het gezinsleven is een privéterrein dat terecht niet zomaar toegankelijk is. Daar kan zich jarenlang kindermishandeling voordoen zonder dat de buitenwacht er weet van heeft. Maar ook als zichtbaar is geworden dat er sprake is van een problematische gezinssituatie, is het vaak lastig om vast te stellen dat het om kindermishandeling gaat en zo ja, om welke vormen van kindermishandeling.
Kindermishandeling is een complex probleem dat nog veel vragen oproept. Vele van die vragen komen in dit boek aan de orde, zoals: wat is kindermishandeling eigenlijk, welke vormen zijn te onderscheiden, hoe vaak komt het voor, wat zijn de oorzaken, wat zijn de gevolgen en wat kunnen we doen om kindermishandeling te voorkomen?
Er is nog veel te vragen, maar er is ook al veel bekend. Zo staat vast dat kinderen die het slachtoffer zijn van kindermishandeling, daar een leven lang last van kunnen hebben. Kindermishandeling kan het leven van kinderen vergiftigen.
Het is belangrijk om kinderen die zijn mishandeld, zo gericht en effectief mogelijk te helpen. Dit boek hoopt daar een steentje toe bij te dragen door de laatste inzichten op het terrein van kindermishandeling op een toegankelijke wijze te presenteren.

Prof. dr. Jan van der Ploeg is emeritus-hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Hij is lid van de redactie van het Tijdschrift voor Orthopedagogiek.

Dr. Roel de Groot is secretaris van het hoofdbestuur van de Vereniging O&A – Vereniging voor ortho-agogische activiteiten – en hoofdredacteur van Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk.