Wetenschapsethisch manifest. Blauwdruk van een vernieuwde universiteit.
Geregeld klaagt er een stem over mistoestanden aan de universiteiten. Jonge vorsers zouden kampen met mentale problemen. Academici zouden onder al te grote werkdruk staan. De media rapporteren over opleidingen die uitdoven, over een fraudegeval of over een conflict tussen onderzoekers. De universitaire overheden erkennen dat er weleens een probleem de kop opsteekt, maar minimaliseren zo snel en efficiënt mogelijk de omvang daarvan. Heimelijk wordt er geprutst waar het knelt, in de hoop dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen. Het ongenoegen stijgt daarentegen: studenten, assistenten en hoogleraren verenigen zich, houden symposia en zoeken naar oplossingen.
Dit boek is niet alleen getuige van al wat er misloopt in de universitaire wereld, het biedt ook een oplossing aan een compleet scheefgegroeide situatie. Gedreven door de marktlogica van de maatschappij waarin de universiteit ingebed ligt, concentreren de academici zich thans vooral op publicaties. De kwaliteit van het onderwijs, van het onderzoek en van het academische leven lijdt hieronder. Maar de complexiteit van de academische wereld vraagt om een bijzondere aanpak. De auteur beschrijft een holistische benadering om de academici weer te laten excelleren in onderwijs, onderzoek en dienstverlening.
“Universiteiten staan steeds vaker in het brandpunt van de belangstelling. Studenten
verwachten een goede toekomst met een universitair diploma, de samenleving oplossingen
voor de grote hedendaagse problemen, bedrijven nieuwe innovaties en winstgevende toepassingen.
Dat legt een grote druk op de universiteiten, die daar op verschillende wijzen
mee omgaan. De discussies over de toekomst van de universiteit laaien dus op. En dat is
goed, omdat universiteiten ook de traditionele waarden van onafhankelijkheid, objectiviteit
en waarheidsvinding moeten koesteren. De spanning tussen die waarden en de hedendaagse
verwachtingen is groot, zoals Gustaaf Cornelis in zijn boek beschrijft.”
Dr. Karl Dittrich, Voorzitter VSNU - Vereniging van Universiteiten (Nederland)
Gustaaf C. Cornelis doceert wetenschapsfilosofie aan de Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Antwerpen. Hij studeerde wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit Brussel, Universiteit Gent en de Atheense Polytechnische Universiteit. Hij is auteur van diverse wetenschapsfilosofische artikels en boeken, waaronder Francis Bacon ‘twittert’: de nieuwe academie.
Wetenschapsethisch manifest. Blauwdruk van een vernieuwde universiteit.
Geregeld klaagt er een stem over mistoestanden aan de universiteiten. Jonge vorsers zouden kampen met mentale problemen. Academici zouden onder al te grote werkdruk staan. De media rapporteren over opleidingen die uitdoven, over een fraudegeval of over een conflict tussen onderzoekers. De universitaire overheden erkennen dat er weleens een probleem de kop opsteekt, maar minimaliseren zo snel en efficiënt mogelijk de omvang daarvan. Heimelijk wordt er geprutst waar het knelt, in de hoop dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen. Het ongenoegen stijgt daarentegen: studenten, assistenten en hoogleraren verenigen zich, houden symposia en zoeken naar oplossingen.
Dit boek is niet alleen getuige van al wat er misloopt in de universitaire wereld, het biedt ook een oplossing aan een compleet scheefgegroeide situatie. Gedreven door de marktlogica van de maatschappij waarin de universiteit ingebed ligt, concentreren de academici zich thans vooral op publicaties. De kwaliteit van het onderwijs, van het onderzoek en van het academische leven lijdt hieronder. Maar de complexiteit van de academische wereld vraagt om een bijzondere aanpak. De auteur beschrijft een holistische benadering om de academici weer te laten excelleren in onderwijs, onderzoek en dienstverlening.
“Universiteiten staan steeds vaker in het brandpunt van de belangstelling. Studenten
verwachten een goede toekomst met een universitair diploma, de samenleving oplossingen
voor de grote hedendaagse problemen, bedrijven nieuwe innovaties en winstgevende toepassingen.
Dat legt een grote druk op de universiteiten, die daar op verschillende wijzen
mee omgaan. De discussies over de toekomst van de universiteit laaien dus op. En dat is
goed, omdat universiteiten ook de traditionele waarden van onafhankelijkheid, objectiviteit
en waarheidsvinding moeten koesteren. De spanning tussen die waarden en de hedendaagse
verwachtingen is groot, zoals Gustaaf Cornelis in zijn boek beschrijft.”
Dr. Karl Dittrich, Voorzitter VSNU - Vereniging van Universiteiten (Nederland)
Gustaaf C. Cornelis doceert wetenschapsfilosofie aan de Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Antwerpen. Hij studeerde wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit Brussel, Universiteit Gent en de Atheense Polytechnische Universiteit. Hij is auteur van diverse wetenschapsfilosofische artikels en boeken, waaronder Francis Bacon ‘twittert’: de nieuwe academie.
Francis Bacon “twittert”. De nieuwe academie (Reeks Omtrent Filosofie nr 7)
Francis Bacon (1561-1626) was een belangrijk Engels staatsman en invloedrijk humanistisch filosoof. Zijn publicaties liggen aan de oorsprong van onze moderne visie op het wetenschappelijk onderzoek. Toch is hij vandaag weinig bekend: in overzichtswerken komt hij nauwelijks aan bod en er verschijnt relatief weinig over hem. Dit boek brengt Bacons ideeën opnieuw voor het volle voetlicht. Bacon schreef toegankelijke teksten: essays, manifesten voor een nieuwe wetenschap en zelfs een fictief verhaal over een ideale kennismaatschappij. Zijn stijl was helder en vaak aforistisch, met bondige en sprankelende zinnen die we vandaag zonder dralen zouden retweeten.
Dit eigenzinnige boek bespreekt de belangrijkste juridische, filosofische en wetenschapsethische inzichten van Bacon, verweven met diens intrigerende levenswandel. Zijn uitspraken zijn door de auteur gemoderniseerd en voorgesteld als tweets. Bacons beschouwingen zouden ook vandaag wel eens het verschil kunnen maken in de wetenschappelijke wereld die stilaan in het slop raakt door de vermarkting van de universiteit.
Francis Bacon “twittert”. De nieuwe academie (Reeks Omtrent Filosofie nr 7)
Francis Bacon (1561-1626) was een belangrijk Engels staatsman en invloedrijk humanistisch filosoof. Zijn publicaties liggen aan de oorsprong van onze moderne visie op het wetenschappelijk onderzoek. Toch is hij vandaag weinig bekend: in overzichtswerken komt hij nauwelijks aan bod en er verschijnt relatief weinig over hem. Dit boek brengt Bacons ideeën opnieuw voor het volle voetlicht. Bacon schreef toegankelijke teksten: essays, manifesten voor een nieuwe wetenschap en zelfs een fictief verhaal over een ideale kennismaatschappij. Zijn stijl was helder en vaak aforistisch, met bondige en sprankelende zinnen die we vandaag zonder dralen zouden retweeten.
Dit eigenzinnige boek bespreekt de belangrijkste juridische, filosofische en wetenschapsethische inzichten van Bacon, verweven met diens intrigerende levenswandel. Zijn uitspraken zijn door de auteur gemoderniseerd en voorgesteld als tweets. Bacons beschouwingen zouden ook vandaag wel eens het verschil kunnen maken in de wetenschappelijke wereld die stilaan in het slop raakt door de vermarkting van de universiteit.