Basisprincipes praktijkonderzoek. 16de, ongewijzigde druk: 2016 (Windesheim-OSO-Boeken, nr. 6)
Sinds de invoering van het bachelor/masterstelsel dienen ook hogescholen onderzoek te verrichten en hun studenten onderzoeksvaardigheden bij te brengen. Het gaat om een ander soort onderzoek dan op de universiteiten gebruikelijk is. Men spreekt men over toegepast onderzoek, actieonderzoek en vooral: praktijk(gericht) onderzoek.
Dit boek reikt een visie aan voor het onderzoek op de hogescholen: praktijkonderzoek.
Het is primair bestemd voor studenten en hun begeleiders, ofwel een studieboek. De keuze voor onderzoeken op de hogeschool betekent dat het boek kiest voor eenvoudige vormen van onderzoek, gericht op vragen die in de alledaagse beroepspraktijk leven. Het gaat om onderzoek door professionals in de praktijk, bedoeld om de eigen praktijksituatie beter te begrijpen en te verbeteren.
De auteur heeft een zeer ruime ervaring met het begeleiden van praktijkonderzoek
op de universiteit en hogeschool, met name bij de opleidingen
‘Orthopedagogiek’ en ‘Speciale Onderwijszorg’. Het werkveld ‘(speciaal)
onderwijs’ vormt dan ook de eerste insteek van dit boek. Maar ook opleidingen
voor andere werkvelden, zoals de jeugdzorg, de gehandicaptenzorg,
de welzijnssector, kunnen er profijt van hebben. Dat blijkt uit het feit dat het
boek ook in dat soort opleidingen gebruikt wordt.
Frits Harinck studeerde psychologie aan de Universiteit Leiden en promoveerde
er op een onderzoek naar kindertherapie. Hij werkte jarenlang bij
de afdeling Orthopedagogiek van deze universiteit. De voorbije tien jaar
was hij verbonden aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle, bij de masteropleiding
Special Educational Needs. Momenteel heeft hij een eigen
adviesbureau voor het opzetten en verbeteren van praktijkonderzoek op
hogescholen (www.harinckadviesbureaupraktijkonderzoek.nl).
Basisprincipes praktijkonderzoek. 16de, ongewijzigde druk: 2016 (Windesheim-OSO-Boeken, nr. 6)
Sinds de invoering van het bachelor/masterstelsel dienen ook hogescholen onderzoek te verrichten en hun studenten onderzoeksvaardigheden bij te brengen. Het gaat om een ander soort onderzoek dan op de universiteiten gebruikelijk is. Men spreekt men over toegepast onderzoek, actieonderzoek en vooral: praktijk(gericht) onderzoek.
Dit boek reikt een visie aan voor het onderzoek op de hogescholen: praktijkonderzoek.
Het is primair bestemd voor studenten en hun begeleiders, ofwel een studieboek. De keuze voor onderzoeken op de hogeschool betekent dat het boek kiest voor eenvoudige vormen van onderzoek, gericht op vragen die in de alledaagse beroepspraktijk leven. Het gaat om onderzoek door professionals in de praktijk, bedoeld om de eigen praktijksituatie beter te begrijpen en te verbeteren.
De auteur heeft een zeer ruime ervaring met het begeleiden van praktijkonderzoek
op de universiteit en hogeschool, met name bij de opleidingen
‘Orthopedagogiek’ en ‘Speciale Onderwijszorg’. Het werkveld ‘(speciaal)
onderwijs’ vormt dan ook de eerste insteek van dit boek. Maar ook opleidingen
voor andere werkvelden, zoals de jeugdzorg, de gehandicaptenzorg,
de welzijnssector, kunnen er profijt van hebben. Dat blijkt uit het feit dat het
boek ook in dat soort opleidingen gebruikt wordt.
Frits Harinck studeerde psychologie aan de Universiteit Leiden en promoveerde
er op een onderzoek naar kindertherapie. Hij werkte jarenlang bij
de afdeling Orthopedagogiek van deze universiteit. De voorbije tien jaar
was hij verbonden aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle, bij de masteropleiding
Special Educational Needs. Momenteel heeft hij een eigen
adviesbureau voor het opzetten en verbeteren van praktijkonderzoek op
hogescholen (www.harinckadviesbureaupraktijkonderzoek.nl).
Onderwijs en de keten
Die ontwikkelingen stellen hoge eisen aan de leraar. Hij dient om te kunnen gaan met verschillen tussen leerlingen en zal veel meer maatwerk moeten leveren. Ook ziet hij zich voor de opgave gesteld zijn professionaliteit verder te ontwikkelen. Drie dingen staan daarbij centraal: beter inspelen op onderwijsbehoeften van leerlingen, nauwer samenwerken met ouders en andere bij het onderwijs betrokken partijen en het kritisch volgen van het eigen onderwijs kritisch en dat zo nodig verbeteren. Kennis over samenwerken en gedifferentieerd onderwijs speelt daarbij een belangrijke rol.
Dit boek is geschreven door leden en lectoren van de Kenniskring ‘Onderwijszorg en samenwerking in de Keten’. Het is hun taak bij te dragen aan kennisontwikkeling over onderwijszorg en passend onderwijs en hier ontmoeten kenniskring en werkveld elkaar. Dit boek doet verslag van de activiteiten van de Kenniskringleden, waarin thema’s aan de orde komen als: video-interactiebegeleiding voor leraren, reboundvoorzieningen, samenwerken met ouders, omgaan met gedragsproblemen via schoolontwikkeling, leesmotivatie en rekengesprekken.
Het boek is bestemd voor professionals in het onderwijs, voor studenten van lerarenopleidingen en voor hun opleiders. Ook leden van educatieve kenniskringen kunnen in dit boek aanknopingspunten vinden voor hun onderzoek.
Onderwijs en de keten
Die ontwikkelingen stellen hoge eisen aan de leraar. Hij dient om te kunnen gaan met verschillen tussen leerlingen en zal veel meer maatwerk moeten leveren. Ook ziet hij zich voor de opgave gesteld zijn professionaliteit verder te ontwikkelen. Drie dingen staan daarbij centraal: beter inspelen op onderwijsbehoeften van leerlingen, nauwer samenwerken met ouders en andere bij het onderwijs betrokken partijen en het kritisch volgen van het eigen onderwijs kritisch en dat zo nodig verbeteren. Kennis over samenwerken en gedifferentieerd onderwijs speelt daarbij een belangrijke rol.
Dit boek is geschreven door leden en lectoren van de Kenniskring ‘Onderwijszorg en samenwerking in de Keten’. Het is hun taak bij te dragen aan kennisontwikkeling over onderwijszorg en passend onderwijs en hier ontmoeten kenniskring en werkveld elkaar. Dit boek doet verslag van de activiteiten van de Kenniskringleden, waarin thema’s aan de orde komen als: video-interactiebegeleiding voor leraren, reboundvoorzieningen, samenwerken met ouders, omgaan met gedragsproblemen via schoolontwikkeling, leesmotivatie en rekengesprekken.
Het boek is bestemd voor professionals in het onderwijs, voor studenten van lerarenopleidingen en voor hun opleiders. Ook leden van educatieve kenniskringen kunnen in dit boek aanknopingspunten vinden voor hun onderzoek.

Professionalisering door praktijkonderzoek
Naast de praktijkonderzoeken zijn ook een drietal docentbijdragen opgenomen. Zij gaan nader in op de meerwaarde van het uitvoeren van praktijkonderzoek. Wat heeft de student aan een praktijkonderzoek tijdens de opleiding en wat blijft hiervan over na het afronden van de studie? Welke waarde heeft het praktijkonderzoek voor de scholen en op welke manier kan het een plek krijgen in schoolontwikkeling?
De vijf studentonderzoeken zijn gevarieerd van onderwerp en afkomstig uit basisonderwijs en voortgezet onderwijs. De onderzoeken zijn verricht in de eigen werksituatie met door de studenten zelf gekozen onderzoeksvragen. De voorbeelden laten zien dat onderzoek praktisch bruikbaar kan zijn en dat dit op heel uiteenlopende manieren kan gebeuren.
Dit boek is bestemd voor uiteenlopende doelgroepen, zowel (aanstaande) masterstudenten, zusteropleidingen en professionals uit het onderwijs. Het kan dienen als informatiebron, ter inspiratie dan wel om de nieuwste ontwikkelingen te kunnen volgen.

Professionalisering door praktijkonderzoek
Naast de praktijkonderzoeken zijn ook een drietal docentbijdragen opgenomen. Zij gaan nader in op de meerwaarde van het uitvoeren van praktijkonderzoek. Wat heeft de student aan een praktijkonderzoek tijdens de opleiding en wat blijft hiervan over na het afronden van de studie? Welke waarde heeft het praktijkonderzoek voor de scholen en op welke manier kan het een plek krijgen in schoolontwikkeling?
De vijf studentonderzoeken zijn gevarieerd van onderwerp en afkomstig uit basisonderwijs en voortgezet onderwijs. De onderzoeken zijn verricht in de eigen werksituatie met door de studenten zelf gekozen onderzoeksvragen. De voorbeelden laten zien dat onderzoek praktisch bruikbaar kan zijn en dat dit op heel uiteenlopende manieren kan gebeuren.
Dit boek is bestemd voor uiteenlopende doelgroepen, zowel (aanstaande) masterstudenten, zusteropleidingen en professionals uit het onderwijs. Het kan dienen als informatiebron, ter inspiratie dan wel om de nieuwste ontwikkelingen te kunnen volgen.