Wie wil er nu niet zelfredzaam zijn?! De mythe van zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid is een centraal begrip in de discussies van de laatste jaren rond welzijn en zorg.
De bredere context van die discussies is, dat Nederland een verandering doormaakt van een
verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving,
en zelfredzaamheid wordt vaak gezien als een belangrijk element in die verandering.
Zelfredzaamheid ligt ook aan de basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (wmo),
die deze verandering wettelijk verankert.
Hoe krijgt zelfredzaamheid betekenis in de praktijk
van het sociaal werk? Met welke andere
begrippen wordt het begrip verbonden? Wie wordt gezien als zelfredzaam en wie niet? Hoe wordt er
gesproken over mensen die zichzelf niet lijken te kunnen te redden?

Deze publicatie doet verslag
van een kritische discoursanalyse van het begrip zelfredzaamheid.
Onderzocht wordt hoe zelfredzaamheid wordt opgevat als iets dat vanzelf spreekt – wie wil er immers
niet zelfredzaam zijn? Ook wordt nagegaan hoe het concept het handelen en denken in de sociale sector
domineert, en wat de consequenties daarvan zijn.
Deze studie wil laten zien dat zelfredzaamheid niet
vanzelf spreekt en dat de betekenis ervan afhangt van hoe het begrip in de praktijk invulling
krijgt. Om zicht te krijgen op invullingen is onder meer gesproken met sociaal werkers in Rotterdam.
Op die manieren wordt inzicht gegeven in hoe begrippen doorwerken in de praktijk.
Daarnaast wil de studie een aanzet bieden tot een debat over de vraag wat de waarde van
zelfredzaamheid is. De centrale stelling is, dat zelfredzaamheid een mythe is.

Richard de Brabander (1964) studeerde filosofie en algemene literatuurwetenschap.
In 2003 promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is docent ethiek en filosofie aan
Hogeschool Inholland in Rotterdam en sinds 2005 verbonden aan het lectoraat Dynamiek van de Stad.