Zwerfjongeren begeleiden. Versterken van hun sociale netwerken

Zwerfjongeren hebben twee kenmerken met elkaar gemeen: ze hebben geen
vaste plek om te wonen en een stabiel sociaal netwerk ontbreekt. Het contact
met familie is meestal beschadigd of verbroken, relaties met vrienden zijn verwaterd
en ontmoetingen met lotgenoten op tijdelijke logeeradressen en op
straat zijn vaak vluchtig. Wanneer ze zich melden bij de crisisopvang of een
ambulant team, proberen begeleiders eerst de praktische zaken te regelen zoals
onderdak en inkomen. Wanneer er sprake is van gedragsproblemen of verslaving,
verwijzen ze de betrokkene ook door naar psychiatrische of professionele
begeleiding.

Aandacht voor het sociale netwerk schiet er in de drukte van het regelen en
begeleiden nogal eens bij in en wordt vaak voor het nazorgtraject bewaard.
Ambulante begeleiders vinden het lastig om jongeren die hun sociale relaties
verbruikt hebben of het huis zijn uitgezet, te motiveren tot herstel van
oude en het aangaan van nieuwe contacten. Toch is een stabiel netwerk dat
een vangnet biedt na een begeleidingstraject, onmisbaar om een zwervend
bestaan definitief de rug toe te keren.

Hoe doe je dat, zwerfjongeren helpen een netwerk op te bouwen? Deze vraag
staat centraal in dit boek, dat is voortgekomen uit gesprekken in het werkveld
en is uitgewerkt met twee instellingen die begeleiding bieden aan zwerfjongeren.
Het boek concentreert zich op het uitproberen en evalueren van instrumenten
die kunnen helpen om het netwerk samen met jongeren in kaart te
brengen, oude contacten te herstellen en nieuwe relaties aan te gaan. Relaties
die in de toekomst sociale, emotionele en praktische steun kunnen geven.

Pauline Naber, Ido Sap en Marjolein Bijvoets zijn verbonden aan het Lectoraat
Leefwerelden van Jeugd & School of Social Work van de Hogeschool
inholland.