Horen, zien en spreken. Psychoanalytisch werken met baby’s en ouders (Reeks Psychoanalytisch Actueel, nr. 9)

Luisteren en kijken zijn essentiële bouwstenen van het psychoanalytisch werk rondom baby’s en hun
vroegste interacties. Psychoanalytisch werk met volwassenen is sterk gecentreerd rondom het woord
en rond de bewuste en onbewuste inhouden en dynamieken die in woorden tot uitdrukking komen. In
psychoanalytische therapie met baby’s zijn kijken naar de non-verbale communicaties en luisteren naar
de verbale communicaties als basis voor de betekenisverlening van even groot belang. ‘Horen, zien en
spreken’ is dan ook een statement dat een essentieel aspect vat van het werk van de psychoanalytisch
kindertherapeut met jonge kinderen en hun ouders en vormt de rode draad door de diverse bijdragen.

Het heeft enige tijd geduurd vooraleer het werkveld van de psychoanalytische therapie zich heeft geopend
voor baby’s en jonge kinderen. Bij de grondleggers van de psychoanalyse was de babytijd wel prominent
aanwezig in het denken, maar paradoxaal genoeg evenzeer onzichtbaar in de klinische praktijk. Tot 1920
was het psychoanalytische kind om zo te zeggen een abstract, conceptueel kind.

Eerst werd er vooral over baby’s gesproken, pas later kon er met of in aanwezigheid van baby’s en kleine
kinderen gesproken worden. Niettegenstaande het feit dat ze al eerder het onderwerp van wetenschappelijk
onderzoek uitmaakten, hoorden baby’s schijnbaar niet echt thuis in de therapiekamer. Ze werden weinig
gezien of gehoord. Daar is ondertussen verandering in gekomen.

Dit boek gaat over hoe baby’s anno 2008 in de therapiekamer van de psychoanalytisch therapeut gehoord
en gezien worden.

Nicole Vliegen is doctor in de klinische psychologie, seksuoloog, psychoanalytisch kindertherapeut en
psychoanalyticus. Ze is ook voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Psychoanalytische Therapie en
lid van de Belgische School voor Psychoanalyse.

Christine Leroy is klinisch psycholoog en psychoanalytisch kindertherapeut. Ze is voormalig bestuurslid
van de Vlaamse Vereniging voor Psychoanalytische Therapie en delegate voor de sectie kind en adolescent
van de European Federation for Psychoanalytic Psychotherapy.

Met bijdragen van Kirsten Bland, Kris Breesch, René de Weerd, Carla Fasting, Marijs Lenaerts, Christine
Leroy, Marja Rexwinkel, Michelle Sleed, Flora van Grinsven, Nicole Vliegen en Annette Watillon-
Naveau.

Zie ook www.psychoanalytischactueel.eu.