George Sand: Lélia. “Een roman die rook naar modder en naar prostitutie”. De herschreven roman

Dit essay is gewijd aan de meest intrigerende en ongetwijfeld ook meest experimentele roman die de
beroemde Franse schrijfster George Sand (1804-1876) uit haar pen heeft laten vloeien, Lélia, waarvan ze
zélf zei, dat hij diende te worden beschouwd als “het meest stoutmoedige en meest loyale project dat ze
ooit had ondernomen”. Ofschoon Sand enkele romans heeft geschreven waarvan twee versies bestaan –
namelijk Indiana, Leone Leoni, Mauprat en Spiridion – lijkt dáár, in de tweede versie, alleen maar een
wijziging te zijn aangebracht voor wat de ontknoping van de roman betreft. Lélia is het enige werk dat van
onder tot boven werd herschreven!
Het essay stelt zich tot doel de diverse betekenislagen bloot te leggen die in beide versies van deze uiterst
gelaagde en enigszins bevreemdende “mystieke roman” kunnen worden onderkend. Het ambieert daarenboven
de diverse determinanten in kaart te brengen die vermoedelijk aan de basis hebben gelegen van het zo
grondig herschrijven van een roman, die in zijn eerste worp een storm van verontwaardiging heeft opgeroepen.
Het verschaft niet alleen een inkijk in het schrijfatelier van George Sand; het biedt tegelijk een zicht op
de persoonlijke evolutie van een auteur, die op een moedige wijze, en met alle middelen, de grenzen van
moraal, politiek, respect, engagement, van seksualiteit en van normen en waarden heeft durven verkennen.<brW
Tevens biedt het een zicht op een belangrijk tijdvak, met name op de onderhuidse krachten die in het
Frankrijk na de Revolutie van 1830, onder het regime van de burgerkoning Louis-Philippe, werkzaam
waren en die het land en zijn typische negentiende-eeuwse klassenmaatschappij naar de vooravond van
de Revolutie van 1848 voerden, die tot een volledig nieuw régime aanleiding zou geven.

Jan Godderis is gewoon hoogleraar aan de Faculteit der Geneeskunde van de K.U.Leuven. Hij doceert
er de vakken psychiatrie, geschiedenis van de geneeskunde en cultuurgeschiedenis van de seksualiteit. Van
hem verschenen onder meer: Gerontopsychiatrie (1985), Galenos over psychische stoornissen (1988),
Antieke geneeskunde over lichaamskwalen en psychische stoornissen van de oude dag (1989), Bijdragen
tot de geschiedenis van de begripsontwikkeling in de psychiatrie en de geneeskunde (1990), Handboek
geriatrische psychiatrie (cs., 1992), De beste arts zij ook een filosoof? Plato’s opvattingen over de
geneeskunde (1997), Naar de sterren kijken. Plato – De menselijke dwaasheid en haar medicijn (1997),
“Een arts is vele andere mensen waard”. Inleiding tot de antieke geneeskunde (1999), Kan men een hemel
klaren, even zwart als drek? Historische, psychiatrische en fenomenologisch-antropologische beschouwingen
over depressie en melancholie (2000), Bestaan dingen alleen als men ze ziet? Historische, fenomenologischpsychiatrische
en metapsychologische reflecties inzake de waarneming, de verbeelding en het hallucineren
(2001), En mijn verrukking neemt geen end. Cultuurhistorische reflecties over drugs, roes, verbeelding
en creativiteit (2004), Eed van Hippokrátês. Historische beschouwingen inzake de opdracht en de
begrenzingen van het medisch handelen (2005), De Hippocratische geneeskunde in al haar staten. Reflecties
over gezondheid en ziekte onder ’t zachte fluisteren van de plataan (2005), “Weer siddert in mij de liefde
die het lichaam sloopt”. Sapphô van Lésbos blijft brandend (2006), Immanuel Kant over de ziekten van
het hoofd. “Versuch über die Krankheiten des Kopfes”. Nederlandse vertaling met annotaties en commentaar
(2006), “Mooi omkranste Aphrodítê die van Cyprus liefdes toverscepter zwaait”. Seksualiteit en erotiek
in het antieke Hellas (2007) en Galênós van Pérgamon over de passies en vergissingen van de ziel (2008).