Galenos van Pergamon over de passies en vergissingen van de ziel. Nederlandse vertaling van drie ethische traktaten van Galenos met annotaties en een introductorische commentaar

In dit boek wordt een geannoteerde en becommentarieerde Nederlandse vertaling gepresenteerd van drie
iets minder bekende traktaten van Galênós van Pérgamon (129-216 n. Chr.): “De propriorum animi
cuiuslibet affectuum dignotione et curatione”, “De animi cuiuslibet peccatorum dignotione et curatione”
en “Quod animi mores corporis temperamenta sequantur”, die één voor één een vrij goed zicht bieden
op zijn nog steeds fascinerende opvattingen inzake de diverse “roerselen van de ziel”.

In de introductorische commentaar wordt geïllustreerd, hoe deze vermaarde Griekse arts, filosoof en
encyclopedist – vertrekkend vanuit de complexe dynamiek van de menselijke passies, en vanuit de
materialistische opvatting die hij hieromtrent huldigt (de passies worden zijns inziens in sterke mate bepaald
door de humorale mengtoestanden in het lichaam) – de bouwstenen aanreikt van een “psychische hygiëne”,
die in heel wat opzichten een radicaal karakter vertoont. Galênós” visie op dit vlak houdt niet alleen rekening
met een correctie van de “ziekten en vergissingen van de ziel”, maar insgelijks met de aangeboren,
respectievelijk verworven beperkingen van de menselijke natuur. Zijn reflecties desbetreffend vinden
nauwelijks een equivalent in de Grieks-Romeinse Oudheid. Ze geven onder andere aanleiding tot het stellen
van de vraag, of de “geneeskunde van het lichaam” niet tegelijk een “geneeskunde van de ziel” is, en dus
ook van de menselijke gedragingen in hun individuele én sociale verschijningsvormen. Galênós doet ons
stilstaan bij de vraag, of de geneeskunde hier zelfs niet de voorrang heeft op de pedagogie en de filosofie.
Hij stelt tegelijk de vraag aan de orde, of zíj niet de basis kan verschaffen voor het bereiken van een
geestelijk houvast en van de innerlijke rust, die ten aanzien van het zich eigen maken van “de kunst van
het goede leven” een zo belangrijke rol spelen.

Jan Godderis is gewoon hoogleraar aan de Faculteit der Geneeskunde van de K.U.Leuven.
Hij doceert er psychiatrie, geschiedenis van de geneeskunde en cultuurgeschiedenis van de
seksualiteit. Hij heeft diverse monumentale publicaties op zijn naam.