Spinhuis

Dit Liber Amicorum voor prof. dr. Jacques van Hoof bestrijkt een groot deel van het spectrum aan thema''s waarmee hij zich in zijn lange en rijke wetenschappelijke carrière heeft beziggehouden. Aan de orde komen de thema''s ARBEID & BEROEP met bijdragen van Mok, Poutsma & Voets, ONDERWIJS & ARBEIDSMARKT met bijdragen van Dronkers, De Beer, Van Zolingen en Schippers, VERZORGINGSSTAAT met een bijdrage van Plantenga en ten slotte EUROPA & CONVERGENTIE met bijdragen van Van Gestel en Vos.

De bijdragen die voor een belangrijk deel zijn gebaseerd op empirisch onderzoek, zijn afkomstig van directe collega''s en een ruimere kring van vakgenoten eiders uit het land met wie Jacques van Hoof in de toop van de jaren soms intensief heeft samengewerkt. De auteurs zijn atten econoom of socioloog.

De rode draad is dat de wetenschapsbeoefening op de terreinen die Jacques van Hoof in zijn loopban heeft bestreken springtevend is en blijvend tot nieuwe inzichten leidt. De resultaten van en inzichten uit het werk van Jacques van Hoof zullen daarbij zonder twijfel nog lange tijd mederichtinggevend blijven.

Erik de Gier is socioloog en als hoogleraar Comparatief arbeidsmarktbeleid verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Fred Huijgen is socioloog en als hoogleraar Sociale Bedrijfskunde verbonden aan de Faculteit der Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Elke journalist functioneert binnen een krachtenveld van belangen en invloeden. Dat leidt er soms toe dat een nieuwswaardig onderwerp onvolledig, eenzijdig of zelfs helemaal niet voor het daglicht wordt gebracht.

Hoe staat het met de zelfcensuur van de Nederlandse media? Worden sommige onderwerpen liever niet behandeld omdat zij als ongepast of politiek incorrect worden beschouwd? Wordt de inhoud van publicaties afgezwakt wanneer er externe belangen in het geding zijn? En als dat zo is: welke factoren zijn dan bepalend voor het plegen van zelfcensuur? Deze vragen vormen het uitgangspunt van deze bundel.

Aan bod komt het verzwijgen van relevante informatie, zoals dat bij de Greet Hofmans- en de Lockheedaffaire en bij de televisieberichtgeving over rellen met Marokkaanse jongeren gebeurde. Ook kan zelfcensuur een rol spelen bij beeldvorming. Beïnvloeden ideèle sponsors de inhoud van documentaires bij de publieke omroep? Hebben de Vlaamse televisiezenders het extreemrechtse Vlaams Blok op een aparte wijze in beeld gebracht? En is de bewegingsvrijheid van politiek tekenaars sinds de Deense cartoonaffaire aangetast? Verder staat de journalistieke onafhankelijkheid centraal: bij de berichtgeving over het Palestijns-Israëlisch conflict en bij de wijze waarop de televisiejournalistiek de Nederlandse steun aan de oorlog in Irak heeft verslagen.

Ten slotte wordt aan hoofdredacteuren de vraag gesteld of zij in de praktijk wel eens zwichten voor druk van bijvoorbeeld politici of adverteerders. 0pvallend is dat het maatschappelijk-ideologisch klimaat de journalistieke werkwijze dermate kan beïnvloeden dat het voor oogkleppen kan zorgen. Verontrustend, want een selectieve blik leidt tot een selectieve berichtgeving. En dat ondermijnt de kwaliteit en reikwijdte van de journalistiek.

Mirjam Prenger (1964) is historicus en journalist. Ze is verbonden aan de Masteropleiding Journalistiek van de Universiteit van Amsterdam. In 2004 publiceerde ze samen met Frank van Vree 'Schuivende grenzen. De vrijheid van de journalist in een veranderend medialandschap'.

In het Redactiestatuut is de identiteit van een dagblad vastgelegd. Het regelt de horizontale relatie tussen de hoofdredacteur en de directeur van de werkmaatschappij en de verticale relatie tussen het holdingbestuur, de directie en de hoofdredacteur. Daarnaast beschermt het Redactiestatuut de krant tegen commerciële invloed. In dit onderzoek wordt de historische, juridische en maatschappelijke context van het Redactiestatuut in kaart gebracht, de knelpunten gesignaleerd en aanbevelingen gedaan over mogelijke aanpassingen. Opgenomen is tevens een modelstatuut en hoe daar in de huidige praktijk mee wordt omgegaan of van wordt afgeweken.